Morgunblaðið - 02.01.2016, Blaðsíða 52
52 MORGUNBLAÐIÐ TÍMAMÓT 2.1. 2016
Velkomin til tíma samruna gervigreindar og
greindar mannsins þar sem fólk og gervi-
greindarkerfi vinna saman snurðulaust.
Ímyndið ykkur atriðið úr kvikmyndinni „Ali-
ens“ frá 1986 þar sem Sigourney Weaver
klæðist stoðgrind til að berjast við geimveru-
drottninguna – nú erum við nokkurn veginn
komin þangað. (Nokkur fyrirtæki víða um
heim eru að þróa öllu friðsamlegri útgáfur af
slíkum tækjum til notkunar í iðnaði og lækn-
ingum og sumar eru þegar komnar á mark-
að.) En á netinu er erfiðara að gera grein-
armun á manni og vél.
Fréttastofan Associated Press notar hug-
búnaðinn Automated Insights til að búa til
þúsundir greina um afkomu fyrirtækja á ári
og losar þannig um starfsfólk til að sinna öðr-
um fréttum. Menn bæta kjöti á beinin og
snurfusa mikilvægustu greinarnar.
Facebook kynnti sýndaraðstoðarmanninn
M til sögunnar við San Francisco-flóann 2015.
Hann notar gervigreind til að svara spurn-
ingum notenda. Menn fara yfir svörin og
bæta við þau.
Nokkur sjúkrahús í Bandaríkjunum hafa
ráðið Watson frá IBM til að ákveða hvaða
meðferð henti krabbameinssjúklingum best.
Watson greinir erfðaupplýsingar og skrif í
fræðiritum og lætur viðkomandi lækna hafa
tillögur um úrræði.
Menn hafa yfirumsjón með þessum gervi-
greindarforritum og taka að lokum ákvörðun,
en skrifstofumenn eru skiljanlega farnir að
hafa áhyggjur af að sú stund nálgist að gervi-
greindin þurfi ekki aðstoð.
Óttist þó ekki. Þótt gervigreindarbyltingin
sé hafin er ólíklegt að hún muni eyða mörgum
skrifstofustörfum á næstu fimm til tíu árum.
Rannsóknir og notkun á gervigreind snýst að-
eins um tiltekin verk á borð við að greina
myndir eða upplýsingar. Flest störf krefjast
þess að fólk noti margvíslega hæfileika.
Tölvur læra að læra af mistökum
En ég held að það sé mikilvægt að átta sig á
hvers vegna vinnumarkaðurinn mun breytast.
Það hafa verið miklar framfarir í gervigreind
á undanförnum árum, sérstaklega á sviði, sem
kallast „djúpþekking“. Frekar en að segja
tölvu nákvæmlega hvað hún eigi að gera með
því að forrita hana skref fyrir skrif, nota
rannsakendur djúpþekkingarkerfi, draga sig í
hlé og láta hana nota tækni á borð við að bera
kennsl á mynstur og að læra af mistökum til
að kenna sjálfri sér – sömu tækni og menn
nota. Til að ekkert fari á milli mála þýðir
„gervigreind“ ekki að slíkar vélar séu skyn-
ugar eins og þeim er lýst í vísindaskáldskap,
aðeins að fái þær meiri upplýsingar geti þær
leyst verkefni betur.
Hópur rannsakenda frá Google lýsti yfir
tímamótum í námi véla 2012. Þeir bjuggu til
net 16 þúsund tölvukjarna, sem að hluta voru
settir saman með mannsheilann að fyrirmynd
þannig að milljarðar tenginga voru á milli eft-
irlíkinga af nevrónum. Vísindamennirnir möt-
uðu gervigreindartölvuna á 10 milljón mynd-
um á þremur dögum og hún kenndi sjálfri sér
án eftirlits að greina á milli flokka á borð við
mannslíkama og – uppáhaldsins á netinu –
katta. 2015 birti hópur frá DeepMind, fyr-
irtæki sem Google keypti, rannsókn þar sem
tölvutaugakerfi fékk sömu upplýsingar og
maður um tugi leikja frá Atari frá áttunda og
níunda áratugnum – myndeiningar og stiga-
gjöf – og varð sérfræðingur í að spila suma
þeirra án þess að hafa fengið neinar upplýs-
ingar fyrirfram um leikreglurnar.
Eftir því sem tækninni fleygir fram höfum
við falið gervigreind fleiri verkefni, rétt eins
og tölvum í árdaga þeirra. 2014 og 2015
kynnti Skype til sögunnar sjálfkrafa þýðingar
á ensku, frönsku, ítölsku, mandarín, spænsku
og þýsku. Siri frá Apple, Alexa frá Amazon og
Cortana frá Microsoft eru allt stafrænir að-
stoðarmenn sem geta framkvæmt einföldustu
skipanir eins og að gera verkefnalista, spila
tónlist og fylgjast með flugi. Google hefur
verið að prófa sjálfkeyrandi bíla og vonast til
þess að innan fjögurra ára geti þeir nýst al-
menningi.
Rétt er að í sumum geirum gæti hægt á
ráðningum vegna þess að tiltekinn hluti af
starfi verður leystur með gervigreind þannig
að starfsfólk hafi meiri tíma til að einbeita sér
að öðrum verkefnum. Fjármálaráðgjafar og
tryggingasalar hafa þegar fengið gervigreind-
arhugbúnað til liðs við sig, sem annars vegar
gerir tillögur um dreifingu fjárfestinga og
Þegar gervigreind er spyrt við þjarka er þjarkinn látinn læra að leysa verkefni, frekar en að forrita hvert skref. Hér lærir þjarki af reynslunni á rannsóknarstofu við Kaliforníuháskóla í Berkeley.
Peter Earl McCollough/The New York Times
Þegar vélmenni fara að
vinna alla vinnuna, hvað
verður eftir fyrir mennina?
JI SHISAN
er dulnefni sem höfund-
urinn Ji Xiaohua, sem er
með doktorsgráðu í tauga-
líffræði, hefur birt greinar
undir í mörg ár. Hann er
stofnandi Guokr.com og
Guokr MOOC Academy,
vinsællar vísindavefsíðu og
MOOC-vettvangs í Kína, og
stofnandi Zaih.com, þekk-
ingarþjónustu sem að-
stoðar notendur við að
tengjast sérfræðingum á
ýmsum sviðum.
TÍMAMÓT: GERVIGREINDARVÉL KENNIR SJÁLFRI SÉR AÐ SPILA OG SIGRA Í VÍDEÓLEIKJUM ÁN FORRITUNAR
ıTU
RN
IN TS ı 2014ı TU
P
O
INTSı20RNIN
G
PO
IN
14
TU
RNIN
G POINTS|TÍM
AM
Ó
T|2016|TURNINGPOI
TS
|T
ÍM
AM
Ó
T|
20
16
|
BOÐAR GERVIGREIND AÐ
ENGINN ÞURFI AÐ VINNA?