Morgunblaðið - Sunnudagur - 01.05.2016, Qupperneq 42

42 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 1.5. 2016
R
uslalúgurnar í fjölbýlishúsunum
voru ein af þessum uppgötvunum
mannkyns sem breyttu svo miklu.
Vel má vera að einhver viti um hug-
vitsmanninn. Enginn veit þó hver
hann var maðurinn sem fann upp
hjólið, en hann var enn meiri galdrakarl. Ef menn
eru neyddir til að giska telja flestir að Gísli Marteinn
hafi fundið upp hjólið, eða í það minnsta seinna hjólið
af tveimur.
Þarf að hjóla í málið
Leiðin inn í Skerjafjörð var í uppnámi í liðlega ár á
meðan þeir voru að gera hjólreiðastíga beggja vegna
götunnar og á milli hennar og gangstíga. Þorpsbúar
sögðu ekki æðruorð á meðan á bjástrinu stóð. Þeim
er vel við hjólreiðamenn, og bílakerlingar og -karlar
töldu að auki víst að hagur sinn vænkaðist er fram-
kvæmdum lyki. Gangandi fólk var líka fegið, því að
það taldi víst að þá myndu hjólreiðaferðir á ofsahraða
á göngustígnum með ströndinni loks leggjast af.
En það skrítna gerðist að hjólreiðamenn eru ófáan-
legir til þess að nota rándýra hjólreiðastígana og
hjóla áfram eftir götunni, iðulega 2-3 hjól samsíða,
sennilega fyrir selskapinn. Bílalestirnar koma á
líkfylgdarhraða á eftir með tilheyrandi aukinni
mengun. Bílstjórana dauðlangar til að smella bílnum
sínum upp á auðar hjólabrautirnar, svo eitthvert
gagn hljótist af þeim, en eru af gamla skólanum,
kjarklausir eða yfir sig löghlýðnir. Hvorki Gunn-
laugur Þórðarson dr. jur. né Ragnar í Smára hefði
hikað í eina sekúndu.
Búið er að taka niður skiltin sem heimiluðu að hjól-
að væri á gangstígnum meðfram ströndinni, en það
gerir enginn neitt með það. Þar hjóla menn enn á bíl-
hraða, sem ekki er gert á fyrrnefndum umferðar-
götum. Og þar sem enginn á von á slíku er stutt í
slæm slys á þessum slóðum. Það eykur enn líkurnar
að göngumenn virðast flestir vera með hlustunar-
græjur í eyrunum, sjálfsagt til að komast hjá því að
heyra í lóunni, tjaldinum, hrossagauknum og öðrum
hljóðmengunarvöldum. En það þýðir um leið að þeir
heyra ekki heldur hvininn í kappreiðunum fyrr en
um seinan. Á síðustu árum hefur borgin gert margt
til að auðvelda gangandi, akandi og hjólandi fólki
sambúðina í borginni. Ekki hefur alltaf tekist nægi-
lega vel til, en viðleitnin er þakkarefni.
En kostnaðarsömum breytingum þarf að fylgja
eftir með upplýsingum og merkingum í anda Svejks:
Það verður að vera agi í hernum.
Kim kom
Hagspekingar, sem að jafnaði skjöplast oftar en öðr-
um stéttum, töldu lengi að forsenda þess að hótel
bæru sig á Íslandi væri sú að þau færu þrisvar á höf-
uðið, með viðeigandi afskrift skulda. Þessi virta regla
var stundum byggð inn í áætlun um nýtt hótel. En
oftast var engin áætlun gerð og látið nægja að telja
gjaldþrot á puttunum og þegar þrjú voru komin taldi
Ferðamálasjóður að nú glitti í „rekstrargrundvöll“
og lánaði í fjórða sinn.
Íslendingar eru þannig innréttaðir að komi gat á
lukkupottinn þegar hann er staddur yfir Íslandi og
óvænt dreitlar úr honum á innfædda er óðar lagst í
aðgerðir sem taka mið af því að lukkupotturinn sé
hvorki reikistjarna né stjörnuhrap, heldur nýr fastur
punktur á hagfelldum stað á himninum. Síld, kol-
munni, langhali og jafnvel makríll koma í hugann.
En landinn hefur smám saman lært, þó hægar en
brennd börn að forðast eld.
Þannig er okkur orðið ljóst að þótt Kim Kardashi-
an og stórfjölskyldan birtist í Bláa lóninu sé ekki
endilega víst að sá elskulegi Íslandsvinur mæti aftur
á morgun og allar þær vikur sem fara í hönd. Sér-
fræðingur sagði í útvarpi að ómögulegt væri að meta
áhrifin af heimsókn Kardashian-ættarinnar til Ís-
lands. Það þótti meira að segja óvita liggja í augum
uppi, en eins og setningin var sögð þýddi ómöguleik-
inn að hliðaráhrifin af Kim væru svo mögnuð að
ómögulegt væri að sjá út yfir þau, eins og sumt ann-
að sem einkennir fólk af þessari ætt.
En þótt vera megi að Kim og þær hinar muni auka
ferðamannastrauminn til Íslands er það ekki sama
fagnaðarefnið nú og það hefði verið þegar hvert hót-
el þurfti að fara reglubundið á höfuðið til að eiga von.
Fyrir fáeinum áratugum var það ótvírætt merki
um að maður hefði „meikað það“ að híbýli hans og
skrifstofur væru þiljuð með palisander. Stórgróser-
inn í Kristnihaldi undir Jökli sagðist eiga svo mikinn
palisander að hann gæti gubbað. En Palli Sander er
hrokkinn af stalli og menn ná að gubba án hans. Og
vel má vera að Kim frjósemisgyðja sé allt eins að
fylgja ferðamannastraumnum hingað og að stofna til
hans. Nú eru þeir til sem fá sömu viðbrögð og gró-
serinn þegar þeir heyra að ferðamannastraumur
muni enn aukast.
Þótt við Íslendingar séum aftur að verða bestir og
mestir í öllu eftir að hafa pústað stundarkorn gildir
það um fleiri. Það eru ýmsir komnir með upp í kok af
ferðamönnum.
Þarf nýtt viðmið?
Í því góða tímariti Spectator birtist nýlega grein
með eftirfarandi fyrirsögn og undirfyrirsögn (í lausl.
þýðingu) „FÖST Í FERÐAMANNAGILDRUNNI.
Við erum á góðri leið með að eyðileggja sérhvern
fullkominn blett – nema að við verndum þá og tökum
þá frá fyrir örfáa lukkunnar pamfíla.“
Þegar lesandinn rak augu í fyrirsögnina hugsaði
hann: Ah! Umfjöllun um Ísland. Sjálfhverfi Íslend-
ingurinn kom upp um sig, en átti ekki kollgátuna.
Greinarhöfundurinn Sean Thomas var staddur í Bút-
an í eystri Himalajafjallgarði. Sagði hann staðinn
einn þann fegursta í víðri veröld og hefur því aug-
ljóslega ekki komið í Hvolhrepp. Hann lýsir Bútan
og Punakha-dal sérstaklega og er bæði upphafinn og
hugfanginn og bætir svo við að það helgi alla þessa
fegurð að þarna séu fáir ferðamenn. Og það sé engin
tilviljun. Þvert á móti.Yfirveguð stefna stjórnvald-
anna tryggi þá stöðu.
Fyrir rúmum 30 árum hafi svo sem 25 ferðalangar
sótt þennan stað heim árlega. Stjórnendur Konung-
dæmis hins öskrandi dreka skotruðu augum til þess
sem þá var að gerast í Asíu, hvort sem það var Nepal
eða Taíland, Indland eða Seychelles-eyjar. Þeim leist
Bútansaumur
eða stappað
svað?
Reykjavíkurbréf29.04.16