Heimilisritið - 01.03.1945, Blaðsíða 14

tíiiiciair Liewis
.
laununum. Lagði Nobel svo fyr-
ir að ekki mætti taka tillit til
þjóðernis við veitingu verðlaun-
anna. Ennfremur útnefndi hann
menn, er skyldu sjá um dánar-
bú hans og koma eignum sjóðs-
ins í trygg verðbréf.
Erfðaskráin er stuttorð og
gerir enga -nánari grein fyrir
óskum gefandans viðvíkjandi út-
býtingu verðlaunanna. Einungi3
tekur hann það fram, að bók-
menntaverolaunin skuli verða
veitt fyrir rit, sem samin eru í
idealistiskum andn. Hvað hann
á við er all-óljóst. Vera má að
hann eigi hér við skáldrit, er
flytji hugsjónir af einhverri teg-
und, en þó getur verið að hann
eigi við þau, sem rituð eru í
anda hinnar eldri skáldakyn-
slóðar, sem pá var uppi, en vilji
útiloka rit ýmissa yngri skálda,
sem voru boðberar róttækrar
efnishyggju.
, Svíarnir fjórir, sem undirrituðu
erfðaskrá Nobels'", gáfu síðar
nokkrar upplýsingar um það,
sem þeir vissu um vilja hans og
sagði einn þeirra meðal annars,
að hann hefði viljað veita stór-
ar upphæðir í einu, til þess að sá
sem verðlaunin hlyti yrði alveg
óháður f járhagslega og gæti gefið
sig allan að vísinda- eða bók-
menntastörfum sinum. Liggur þá
í augum uppi, að hann hefur
ætlast til að þeir einir fengju
verðlaunin, er hefðu fremur
þröngan fjárhag. Annað þessara
vitna segir, að Nobel hafi ætlast
til að verlaunin yrðu helst veitt.
mönnum, er þannig væru skapi
farnir, að þeir hefðu lítinn hug
á fjárafla eða öðru þvílíku ver-
aldarvafstri.
Starf forráðamanna dánarbús-
ins var bæði erfitt og umfangs-
mikið. Eignirnar námu 10 til 15
milljónum dollara og voru
dreifðar um 8 lönd. Ennfremur
var það óljóst, hvort erfðarskrá-
in væri lögmæt, því að hann átti
erfingja, er voru böm bræðra
hans. Sömuleiðis var óvíst um
lögheimili hans, því að á síðustu
árum hafði hann ýmist dvalist
12
HEIMILISRITIÐ