Morgunblaðið - 12.12.2015, Blaðsíða 68

68
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 12. DESEMBER 2015
BÆKUR
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
„Það er tvennt ólíkt að helga sig því
að skrifa stuttar sögur sem kallast
vinjettur og því að skrifa lengri bók-
menntatexta, því að í raun og veru
gæti ég skrifað stutta skáldsögu upp
úr hverri sögu sem ég skrifa,“ segir
Ármann Reynisson rithöfundur, en
hann gaf út í haust sína fimmtándu
vinjettubók á fimmtán árum.
Ármann segir þetta bókmennta-
form henta sér mjög vel. „Bæði það
að vera stuttorður og gagnorður og
það að lýsa hlutum á myndrænan
hátt og koma með eitthvað nýtt inn í
íslenskar bókmenntir,“ segir Ár-
mann, en vinjettuformið kemur upp-
haflega frá Frakklandi.
Ármann segir að nú sé í raun
hægt að tala um vinjettubækurnar
sínar sem ritsafn, þannig að með
hverri nýrri bók styrkist safnið, sér
í lagi hvað varðar fjölbreytileika
efnistakanna. „Ef ég hefði skrifað
bara eina bók, þá hefði þetta orðið
frekar fábreytt, en þegar sextánda
bókin kemur út á næsta ári, þá
verða sögurnar orðnar 788 talsins.“
Ármann nefnir einnig að hann
hafi byrjað seint að skrifa og vinj-
ettuformið hafi því gefið sér tæki-
færi að skrifa um margfalt fleira
efni, en ef hann hefði ritað nokkrar
skáldsögur. Ármann nefnir sem
dæmi að hann hafi skrifað sögur frá
Grænlandi, Færeyjum, Indlandi og
Himalajafjöllum. „Þannig hef ég
víkkað til muna sjóndeildarhring
ritsafnsins.“
Góð viðbrögð koma erlendis frá
Bækurnar eru allar útgefnar
bæði á íslensku og ensku. Ármann
segir það hafa verið hendingu eina
sem þar hafi ráðið för. „Þegar búið
var að skrifa fyrstu bókina, þá
þurfti ég að bera textann undir ein-
hvern ókunnan mér,“ segir Ár-
mann. Óttaðist hann að ferill sinn úr
viðskiptalífinu myndi trufla til muna
bókmenntalega þenkjandi fólk.
Hann hafði því uppi á dr. Martin
Regal við Háskóla Íslands sem vissi
ekkert hver Ármann var, og bað
hann um að líta á skrifin. „Honum
fannst þetta áhugavert og sýndi því
áhuga að þýða sögurnar og þá sló ég
til,“ segir Ármann og bætir við að
þegar sögurnar voru komnar á bæði
íslensku og ensku, þá hafi það bara
verið sparnaðarráð að gefa þær út í
tvímála bók . „Þetta var því allt sam-
an tilviljun,“ segir Ármann.
Af þeirri ástæðu hafa sögurnar
borist víða um heim. Til dæmis hafa
betri hótel keypt bækurnar til þess
að sýna gestum sínum. Þá séu einnig
kaffihús sem hafi bækurnar á boð-
stólum fyrir sína gesti. „Ekkert af
þessu var fyrirséð þegar ég settist
við skrifborðið árið 2000 og hóf
óvænt skrifin,“ segir Ármann.
Hann segir viðtökurnar erlendis
hafa verið góðar og fær reglulega
tölvupósta frá útlöndum frá fólki
með þakklæti. Þá viti hann einnig af
því að við Hofstra University í New
York-ríki sé prófessor í bók-
menntum og tungumálafræðum, dr.
Josef V. Fioretta, sem hafi notað
vinjettubækurnar sínar í fræðirann-
sóknum. „Ég hef ekki hugmynd um
það hvernig hann hafði uppi á mér,“
segir Ármann.
Fást ekki í bókabúðum
Vinjettubækurnar fást ekki í
hefðbundnum bókabúðum, heldur
selur Ármann þær sjálfur, ann-
aðhvort í áskrift eða í gegnum vef-
verslun sína. Hann segir með
nokkru stolti að hann sé líklega eini
íslenski rithöfundurinn sem hafi náð
árangri sem hafi þurft að fjármagna
sig alveg sjálfur. „Þess vegna þarf
ég að vera minn eigin útgefandi og
dreifingaraðili.“
Í því skyni hefur Ármann komið
sér upp góðum hópi áskrifenda, en
fjölmargir hafi áhuga á því að safna
bókunum. „Svo er ég smátt og smátt
að kynna útgáfuna og safna við-
skiptavinum, því að á fimmtán árum
detta alltaf einhverjir út og ein-
hverjir nýir koma í staðinn.“ Ár-
mann nefnir sem dæmi að ef einhver
kaupi sér nýja bók, og er ánægður
kaupi viðkomandi oft allt ritsafnið.
En eru eldri bækurnar þá ekki að
verða ófáanlegar? „Þá læt ég endur-
prenta þær, ég verð að gera það,“
segir Ármann. Bækurnar hans séu
ekki hefðbundnar jólabækur sem
hverfi síðan eftir jól. „Ég er með allt
safnið mitt í kynningu, allan ársins
hring.
Ég skal lofa þér því, að það er
vandfundinn sá rithöfundur sem
gerir hlutina eins og ég, sem kem að
ferlinu frá upphafi til enda,“ segir
Ármann. Hann þarf að hafa sam-
skipti við fjölda aðila, allt frá um-
brotsmanni, þýðanda og prent-
smiðju í Slóveníu. „Ég er með öll
járn í eldinum, en það hefur reynst
Íslendingum farsælast í gegnum
aldirnar.“
Vinjettuhöfundur
með öll járn í eldinum
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Vinjettuhöfundur Ármann Reynisson hefur skrifað vinjettur í fimmtán ár.
Björgunarafrek
Dag nokkurn í septembermán-
uði nítján hundruð og níutíu leggur
Vöggur G.K. 204 úr höfn frá Garði
á Reykjanesi. Tveir þaulreyndir
sjómenn eru um borð í ársgömlum
sautján tonna stálbát sem verið er
að ferja austur á Breiðdalsvík.
Veðurfar er ásættanlegt með suð-
austan stinningskalda og öldu-
gangi en spáð er leiðindaveðri inn-
an sólarhrings. Af þeirri ástæðu er
stefnan sett á Vestmannaeyjar.
Skömmu eftir að lagt er af stað bil-
ar sjálfstýringin og Hákon J. Há-
konarson skipstjóri, sá yngri,
handstýrir bátnum til Grindavíkur
þar sem gert er við hann í skyndi.
Siglt er síðan austur með strönd-
inni að Selvogsvita og stefnan sett
á Þrídranga. Eftir það leggur skip-
stjórinn sig og Einar Matthíasson,
töluvert eldri, tekur við stjórn-
artaumnum.
Með látum vekur Einar skip-
stjórann, félaga sinn, eftir dágóðan
tíma, segir honum að það sé farið
að grynnka ískyggilega undir
bátnum og hann kominn langt af
leið. Án umhugsunar stekkur Há-
kon skipstjóri upp í brú en á því
augnabliki steytir báturinn á skeri
og það drepst á vélinni. Skipstjór-
inn hendist með höfuðið beint á
brúargluggann með þeim afleið-
ingum að framtennurnar brotna
og hann fær sár á síðuna. Í skyndi
er sent út neyðarkall og rauðri sól
skotið upp. Illa klæddir mennirnir
setja strax á sig björgunarvesti og
reyna að komast í björgunarbát-
inn, það brýtur harkalega á hon-
um, og þeir gefast upp á því. Einar
hrópar í æsingi: „Ég er ósyndur“.
Hákon finnur í skyndi snær-
isspotta og bindur í hasti um mittið
á þeim báðum með taum á milli.
Vöggur er kominn á hliðina, slæst í
skerið með tilheyrandi dynkjum og
lofthljóðum.
Í rökkrinu sem grúfir yfir
fleygja mennirnir tveir sér í sjóinn
og Hákon skipstjóri syndir frá
bátnum, stutta vegalengd með
Einar í eftirdragi, upp að skeri
vestan við Þjórsárósa. Á óskiljan-
legan hátt nær skipstjórinn að
drösla félaga sínum, þrekuðum, og
sjálfum sér upp á hált skerið þakið
þara og öðrum sjávargróðri.
Sjálfsbjargarviðleitnin er svo sterk
að ekki er hugsað um annað en að
komast af og Hákon skipstjóri
skynjar óljósa nærveru. Fé-
lagarnir halda fast hvor utan um
annan og faðmast hressilega og
halda á sér smá hita. Þeir eru
komnir með skjálfta og hiksta orð-
unum upp úr sér þegar þyrla
Landhelgisgæslunnar bjargar
þeim eftir klukkustundar svaðilför.
Nethyl 2 110 Reykjavík Sími 568 1245
Veitum fría ráðgjöf
fyrir tjónþola
Pantaðu tíma: fyrirspurnir@skadi.is
skadi.is
Þ. Skorri Steingrímsson,
Héraðsdómslögmaður
Steingrímur Þormóðsson,
Hæstaréttarlögmaður
Sérfræðingar í
líkamstjónarétti
Viðhaldsfríar
hurðir
Hentar mjög vel
íslenskri veðráttu
Viðhaldsfríir sólskálar og svalalokanir
Við höfum framleitt viðhaldsfría
glugga og hurðir í 30 ár
Nánari upplýsingar á www.solskalar.is
Yfir 40 litir í boði!
Smiðsbúð 10 • 210 Garðabær • Sími: 554 4300 • Fax: 564 1187