Morgunblaðið - Sunnudagur - 01.05.2016, Qupperneq 20

FJÖLSKYLDA Á FLÓTTA
20 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 1.5. 2016
Þ
að er fimmtudagsmorgun 28.apríl.
Ég sit í lestinn á leiðinni í bæinn
Melun sem er suð-austur af Par-
ísarborg. Ég hef mælt mér mót
við flóttamannafjölskyldu frá Ús-
bekistan sem var send frá Íslandi til Frakk-
lands 26. apríl. Þau eru staðsett í Melun því
skrifstofan sem útvegar þeim landvistarleyf-
ispappíra er þar. Ég er stressuð enda veit ég
ekkert hvað ég er fara út í. Í fyrsta lagi hef ég
aldrei skrifað í dagblað hvað þá hitt fjölskyldu
sem er að flýja land sitt með lítið sem ekkert á
milli handanna. Ef ég er stressuð hvernig í
ósköpunum ætli þeim líði? Þau eru komin
hingað á héraðsskrifstofu í Melun í þriðja sinn
á jafnmörgum dögum. Það eru miklar raðir
fyrir framan enn óopnaða skrifstofuna en ég sé
hendi veifa mér fremst í einni af röðunum. Mér
líður soldið dónalega þegar ég treð mér áfram
í röðinni til að hitta þau. Við tökumst í hendur.
Fyrst heilsa ég Vladimir síðan heilsa ég dóttur
hans og Irinu, Milinu sem heilsar til baka á ís-
lensku. Svo heilsa ég tvíburunum Samir og
Kemal og þeir ávarpa mig einnig á íslensku.
Síðast heilsa ég Irinu sem ég var í sambandi
við degi áður í gegnum netið.
Ég ætti ekki að vera hissa að krakkarnir
hafi náð tungumálinu á þeim átta mánuðum
sem þau bjuggu á Íslandi enda eru börn fljót
að læra orð í gegnum leiki og skóla.
Síðasti dagurinn í skólanum erfiður
Þarna stöndum við í röðinni úti og troðningur
er mikill. Við erum öll fámál. Það er kvíði og
spenna í loftinu. Hvað mun gerast í dag? Mun
fjölskyldan fá samastað hér í Frakklandi eftir
allt? Allt í einu bendir öryggisvörðurinn, sem
stjórnar umferð raðanna, Irinu, sem stendur
fremst af okkur í hópnum, að fara í aðra röð.
Pirringur leynir sér ekki því nú eru þau aftast í
nýju röðinni. Það gengur samt hratt fyrir sig
enda eru þau þaulvön, við förum í gegnum ör-
yggisleit og síðan inn. Enginn talar annað en
frönsku og ég sé strax að það fer ekki vel í þau.
Þegar við komum inn í húsið benda Vladimir
og Irina okkur krökkunum á að setjast á með-
an þau reyna að komast að því hvert skal halda
næst. Við setjumst niður og dóttir þeirra
Milina fer að spjalla við mig um Ísland. Henni
finnst gaman að tala íslensku og hún hefur náð
góðum tökum á málinu. Hún segir mér frá líf-
inu á Íslandi, en krakkarnir hafa rætt mikið
um Ísland síðan þau voru neydd til að yfirgefa
vini og félaga fyrir tveimur dögum.
„Síðasti dagurinn í skólanum var erfiður“
segir Milina, „það fóru allir að gráta. Vinkonur
mínar vildu ekki að ég færi frá Íslandi og
kennarinn minn var líka grátandi. Ísland var
gott land,“ segir Milina áður en við stóðum
upp. „Þau sögðu áfram, svo inn til vinstri,“
segir Irina ekki vongóð um að við séum á rétt-
um stað. Ég reyni eftir bestu getu að krafla
mig áfram í frönskunni en er í raun engu nær.
Kona gengur fram hjá okkur og segir okkur
að við eigum ekki að vera hér og leiðir okkur í
stærri sal sem fljótlega fyllist af fólki.
Tungumálaörðugleikarnir ýfa upp ótta,
áhyggjur og reiði. Irina bölvar en Vladimir ró-
ar hana niður og reynir að halda uppi jákvæðri
orku þó það sé erfitt á svona stundu. Við setj-
umst niður og Vladimir réttir kökkunum ipad
til að leika með á meðan Irina tala við ráðgjaf-
ann.
Svo hefst biðin, endalausa gæti ég sagt.
It’s not my problem
Ráðgjafinn hefur nú fengið öll skjöl og vega-
bréf og þarf að vinna úr upplýsingunum. Við
bíðum eftir framhaldinu. Irina sest á milli
krakkanna og Vladimir fer út að reykja. Inn á
milli heyri ég krakkana tala íslensku og það
sýnir mér hversu tengd þau voru Íslandi og
samfélaginu í Innri-Njarðvík, þar sem börnin
hafa gengið í skóla í vetur. Irena byrjar að lýsa
fyrir mér atburðum síðustu daga.
„Þann 26. apríl förum við frá Íslandi. Þegar
við lendum á Charles de Gaulle flugvellinum í
norðurhluta Parísar tekur lögreglan á móti
okkur. Hún leiðir okkur niður að farangrinum
okkar og lætur okkur hafa bréf. Í bréfinu
stendur að við höfum átta daga til að fara á
lögregluskrifstofuna á Rue des Saints- Peres
12, 77000 Melun, til að skrá okkur inn í landið.
Svo erum við bara skilin eftir ein án alls.
Þarna stöndum við með 150 kg af farangri,
þrjú börn og erum í sjokki. Við spyrjum lög-
reglumanninn hvað við eigum að gera næst og
hvar eigum við að gista. „It’s not my problem,“
svarar hann og fer.“
Svona lýsir Irina upphafsmínútum sínum
sem flóttamaður í Frakklandi. Hún segir mér
síðar að Útlendingastofnun hafi sagt þeim að
Frakkland væri að bíða eftir þeim og vissi af
þeim. Annað kom þó á daginn. Á flugvellinum
ákveða þau að taka leigubíl á umrætt heim-
isfang lögreglu skrifstofunnar. Þau hafa ekki
mikinn pening en heldur ekkert annað val tjáir
Irina mér.
Ferðin tekur tvo tíma og kostar 150 evrur
eða um 20 þúsund krónur. Þegar þau koma að
umræddu heimilisfangi, skrifstofu lögreglu í
Melun, er allt lokað og læst. Það er bara opið
frá 9-12. Úti er rigning og börnin eru þreytt og
biðja um að fá að borða. Af einskærri heppni
rekast þau á rússnesk hjón sem hafa búið í
bænum í nokkur ár. Loksins gátu þau talað
móðurmálið og fengið smá útskýringar.
Rússarnir keyrðu þau um bæinn í leit að
svefnstað áður en þau loks fundu hótel. „Við
komum inn á fyrsta hótelið og biðjum um tvö
herbergi í eina nótt,“ byrjar Vladimir að út-
skýra. „Afgreiðslukonan segir að það sé laust
hjá þeim svo við förum að bera inn úr bílum.
Þá renna á hana tvær grímur og hún breytir
um skoðun. Segir bara nei, nei, við erum ekki
með neitt laust. Við hlógum bara því þetta var
orðið eitt stórt grín, bárum dótið aftur út í bíl
og fórum á næsta hótel. Þar fengum við sama-
stað þrátt fyrir alla kassana og töskurnar.“
Þetta var aðeins fyrsti dagur fjölskyldunnar í
Frakklandi og ég spyr þau um næsta dag, mið-
vikudaginn, og hvernig hann hafi farið.
„Við vorum mætt hér öll fjölskyldan kl. 9 um
morguninn. Við biðum í röð fyrir utan, fengum
svo að koma inn. Einhver kona tók pappírana
okkar og vegabréfin og svo var okkur bara
sagt að bíða. Við biðum alveg til hádegis án
þess að vita hvað væri að gerast en það lokar
kl. 12. Þegar ljósin voru að slokkna kom konan
til okkar aftur með tveimur öðrum starfs-
mönnum. Þau rituðu eitthvað á blaðið okkar og
sögðu okkur að koma aftur á morgun kl. 9 og
hér erum við aftur að bíða,“ segir Irena með
pirring í röddinni. Óvissan er að taka sinn toll
af þeim hjónum og þolinmæðin er á þrotum.
Hvað svo, spyr ég, fóruð þið upp á hótel eða?
„Já svona næstum,“ heldur Irina áfram. Vla-
dimir er farin aftur út að reykja en klukkan er
rétt að verða hálf 11 og biðin rétt að byrja.
„Við ákváðum að labba upp á hótel, það tekur
u.þ.b. 40 mínútur.
Á leiðinni komum við að útimarkaði og
keyptum brauð og osta til eiga að borða. Svo
átti Vladimir gullhring sem við seldum til að
eiga fyrir næstu nótt á hótelinu. Við áttum
bara 50 evrur og hótel nóttin kostar 200 evrur
með mat. Við tókum ekki matinn í þetta sinn
svo það var 145 evrur. Hringinn seldum við á
150 evrur svo það dugði. En við eigum núna lít-
ið eftir,“ segir Irina og fer að huga að krökk-
unum. Þau eru sár og vonsvikin yfir móttökun-
um hér í Frakklandi og líður eins og kerfið hafi
svikið þau.
„Lýðræði hvað,“ segir Vladimir. Svo er nafn
þeirra kallað og þau fara að tala við ráðgjaf-
ann. Ég átta mig ekki alveg á hvernig kerfið
hérna virkar. Sumir eru með númer en stund-
um heyri ég líka nöfn kölluð. Svo er fólki
stundum bent á að fara í næstu álmu án fyr-
irvara. En við sitjum enn á sama stað.
Klukkan að vera 11 og þau þurfa að tékka út
af hótelinu klukkan 12 annars lenda þau í að
borga aðra nótt.
Ísland var gott land
Meðan Irina og Vladimir eru að tala við ráð-
gjafann og útskýra fyrir henni að Ísland og
Úsbekistan séu alvöru lönd (Irina tjáir mér
eftir á að ráðgjafinn hafi þurft að sjá löndin tvö
inn á Google maps til að trúa henni), sé ég að
krakkarnir eru að spila nokkra mismunandi
tölvuleiki. Samir er að spila Mindcraft og er að
byggja hól. Við spjöllum saman á íslensku um
leikinn en ég þekki hann lítið sem ekkert. „Svo
notarðu þetta tæki til að búa til og hamarinn til
að brjóta“, segir Samir á óaðfinnanlegri ís-
lensku. Ég skil enn ekkert mikið í leiknum og
spyr Kemal hvað hann sé að spila. „Ég spila
þennan leik,“ segir hann og sýnir mér mynd af
Batman sem er að hlaðast inn. Kemal er aðeins
meira tilbaka en Samir en þeir tvíburabræð-
urnir eru ótrúlega ólíkir. Milina sýnir mér sinn
leik en hún er að teikna, svo sýnir hún mér pí-
anóleik þar sem hún reynir að spila lag með
því að vera snögg að ýta á takka sem renna
niður skjáinn. Bræður hennar verða áhuga-
samir um leikinn og skipta jafnóðum í sama
leik.
„Irina er loksins búin að sýna þeim kort af
Íslandi og Úsbekistan með símanum sínum.
Loksins skildi þetta heimska fólk að við erum
að tala um alvöru lönd,“ segir Vladimir pirr-
aður. „En þetta er svo gaman,“ heldur hann
áfram, kreistir fram bros og kaldhæðnin leynir
sér ekki.
„Þetta er allt annað en á Íslandi þá gekk allt
svo fljótt fyrir sig. Þegar við komum út úr flug-
vélinni í Keflavík beið okkar lögreglubíll sem
keyrði okkur upp á skrifstofur í Hafnarfirði.
Þar biðum við í mesta lagi fimm mínútur og áð-
„Það er engin
framtíð“
Fimm manna fjölskyldu frá Úsbekistan, sem sótt hafði um hæli
hér á landi vegna trúarofsókna í heimalandinu, var vísað úr
landi á þriðjudag án þess að mál þeirra fengi efnislega
meðferð. Eftir átta mánaða dvöl hér voru þau send til Frakk-
lands því þau millilentu þar á leiðinni til Íslands í fyrra. Þau
dreymir um að vera á Íslandi og eru með vilyrði um vinnu en
íslensk yfirvöld sendu þau út í óvissuna í París.
Texti og myndir: Ragnheiður Sigurðardóttir Bjarnarson raggybjarna@gmail.com
Fjölskyldan fyrir utan gistiheimilið í
útjaðri Parísar. Þau gera sitt besta til
að ástandið verði ekki yfirþyrmandi
og reyna að brosa inn á milli.
Vinir og velunnarar fjölskyld-
unnar hafa stofnað bankareikn-
ing þeim til stuðnings.
Reikningsnúmer: 159-05-60366.
Kennitala: 191085-3619.
Þá er einnig hafin undirskrifta-
söfnun á vefnum
www.ipetitions.com undir
heitinu: Komum Seibel fjöl-
skyldunni í skjól
HÆGT AÐ STYÐJA
FJÖLSKYLDUNA