Fréttatíminn - 07.11.2014, Qupperneq 5

Neytendur
geta verið
stór valda-
hópur ef
þeir taka
sig til, við
ráðum hvað
er selt ef
við nennum
að nota það
vald.
R E Y K J AV Í K | A K U R E Y R I
Æ V I n t ý R A l E g s m áVA R A !
Broste kerti
Verð: 2.490
Broste Vasi
Verð: 8.990
Broste Vasi
Verð: 3.490
Broste Vasi
Verð: 1.990
Broste Vasi
Verð: 4.990
Broste Vasi
Verð frá: 2.990
Broste lukt
Verð: 11.990
Broste lukt
Verð: 4.690
Peningastefnunefnd Seðlabankans hefur lækkað stýrivexti en varar jafnframt við því að miklar
launahækkanir gætu stuðlað að vaxtahækkun á ný. Ljósmynd/Seðlabankinn
 Peningamál Stýrivextir lækkaðir um 0,25 PróSentur
Miklar launahækkanir gætu hækkað vexti á ný
Peningastefnunefnd Seðla-
banka Íslands ákvað á mið-
vikudaginn að lækka vexti
bankans um 0,25 prósentur.
Stýrivextir lækka því úr 6% í
5,75 prósent. Samkvæmt spá
bankans eru horfur á heldur
minni hagvexti í ár en spáð var
í ágúst. Áfram er gert ráð fyrir
kröftugum vexti innlendrar
eftirspurnar og þróttmiklum
hagvexti á næstu þremur
árum. Batinn á vinnumark-
aði heldur einnig áfram, þótt
nokkuð hafi dregið úr vexti
vinnuaflseftirspurnar.
Verðbólga hefur verið undir
markmiði í níu mánuði sam-
fleytt. Hún hefur minnkað enn
frekar á haustmánuðum og
skýrist hún að mestu leyti af
hækkun húsnæðisverðs. Lítil
alþjóðleg verðbólga og stöðugt
gengi krónu stuðla að lítilli
verðbólgu þrátt fyrir töluverð-
ar launahækkanir. Verðbólgu-
horfur til skemmri tíma eru
af þessum sökum betri en í
ágúst. Samkvæmt spá bankans
eru líkur á að verðbólga hjaðni
frekar á næstu mánuðum og
verði við eða undir markmiði
fram yfir mitt næsta ár.
Nafnvextir Seðlabankans
hafa verið óbreyttir í tvö ár,
en raunvextir bankans hafa
að undanförnu hækkað meira
en búist var við sökum hrað-
ari hjöðnunar verðbólgu og
verðbólguvæntinga og umfram
það sem staða hagsveiflunnar
og nærhorfur gefa tilefni til.
Því eru forsendur til að draga
úr hækkun raunvaxta, segir
Peningastefnunefndin. -jh
 HúSgögn eftirlíkingar frægrar Hönnunar
Tollstjóri fargaði fullum gámi af stolinni hönnun í vikunni en gámurinn kom hingað til lands frá
Kína. Halla Helgadóttir, framkvæmdastjóri Hönnunarmiðstöðvar Íslands, segir ekkert annað
koma til greina en að farga stolnu hugverki. Hún bendir á að ábyrgðin liggi ekki aðeins hjá inn-
flytjanda heldur líka hjá neytendum.
f immtíu stykkjum af fölsuðum hús-gögnum var fargað í vikunni undir eftirliti tollstjóra. Um var að ræða eft-
irlíkingar af stólum Arne Jacobsens, Egg-
inu og Svaninum, Corona stólnum eftir Eric
Jorgensen, Arco lampanum eftir Achille Ca-
stiglioni, ásamt Cassina húsgögnum eftir
Le Corbusier. Húsgögnin komu hingað til
lands í tveimur gámum frá Kína sumarið
2011 en tollstjóri frestaði afgreiðslu varanna
þar sem talið var að um eftirlíkingar væri
að ræða. Erlendir rétthafar stefndu innflytj-
andanum og nú á árinu kvað Héraðsdómur
upp þann dóm að húsgögnin skyldu afhent
rétthöfum til eyðingar. Innflytjandinn var
dæmdur til að greiða 1,5 milljónir í máls-
kostnað.
Stuldur á hugverki
„Auðvitað er þessi sóun agaleg, að það sé
verið að farga nothæfum húsgögnum, en
það er ekkert annað í stöðunni því þetta
er ekkert nema stuldur á hugverki,“ seg-
ir Halla Helgadóttir, framkvæmdastjóri
Hönnunarmiðstöðvar Íslands. „Fólk seg-
ist nú stundum ekki hafa vitað að það væri
að flytja inn eða selja falsanir en þegar þú
ert farinn að flytja inn risastóran gám af
stórum húsgögnum þá held ég að það geti
nú varla farið fram hjá neinum. Þú hlýtur
að vita hvað þú ert að gera. Það er hægt
að komast upp með að smiða eftirhermur
heima hjá sér en að fjöldaframleiða þær og
selja er bara ekki löglegt.“
Neytendur bera líka ábyrgð
Vörurnar sem um ræðir eru allar framleidd-
ar í Kína en þar hefur lengi verið stór mark-
aður fyrir falsanir. Það hefur færst í vöxt
að Íslendingar kaupi vörur beint frá Kína í
gegnum netsíður og segir Halla vera fulla
ástæðu til að fylgjast með því. „Falsanir
sem koma hingað til lands fara nú örugg-
lega aðallega í sölu á netinu. Neytendur
geta verið stór valdahópur ef þeir taka sig
til, við ráðum hvað er selt ef við nennum að
nota það vald. En ég skil alveg að fólk vilji
kaupa ódýra hluti, oft langar mann bara í
eitthvað þrátt fyrir að vera blankur. En við
þurfum að átta okkur á því að þetta eru oft
á tíðum stolnar vörur sem eru framleiddar á
markaðssvæði þar sem fólk fær ekki borgað
fyrir vinnuna sína. Með því að kaupa þessar
vörur hagnast þú á fátækt annars fólks og
ferð auðvitað illa með hagkerfið hér í leið-
inni.“
Halla Harðardóttir
halla@frettatiminn.is
Tollstjóri fargaði gámi
af húsgagnaeftirlíkingum
Hér sést í marglituð sætisbök „sjöunnar“ en hönnun Arne Jacobsen er framleidd í Danmörku undir ströngu gæðaeftirliti. Öll
framleiðsla á hans hönnun utan viðurkennds framleiðslufyrirtækis er með öllu ólögleg.
Halla Helgadóttir, framkvæmdastjóri Hönnunar-
miðstöðvar Íslands. Ljósmynd/Adriana Pacheco
6 fréttir Helgin 7.-9. nóvember 2014