Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.12.2002, Síða 22

Læknablaðið - 15.12.2002, Síða 22
FRÆÐIGREINAR / LUNGU OG HEILSA Table VIII. Prevalence of current smokers and past smokers by sex and country in people attending the European Commuitv Respiratory Health Survev. Current smokers % Past smokers % Country Males Females Males Females Belgium 40,5 (36,1 ■ ■ 45,0) 31,5 (27,9 • 35,3) 18,7 (15,4- ■ 22,5) 24,0 (20,7 ■ ■27,5) Denmark 40,8 (32,9 ■ 49,0) 41,6 (34,7 ■48,7) 18,4 (12,6- • 25,5) 12,4 (8,2 ■17,7) Germany 47,8 (44,7 • ■ 50,9) 39,7 (36,6 ■ 42,9) 22,8 (20,2- ■ 25,5) 22,5 (19,9 -25,3) Spain 58,6 (55,3 ■ -61,7) 44,3 (41,2- • 47,4) 14,1 (12,0- • 16,5) 14,5 (12,4- ■ 16,9) France 38,3 (35,3 ■ ■ 41,3) 32,0 (29,2 ■ ■ 34,9) 24,6 (22,1- ■ 27,4) 24,1 (21,6 ■ ■ 26,8) Ireland 44,2 (37,3- ■ 51,2) 46,5 (39,5 • ■53,7) 18,4 (13,4 ■ ■ 24,4) 13,9 (9,4 ■ • 19,4) Itali 42,8 (38,1- 47,6) 30,1 (25,8 ■ • 34,6) 20,0 (16,4 ■ ■ 24,1) 18,6 (15,0- 22,5) The Netherlands 44,3 (40,4 ■ 48,2) 39,1 (35,4 • ■ 42,9) 20,0 (17,0- ■ 23,3) 23,1 (19,9- • 26,4) UK 28,3 (24,3 ■ •32,5) 25,9 (22,5- -29,5) 24,6 (20,8 ■ ■ 28,6) 18,4 (15,5- ■21,6) lceland 42,0 (36,1 ■ 48,1) 38,3 (32,7 • ■ 44,1) 25,2 (20,2- 30,8) 20,3 (15,9- ■ 25,4) Norway 46,1 (41,6- • 50,7) 43,3 (38,8 ■ • 47,9) 13,5 (10,6- • 16,8) 17,2 (13,9- • 20,8) Sweden 26,2 (23,3- ■ 29,2) 31,0 (28,1- ■ 34,1) 23,6 (20,9 ■ • 26,6) 21,7 (19,1- ■ 24,5) Switzerland 41,2 (36,5 • ■ 46,1) 40,2 (35,5- -45,1) 19,2 (15,5- • 23,3) 17,3 (13,8- ■ 21,3) New Zealand 21,8 (18,4 ■ • 25,6) 23,7 (20,4- ■ 27,4) 24,3 (20,7- ■28,1) 24,2 (20,9 ■ ■27,9) USA 23,5 (18,1 ■ ■29,7) 17,8 (13,8- • 22,3) 19,9 (14,9 ■ 25,8) 21,7 (17,4- • 26,5) Australia 26,8 (22,0- 32,0) 22,3 (18,0- -2Z.QL 25,2 (20.6- ■ 30,4) 27,7 (23,1- -32.8) Data presented as prevalence rates (%) with 95% confidence interval in parentheses. Við mælingu á heildarmagni IgE í sermi (total IgE, geometric mean) mældust hæstu meðalgildi í Grikklandi, Frakklandi, írlandi og Ítalíu (>50 kU/L). Langlægsta meðalgildi mældist á fslandi (13,2 kU/L) en næst lægst í Svíþjóð og þar næst Bandaríkjunum og Noregi (36) (tafla V). IgE gildin voru hærri í yngri aldurshópum en hjá þeim eldri og karlar voru með hærri gildi en konur. Tölfræðilegt samband fannst ekki milli heildarmagns IgE og ofnæmis (36), en hins vegar voru tölfræðileg tengsl milli IgE og auðreitni í berkjum (39). Samanburður á sértækum IgE mælingum og húðprófum í Reykjavík og Uppsölum sýndu veruleg- an mun á milli borganna því 23,6% voru með sértæk IgE mótefni af einhverju tagi á íslandi og 32,3% í Uppsölum. Önnur aðferð við að meta algengi of- næmis er að skoða niðurstöður úr húðprófum, en 20,5% voru með jákvæð húðpróf á íslandi og 34,2% í Uppsölum (38). Auðreitni í berkjum og ofnœmi: Könnuð voru áhrif ofnæmis á útkomu auðreitnimælinga. Niður- stöður voru nýtanlegar frá 34 rannsóknarsetrum og 15 löndum og 11.215 einstaklingum sem bæði höfðu farið í blóðprufur fyrir sértækum IgE mótefnum og metakólínpróf (tafla V) (39). Auðreitni var yfir með- allagi hjá þeim sem höfðu ofnæmi fyrir köttum (p= 0,023), rykmaurum (p<0,001) og grasi (p=0,018), en auðreitni var ekki aukin hjá þeim sem höfðu ofnæmi fyrir Cladosporium. Þeir sem voru með ofnæmi fyrir tveimur ofnæmisvökum höfðu meiri auðreitni en þeir sem einungis höfðu ofnæmi fyrir einum ofnæm- isvaka og þeir sem höfðu ofnæmi fyrir þremur of- næmisvökum höfðu meiri auðreitni en þeir sem höfðu ofnæmi fyrir tveimur. Reykingar: Fyrir þátttakendur voru lagðar ítarleg- ar spumingar um reykingavenjur og því var hægt að bera saman reykingavenjur þátttökuþjóðanna (tafla VIII) (40). Meðal karla voru reykingamenn (current var metin orsakandi þáttur fyrir asma hjá 6,9% asma- sjúklinga þegar asmi var skilgreindur eingöngu út frá svörum í spumingalista, en 9,9% ef niðurstöðum úr metakólínprófum var bætt inn í skilgreininguna. Hættan á atvinnuasma var heldur meiri hjá konum en körlum. ísland var, ásamt Þýskalandi og Bandaríkj- unum, með meira en 10% asmatilfella tengd atvinnu. Bráðaofnœmi og IgE: Bráðaofnæmi var borið saman á 37 rannsóknarsetrum og hjá 16 þjóðum (36). A Islandi voru jákvæð IgE mótefni fyrir D. ptero- nyssinus, köttum og vallarfoxgrasi vel undir miðgildi. Hins vegar mældust jákvæð IgE mótefni fyrir Clado- sporium næst hæst á Islandi (6,4%) (tafla V). Áður hefur verið greint frá niðurstöðum úr húðprófum ís- lensku þátttakendanna (37). Nokkuð hærra hlutfall þátttakenda hafði jákvæð IgE mótefni fyrir grösum, rykmaurum og birki en jákvæð húðpróf. Mestu mun- aði þó á Cladosporium því 1,1% höfðu jákvæð húð- próf fyrir því. Svo virðist sem viðmiðin fyrir jákvæð IgE mótefni (>0,35 kU/L) og jákvæð húðpróf (>3 mm) séu ekki alveg sambærileg og kemur til greina að miða jákvæð húðpróf við minni húðsvaranir en hér er gert. Sá mikli munur sem er á niðurstöðum húðprófa og sértækra IgE mótefna fyrir Cladospor- ium á íslandi er þó ekki þess vegna og hefur hann ekki verið skýrður. Tíðni ofnæmis, mælt með sértækum IgE mótefn- um, var mest í Ástralíu en önnur enskumælandi lönd og Sviss voru með algengi ofnæmis yfir 40%. Ofnæmi var minnst á íslandi (23,6%) og þar næst í Grikk- landi, Noregi og Italíu þar sem ofnæmi kemur íyrir hjá færri en 30% þátttakenda. Þegar einstakir ofnæmisvakar eru skoðaðir í rann- sóknarþýðinu í heild sinni var ofnæmi algengast fyrir rykmaurum; þeir voru í efsta sæti hjá 15 rannsóknar- setrum, kettir hjá átta setrum, grasfrjó hjá átta setr- um, Cladosporium hjá tveimur og kettir og rykmaur- ar jafn algengir hjá einu rannsóknarsetri (36). 898 Læknablaðið 2002/88
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84

x

Læknablaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.