Morgunblaðið - 12.12.2015, Síða 100

100 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 12. DESEMBER 2015
Fríkirkjan í Reykjavík
Jólatrésskemmtun Fríkirkjunnar í Reykjavík
Hefst með jólastund í kirkjunni. Síðan haldið upp í Safnaðarheimili og sungið og dansað
í kringum jólatréð með jólasveininum. Kaffi og meðlæti fyrir alla.
Aðventukvöld, fjölbreytt og glæsilegt tónlistarkvöld
Aðventukvöld, fjölbreytt og glæsilegt tónlistarkvöld. Ræðu kvöldsins flytur Guðrún Jóns-
dóttir, talskona Stígamóta. Fram koma Guðrún Gunnarsóttir, söngkona, Sönghópurinn
við Tjörnina, Gunnar Hrafnsson á kontrabassa, Snorri Sigurðarson á trompet, Matthías
Hemstock á slagverk, Gunnar Gunnarsson á píanó og orgel og Hjörtur Magni.
Heilunarguðsþjónusta á vegum Sálarrannsóknarfélags Íslands, Fríkirkjunnar og
Kærleikssetursins
Aftansöngur á aðfangadagskvöldi
Söngkonan Nathalía Druzin Halldórsdóttir syngur einsöng. Sönghópurinn við Tjörnina
syngur jólin inn og leiðir safnaðarsöng undir stjórn Gunnars Gunnarssonar.
Sr. Hjörtur Magni þjónar fyrir altari.
Miðnætursamvera á jólanótt
Páll Óskar og Monika Abendroth ásamt strengjasveit. Sr. Hjörtur Magni talar til viðstaddra.
Sönghópur Fríkirkjunnar ásamt Gunnari Gunnarssyni.
Mætið vel tímanlega til að fá góð sæti!
Hátíðarguðsþjónusta á jóladag
Ljósanna hátíð fagnað með rísandi sól. Egill Ólafsson söngvari syngur og
spjallar um tónlistarval sitt. Sr. Hjörtur Magni, Sönghópurinn við Tjörnina
ásamt Gunnari Gunnarssyni.
Aftansöngur á gamlársdag
Kristjana Stefánsdóttir, söngkona, Aron Steinn Ásbjarnarson, saxófónn,
Örn Ýmir Arason, kontrabassi, Gísli Páll Karlsson, slagverk. Sönghópurinn
við Tjörnina leiðir safnaðarsöng ásamt Gunnari Gunnarssyni, organista.
Sr. Hjörtur Magni þjónar fyrir altari.
13. des. sun.
kl. 14:00:
13. des. sun.
kl. 20:00:
20. des. sun.
kl. 14:00:
24. des. fim.
kl. 18:00:
24. des. fim.
kl. 23:30:
25. des. fös.
kl. 14:00:
31. des. fim.
kl. 17:00:
Ekki þarf lengi að blaða í mat-reiðslubókum til að átta sig á aðþær lúta sínum reglum líkt og upp-skriftirnar sem þær geyma, til-
tekin samsetning er ríkjandi, eða réttara
sagt: verður ríkjandi því tískubylgjur í fram-
setningu og frágangi ganga þar yfir ekki síður
en í matreiðslunni sjálfri. Þetta er til að
mynda áberandi þegar myndir af réttunum
eru skoðaðar, nú er til siðs að allt sé ofur-
raunsætt með grunnan fókus, næst skal það
vera draumkennt og fókusinn eiginlega
hvergi og síðan tekur við að allt skal vera eins
og óhlutbundnar myndir af stemningu og
aldrei má almennilega sjá hvernig rétturinn
lítur út.
Viðlíka sést í textanum; í eina tíð átti bara
að vera innihald og aðferð, svona rétt eins og
maður væri að skoða handbók um efnaform-
úlur eða læknisfræðirit. Svo komu bækur með
spjallkenndum texta þar sem uppskriftunum
var pakkað inn í orðaflaum endurminninga
eða ævintýrasagna, og svo bækur þar sem alls
kyns útlistun á framandlegu kryddi og hand-
tökum og furðulegum innihaldsefnum rennur
saman við heilsuráðgjöf og heimspeki, krydd-
að með eðlisfræðilegum vangaveltum – stund-
um svo mikil vísindi og fræði að uppskrift-
irnar nánast gleymast.
Þær bækur tvær sem hér eru teknar til
skoðunar falla býsna vel að þeim sið sem nú
er uppi í matreiðslubókasmíði að mörgu leyti
– spjallkenndur texti, tiltölulega einfaldar
uppskriftir sem eru þó nýstárlegar og ríkuleg
myndskreyting. Útfærslan er þó nokkuð ólík,
önnur bókin er uppfull af fróðleik og skemmt-
an, en hin er eiginlega „bara“ uppskriftabók.
Það er þó ekki sagt til að gera lítið úr minni
bókinni, heldur til að undirstrika að þær eru
eiginlega ekki sambærilegar og verða ekki
beinlínis bornar saman.
Fræðandi og skemmtileg
Café Sigrún: Hollustan hefst heima bbbbb
Eftir Sigrúnu Þorsteinsdóttur.
Texti og myndir eftir Sigrúnu. Vaka-Helgafell
gefur út. 303 bls. innb. í stóru broti.
Café Sigrún hefur nafn sitt af vefsetri sem
Sigrún Þorsteinsdóttir hefur haldið úti býsna
lengi; ætli hún sé ekki einn af „elstu“ matar-
bloggurum Íslands og um leið einn sá þekkt-
asti.
Í inngangi að bókinni rekur Sigrún hvernig
það kom til að hún fór að fást við matargerð
sem skilaði sér í vefstetrinu cafesigrun.com
og síðar í þessari bók. Þar kemur og fram að
hún fór snemma að velta því fyrir sér hvernig
það sem við innbyrðum er ekki bara orku-
gjafi, heldur getur það skipt verulegu máli um
vellíðan og velferð.
Sú hugsun einkennir þesssa bók og er hvar-
vetna vel útfærð, hvort
sem það er í inngangs-
texta að hverri uppskrift,
í leiðbeiningum eða
merkingum, en við
hverja uppskrift er hægt
að sjá hvort hún sé glú-
tenlaus, eggjalaus,
hnetulaus, mjólkurlaus,
vegan eða án fræja eða
hvort einfalt sé að breyta
henni í þá átt. Þetta er
náttúrlega ekki neitt sem alætur þurfa að
hafa áhyggjur af, en getur skipt verulegu máli
ef eldað er fyrir einhvern sem þjáist af óþoli
eða ofnæmi og er því einkar gagnlegt.
Gríðarmikið er af fróðleik í bókinni,
sérstaklega fyrir þá sem ekki hafa spreytt sig
á framandlegri matreiðslu, en ekkert hráefni
rakst ég á í bókinni sem ekki er fáanlegt hér á
landi – þökk sé fjölmenningu. Þetta er þó ekki
beinlínis ævintýrabók, uppskriftirnar eru ein-
faldar í sjálfu sér, eða réttara sagt blátt áfram
og kalla ekki á margra daga undirbúning og
eldhúsfimleika. Leiðbeiningarnar eru líka
greinargóðar og myndirnar mjög lýsandi.
Frágangur á bókinni er til mikillar fyrir-
myndar, uppsetning einkar góð og myndir í
henni, sem Sigrún tekur sjálf, eru hreint af-
bragð. Þegar hefur verið getið um uppskrift-
irnar sjálfar, en inngangur að uppskriftunum
og eins að hverjum kafla fyrir sig er fræðandi
og skemmtilegur, svo skemmtilegur reyndar
að þegar ég tók bókina upp í fyrsta sinn
gleymdi ég mér í textanum – fletti yfir upp-
skriftirnar til að skyggnast í líf Sigrúnar og
fjölskyldu hennar.
Um 200 uppskriftir eru í bókinni.
Vandaðar uppskriftir
Hollar og heillandi súpur bbbmn
Eftir Rósu Guðbjartsdóttur.
Bókafélagið gefur úr. 114 bls. innb.
Rósa Guðbjartsdóttir hefur gefið út all-
margar matreiðslubækur, átt uppskriftir í
tímaritum, dagblöðum og bókum annarra og
einnig komið fram í fjölmiðlum. Vinsældir
hennar koma ekki á
óvart, uppskriftirnar
eru vandaðar og vel
unnar og einnig eru
þær sumar mjög
frumlegar og jafnvel
ævintýralegar. Gott
dæmi um það síðast-
nefnda er til að mynda
súpa sem hún kallar
„Saltkjöt og baunir,
poppkorn!“ þar sem
fín útfærsla á baunasúpu er skreytt með
poppkorni. Annað dæmi er avókadósúpa þar
sem jarðarberjasalsa er borið fram með súp-
unni og svo líka jarðarberjasúpa með myntu,
sem er forvitnileg hugmynd og verður fram-
kvæmd einhvern sumardaginn.
Eins og nafn bókarinnar ber með sér eru í
henni súpuuppskriftir, uppskriftir að 42 súp-
um, en þar er líka að finna stöku uppskriftir
að meðlæti, til að mynda áðurnefndu jarðar-
berjasalsa og eins grænkálssælgæti sem er
forvitnileg hugmynd.
Í inngangi bókarinnar fjallar Rósa um
súpugerð almennt, kennir soðgerð, gefur upp-
skrift að fisksoði, grænmetissoði, kjúklinga-
soði og nautakjötssoði og stingur upp á með-
læti eða skrauti.
Myndir í bókinni eru misjafnar að gæðum,
fókusinn fullgrunnur sumstaðar og litvinnsla
ekki í lagi fyrir minn smekk. Inngangstexti að
uppskriftunum er líka misjafn, stundum fróð-
legur en stundum innihaldslítill eða -laus. Það
getur verið erfitt að skrifa eitthvað upplífg-
andi, persónulegt eða fróðlegt við hverja upp-
skrift; oft er uppskrift bara uppskrift og fátt
um hana að segja. Sumstaðar hefði því farið
betur á að sleppa inngangstextanum og
breyta frekar út af í umbrotinu.
Fróðleikur, skemmtan
og uppskriftir
Yfirlit yfir nýjar matreiðslubækur
Árni Matthíasson arnim@mbl.is
Girnilegt Salat með reyktum laxi, eggjum og kínóa úr Café Sigrún: Hollustan hefst heima.
Þrátt fyrir að Ennio Morricone, hið
margverðlaunaða ítalska kvik-
myndatónskáld, hafi á sínum tíma
heitið því að vinna aldrei með banda-
ríska kvikmyndaleikstjóranum
Quentin Tarantino, þá skipti Morri-
cone um skoðun eftir að bandaríski
leikstjórinn hafði komið í heimsókn
til hans í Rómarborg og spjallað um
næstu kvikmynd sína, The Hateful
Eight. Hún verður frumsýnd um jól-
in í Bandaríkjunum, sýnd í eitt
hundrað sölum á 70 mm filmu en
Tarantino kaus að kvikmynda þenn-
an vestra á klassískan hátt. Og tón-
listin er eftir Morricone sem er orð-
inn 87 ára gamall og hefur samið
tónlist fyrir um fimm hundruð kvik-
myndir, þar á meðal svokallaða
„spagettívestra“ Sergio Leone.
Morricone segir í samtali við The
Telegraph að honum hafi brugðið að
sjá ofbeldið sem Tarationo mun
bjóða áhorfendum upp á. Þá var
hann líka kvíðinn áður en samstarfið
hófst og segir ástæðuna vera þá
miklu virðingu sem hann beri fyrir
verkum mun yngri leikstjórans.
Hann vildi semja eitthvað alveg
„sérstakt“ fyrir hann en alls ekki
neitt sem líktist tónlistinni í „spa-
gettívestrunum“.
Blóðug Kurt Russell og Samuel L. Jackson í hlutverkum sínum í myndinni.
Morricone vildi gera
eitthvað alveg sérstakt