Skólavarðan - 01.11.2004, Blaðsíða 20

20
SKÓLAMÁL Í LÖNDUM ARABA
SKÓLAVARÐAN 9.TBL. 4. ÁRG. 2004
öllum löndunum er því fylgt fast eftir að
börn sæki skóla nema helst í Jemen. Þar
trassar fólk að senda börnin í sín í skóla og
yfirvöld gera lítið til að framfylgja skóla-
skyldunni. Barnamergð er þar er mikil,
atvinnuleysi um 35% og fátækt landlæg.
Foreldrar í Jemen reyna þó að senda elsta
son sinn í skóla því þeim veitir ekki af að
hin börnin taki til hendinni á ökrunum
og gæti yngri systkina. Þess vegna er
undir hælinn lagt hvort fleiri en einn úr
fjölskyldu fari í skóla. Lítil breyting hefur
orðið til batnaðar hvað þetta varðar í
Jemen síðustu ár þótt á þessu séu heiðar-
legar undantekningar.
Skólabúningar, fríar máltíðir
og jafnrétti til náms
Í öllum grunnskólum í arabalöndum eru
skólabúningar sem ríkið leggur til. Fjöl-
skyldur eru hlynntar því fyrirkomulagi
vegna þess sparnaðar sem fylgir. Einnig er
að minnsta kosti ein máltíð á dag, endur-
gjaldslaust, en mörg börn hafa með sér
vatn eða ávaxtasafa. Skólatími er langur
enda er í ríkisreknu skólunum víða séð um
að börnin ljúki heimavinnu sinni áður en
þau fara heim.
Sá misskilningur er ríkjandi meðal
vestrænna þjóða að stúlkubörn hafi
ekki aðgang að menntun. Þetta misrétti
viðgengst að vísu í Jemen en kannski
frekar vegna fátæktar og erfiðs ástands
í þjóðfélaginu en meðvitaðrar andúðar
á konum. Í öllum skólum eru stelpur til
jafns við stráka og raunar hefur sýnt sig
í mörgum þessara landa að fleiri stúlkur
fara í framhaldsskóla og síðan í háskóla
en piltar. Þessi þróun hefur gengið eins
og rauður þráður gegnum öll þessi lönd
síðustu ár.
Áhersla er lögð á tungumálanám
Venjulega byrja börnin í arabalöndunum
í skóla fjögurra til fimm ára. Fyrsta
bekknum má líkja við leikskóla hjá okkur
en námið er fljótlega tekið föstum tökum.
Fyrsta tungumálið sem þau læra er vita-
skuld arabíska en í sumum landanna, svo
sem í Sýrlandi, Túnis, Jórdaníu og var áður
í Írak, er byrjað að kenna erlent tungumál
þegar börn eru níu til tíu ára. Venjulega er
það enska en síðan tekur franska við sem
þriðja mál. Þegar börn útskrifast úr því
sem við mundum kalla grunnskóla eiga
þau að vera fleyg og fær í ensku og hafa
sæmilegt vald á frönsku.
Einkaskólar fyrir þá efnameiri
Gæði skóla eru misjöfn frá einu landi til
annars og jafnvel innan hvers lands. Í
sumum landanna, svo sem Egyptalandi,
eru bekkir t.a.m. óboðlega fjölmennir,
fjörutíu nemendur á einn kennara þykir
ekki tíðindum sæta. Það liggur í augum
uppi að kennsla getur ekki orðið merkileg
þegar svo háttar til.
Í öllum arabalöndum eru einkaskólar
fyrir börn á skólaskyldualdri. Efnameiri for-
eldrar senda börn sín í slíka skóla þar sem
ríkisskólarnir standa einkaskólunum langt
Síðan ég fór að ferðast um heim araba
hef ég margsinnis lagt leið mín í skóla
á viðkomandi stöðum. Kannski gerði
ég meira af því meðan ég starfaði sem
blaðamaður en á seinni árum hefur mér
líka fundist fróðlegt að fylgjast með því
að sums staðar er fullorðinsfræðsla í
hinum mesta blóma.
Ég hef oft orðið þess vör að fólk virðist
standa í þeirri trú að hvergi sé skólaskylda
í löndum araba og þar hlaupi börnin
ólæs og vanhirt um göturnar og engu sé
skeytt um skólagöngu. Þetta byggist á
miklum misskilningi og ákveðinni vanþekk-
ingu sem mér finnst ágætt að fá tækifæri
til þess að leiðrétta.
Í öllum löndum araba er skólaskylda
Í öllum löndum araba er skólaskylda og í
Jóhanna Kristjónsdóttir segir frá
skólamálum í löndum araba
Skólaganga
í stríði og friði