Morgunblaðið - Sunnudagur - 01.05.2016, Qupperneq 10

10 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 1.5. 2016
VETTVANGUR
Á Alþingi eru þau til semvilja halda sig við núver-andi stjórnarskrá að uppi-
stöðu til. Á öndverðum meiði eru
svo hin sem vilja að stjórn-
arskrártillögur Stjórnlagaráðs
verði samþykktar óbreyttar.
Þá er það þriðja fylkingin sem
vill hlíta þeim vilja sem á sínum
tíma kom fram í þjóðaratkvæða-
greiðslu, þess efnis að í breyttri
stjórnarskrá ættu að vera auknir
möguleikar til beins lýðræðis, al-
mannaeign á auðlindum yrði betur
tryggð og síðan að þjóðkirkjan
haldi sinni stöðu. Að vísu heyrist
sjaldan talað um þennan síðasta
þátt, alla vega af hálfu þeirra sem
telja breytingar á stjórnarskrá
allra meina bót. Ef okkur hefði
auðnast á síðasta kjörtímabili að
halda okkur við þessa þætti, og þá
einkum það sem snýr að lýðræði
og auðlindum, þá má ætla að okk-
ur hefði tekist að ná fram breyt-
ingum í anda þess sem vilji al-
mennings augljóslega stendur til.
Grundvallarafstaðan til auðlind-
anna og lýðræðisins er kunn og
hefur verið rædd í þaula. Sumir
eru með, aðrir á móti. Vissulega
er um alls kyns blæbrigði að ræða
í skoðunum. Þannig fannst mér
sjálfum Stjórnlagaráð full íhalds-
samt að heimila ekki að almenn-
ingur gæti krafist þjóðaratkvæða-
greiðslu um fjárhagsleg málefni
og milliríkjasamninga á borð við
Icesave! Sömuleiðis þótti mér
Stjórnlagaráð bregðast varðandi
einkaeignarrétt. Í mínum huga get
ég fallist á að binda í stjórnarskrá
rétt til eignar á íbúðarhúsnæði,
bújörð eða fyrirtæki. En á það
líka að gilda um tvö hundruð þús-
und milljarða? Er það heilagur
réttur til eignar, og á hann að
vera stjórnarskrárvarinn?
En hvað sem þessu líður, þá
þekkjum við í grófum dráttum
þjóðarviljann varðandi lýðræðið,
almannaréttinn og auðlindirnar.
En hvað með aukið miðstjórn-
arvald forsætisráðherra og hvað
með markaðsvæðingu auðlinda
landsins? Spurt er því hvoru
tveggja gerðu tillögur Stjórnlag-
aráðs ráð fyrir. Er eftirsóknarvert
að miðstýra hinu pólitíska fram-
kvæmdavaldi meira en þegar er
orðið? Og viljum við að forsenda
fyrir ráðstöfun á vatni, orku og
auðlindum almennt, sé ófrávíkj-
anlega sú, að fyrir þær fáist sá há-
marksarður sem kreista má út á
markaði? Allt þar undir varði brot
á stjórnarskrá! Þarf ekki að ræða
þetta eitthvað frekar?
Jafnvel þótt þjóðin hafi viljað að
ný stjórnarskrá yrði byggð á
drögum Stjórnlagaráðs þá er
margt þar órætt. Prýðileg tillaga
kom fram undir lok síðasta kjör-
tímabils og lögum var breytt í
samræmi við hana, um að gera
mætti breytingar á stjórn-
arskránni með hraðvirkum hætti á
yfirstandandi kjörtímabili í ljósi
þeirrar umræðu sem þegar hefur
átt sér stað.
Allt eða ekkert, heyrist þá hróp-
að og lítið gefið fyrir að ræða
þurfi þau álitamál sem að framan
greinir.
Umræðan um stjórnarskrá Ís-
lands á annað og betra skilið en
að forskrúfast með þessum hætti.
Þá hreyfist lítið, jafnvel þótt mikið
sé skrúfað.
Hvernig væri að taka annan pól
í hæðina og ræða einstaka þætti,
eins og til dæmis möguleg mörk á
þeim einkaeignarrétti sem verði
stjórnarskrárvarinn eða hvort
binda eigi í stjórnarkrá arðsem-
iskröfu markaðshyggjunnar?
Í millitíðinni gætum við sam-
þykkt auknar heimildir til beins
lýðræðis, hert á ákvæðum um al-
mannaeign á auðlindum og aukið
vernd nátturunnar eins og tillögur
liggja nú fyrir um. Þessi nálgun er
líklegri til farsællar niðurstöðu en
að hamra á því einu að breyta
þurfi stjórnarskránni á einu
bretti.
Hvernig á að breyta stjórnarskrá Íslands?
’Þannig fannst mér sjálfum Stjórnlagaráð fullíhaldssamt að heimila ekki að almenningur gætikrafist þjóðaratkvæðagreiðslu um fjárhagsleg málefniog milliríkjasamninga á borð við Icesave!
Úr ólíkum
áttum
Ögmundur Jónasson
ogmundur@althingi.is
Morgunblaðið/Golli
Poppfræðingurinn Arnar Eggert
Thoroddsen fagnaði því að það
væri rætt við konur um tónlist
Beyoncé í innslagi hjá Íslandi í dag.
„Frábært innslag og gaman að sjá
eingöngu konur sem viðmælendur.
Maður er svo van-
ur því að það sé
talað við 3, 4, 5
karlmenn ALLTAF
að manni finnst
þetta hálf skrítið.
Svona virkar hin
karllæga indoktrinering, manni
hreinlega bregður þegar maður sér
aðra möguleika. Hitt er hið „nátt-
úrulega“ ástand.
Meira svona. Og í fyllingu tímans
kynjabalanserast hlutirnir kannski
eðlilega. En svona „aðgerðir“ eru
nauðsynlegar, þannig er það bara, á
meðan skekkjan er enn mikil.“
Hallgrímur Helgason ræddi
líka Beyoncé og nýju Lemonade-
plötuna á Facebook og umfjöllun
um hana á Rás 2. „Annar morg-
uninn í röð sem Sigmar dissar
Beyoncé svo maður fær vandræða-
hroll. Karlastrákar hafa átt poppið í
hundrað ár og hrútskýrt það fyrir
öllum heiminum hversu góðar
þessar og hinar
hljómsveitirnar
eru, sem óvænt
eru allar skipaðar
karlastrákum, og
kvenfólkið hefur
svona lifað með
þessu, en svo kemur kvenhejta og
pakkar allri samkeppni saman (eins
og sást á Super Bowl um daginn)
og þá fer karlastrákur að dissa. Og
það eftir að kollega hans Guðrún
Sóley hafði sagst hafa eytt öllum
gærdeginum í að hlusta á þessa
miklu nýju myndskífu, og dásamaði
í bak og fyrir. (Hef reyndar sjálfur
ekki heyrt þetta, en kannast við
sumt af hennar fína poppi þótt
aldraður sé.) Allavega er þetta dá-
lítið hvimleitt attitjúd. Sigmar má
alveg muna að hann er ekki lengur
á X-inu og svona mikil karlremba í
morgunsárið er ansi vandræðaleg
fyrir helming þjóðarinnar. Eldhús-
öskrin heyrðust bergmála um
hverfið í morgun. Fyrir konum er
hin mikla B hreinlega drottningin
og allt í lagi að sýna því kurteisi.
(Sigmar beit svo höfuðið af
skömminni með því að tala í kjöl-
farið fallega um Red Hot Chili Pep-
pers... eigum við að ræða það eitt-
hvað? :))“
Uppljóstranir úr
Panama-skjöl-
unum halda áfram
að hreyfa við fólki.
Bragi Valdimar
Skúlason skrifar:
„Mín stærsta eft-
irsjá og verstu fjárhagslegu mistök
eru að hafa ekki verið virkur í starfi
framsóknarflokksins undir lok síð-
ustu aldar.“
Tobba Marínósdóttir skrifaði
á Facebook um skemmtilegt samtal
á heimilinu: „Ég: ohh ég hefði átt að
drullast í spinning þó vinkonulufs-
urnar beiluðu allar (Hæ stelpur!)
Kalli í hálfum hljóðum án þess að
líta upp úr vinunni: æj ástin mín þú
þarft ekki alltaf að vera að drulla
þér og drífa þig.
Ég: Takk. (Held ég?)“
AF NETINU