Prentarinn - 01.03.1985, Blaðsíða 9

Autocon litgreinir (scanner) við þetta verk
og myndir, sem búið er að rastrera, eru
brotnar um sérstaklega. Laserite-tækin
„skanna“ myndina og textann samtímis.
Á rúmu ári tókst þeim hjá Utica Dis-
patch að losa sig við ljóssátur, filmur, off-
setmyndavélar, pappírsumbrot — og
heilan her af fagmönnum. Utica er nokk-
urs konar tilraunaverksmiðja og menn var-
ast að minnast á það hversu mikið fjár-
magn er bundið í öllu saman. Önnur fyrir-
tæki fylgja fast á eftir og brátt munu víða
komast í gagnið svipuð kerfi þar sem notuð
er stafræn tækni til að gera sjálfvirkt allt
ferlið frá handriti til prentplötu. Sem dæmi
má nefna að Norsk Data hefur á prjónun-
um ásamt Sim-X og Crosfield að gera Fyns
Amts Avis að tilraunafyrirtæki með svip-
uðum hætti. Og danskur framleiðandi er
vel á vegi með að setja á markaðinn sam-
svarandi samstæðu.
Þótt ekki sé hægt að leggja að jöfnu
dagblaðaprentun og vinnu í öðrum prent-
smiðjum eru náttúrlega margir hlutir sam-
bærilegir. Segja má að blaðamaðurinn
samsvari í þessu samhengi rithöfundinum.
Með útstöð, skjá og gagnavinnslutækjum
vinnur hann efnið þar til það er tilbúið til
umbrots og ljósmyndunar.
Samsvarandi sjálfvirkni við vinnslu
mynda er tekin að láni frá öðrum greinum
og ryður sér til rúms í prentsmiðjunum
smátt og smátt. Hér er um að ræða svokall-
aða CAD/CAM tækni (computer aided de-
sign og computer aided manufacture). Þá
eru hlutirnir hannaðir beint á skjá án þess
að þeir séu teiknaðir fyrst.
Nú eru komin á markaðinn tæki þar sem
CAD tæknin er aðlöguð þörfum prentiðn-
aðarins. Bæði myndir og texta er þá hægt
að vinna og meðhöndla á ýmsa vegu á
skjá. Þegar er farið að nota svona tæki við
að búa til tæknihandbækur og margt fleira.
Það sem framleiðendur prentaðs efnis
sjá við þessi nýju tæki eru einfaldari og
hagnýtari vinnubrögð, meiri sveigjanleiki,
meira svigrúm til sköpunar, nákvæmari
stýring á meðhöndlun efnisins á hinum
ýmsu vinnslustigum.
Tilkoma hinnar nýju tækni hefur mikið
til brotið niður einokunarðastöðu prent-
iðnaðarins. Nú er prentað efni unnið hjá
hinum ólíklegustu aðilum bæði í einkageir-
anum og hjá opinberum stofnunum.
Bandarísk stofnun, Institute for Graphic
Communication, spáir því að þörfin á fjár-
festingu um allan heim í sambandi við
tölvustýrð umbrots- og myndgreiningar-
tæki muni vaxa á næstu tveimur árum um
250%. En spánni fylgir líka sú staðhæfing
að hætt sé við að sú fjárfesting fari í súginn
sem ekki byggist á nákvæmri vitneskju um
möguleika hinnar nýju tækni bæði hvað
snertir vinnsluna sjálfa svo og markaðs-
mál.
Tækniþroun og fjárfesting
Nú skulum við aðeins huga að fjárhags-
stöðu prentiðnaðarins. Þótt efnahags-
ástandið sé bágborið í Danmörku um þess-
ar mundir hefur það ekki haft svo mikil
áhrif á prentiðnaðinn. Athuganir sem
gerðar hafa verið við Danmarks Grafiske
Höjskole sýna það. Á árinu 1983 fjölgaði
störfum í öllu landinu um 600 og það er
betri árangur en sést hefur í mörg und-
anfarin ár.
Við, sem störfum við þann skóla, höfum
fylgst með þróuninni í aldarfjórðung og
vissulega hefur margt breyst á þeim tíma.
Tæknibyltingin er rétt að hefjast í grafísku
greinunum og ekki ber á öðru en að framá-
menn þeirra horfi björtum augum til fram-
tíðarinnar. Helst festa menn fé í nýjum
prentvélum, tveggja og fjögurra lita vélum
og litgreiningartækjum. Ennfremur örtölv-
um til að nota á skrifstofunum.
Slíkar örtölvur eru allrar athygli verðar
að mínum dómi. Nú geta fyrirtækin gert
nákvæmar og skjótar greiningar í sam-
bandi við hagkvæmni fjárfestinga, ýmis
atriði er snerta viðskiptavinina, vörurnar
sem þau selja og margt fleira. Á grundvelli
þessara greininga má laga reksturinn enn
betur að þeim skilyrðum sem markaðurinn
setur. Hvaða þýðingu hafa slík tæki fyrir
þá prentsmiðjueigendur sem aðeins hugsa
um það að auka veltuna án tillits til þess
hvernig hún verður til?
Ég er sannfærður um að prentað efni
muni aukast að umfangi allan níunda ára-
PRENTARINN 3.5.'85
9