Heimilisritið - 01.03.1945, Page 17

öðrum, til þess að þeir gætu unnið
að visindagreinum sínum óháðir.
En allir þeir er verðlaunin hlutu
voru rosknir menn og heims-
kunnir, sem höfðu nóg að bíta
og brenna og gátu gefið sig al-
gjörlega að starfi sínu. Nobel
mun ógjaman hafa viljað að
verðlaununum væri skipt þannig,
að fleiri en einn íengi þau í einu,
en það var gert strax við fyrstu
veitingu, rneð því að friðarverð-
laununum var skipt milli Henry
Dunants, stofnanda Rauða kross-
ins og fransks friðarvinar Frede-
rics Dassy. Það er hafið yfir all-
an efa að Nobel hefur ætlast til
að vinkona hans, Bertha von
Suttner, fengi , friðarverðlaunin,
enda mun hún hafa átt þau skil-
ið fremur öðrum. Hún hlaut þau
þó ekki fyrr en árið 1905, og var
það fyrir milligöngu Emanuels
Nobels, bróðursouar Alfred
Nobels, og eins af vitnunum er
undirrituðu erfðaskrána. Þeir
skrifuðu Bjömstjeme Bjömson,
er þá var í norsku Nobelsnefnd-
inni og upplýstu hann um sam-
band hennar við Nobel og ósk
hans um að henni yrðu veitt
verðlaunin.
Þegar Nobelsverðlaunin vom
veitt í fyrsta skipti vakti sá við-
burður alheimsathygli, og frægð
þeirra er verðlaunin hJ.utu, barst
um heim allan. Nafn dynamits-
kongsins komst á allra varir og
menning Svía var auglýst eins
vel og hugsanlegt var. Sá áhugi,
er menn fengu á veitingu
Sigrid Unset
Nobelsverðlaunannn hefur ekki
dvínað síðan. Hvert ár, sem verð-
launin hafa verið veitt, hafa öll
meiriháttar blöð flutt fréttimar
um veitinguna með feitletruðum
fyrirsögnum, og þeir, sem verð-
laun hafa hlotið hafa í einni svip-
an orðið heimskunnir, ef þeir voru
það ekki áður. Nobelsverðlaunin
urðu þannig í almenningsálitinu
mesta viðurkenniug, sem nokkr-
um vísindamanni, skáldi eða frið-
arsinna gat hlotnast. Ef verð-
launum var ekki skipt, trygðu
þau fjárhagslegt sjálfstæði
þeirra, er hlutu þau, því að hver
verðlaun voru eitthvað um 150.-
000 krónur.
Þeir er hlutu Nobelsverðlaunin,
urðu einskonar alþjóðlegur háað-
all, sem árlega vom slegnir til
HEIMILISRITIÐ
15