Morgunblaðið - 23.08.2017, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 23. ÁGÚST 2017
Magnús Heimir Jónasson
mhj@mbl.is
„Við höfum varað við því á undan-
förnum misserum að það sé fráleit
staða að hið opinbera sé leiðandi í
launahækkunum í landinu,“ segir
Halldór Benjamín Þorbergsson,
framkvæmdastjóri Samtaka at-
vinnulífsins (SA), um þá stöðu að
opinberir starfsmenn leiði launaþró-
un á íslenskum vinnumarkaði.
Greint var frá því í Morgunblaðinu
í gær að slík launaþróun væri þvert á
hið skandinavíska líkan á vinnu-
markaði, þar sem útflutningsgreinar
semja fyrst með hliðsjón af sam-
keppnisstöðu og þær hækkanir
ganga síðan til annarra hópa. „Ef við
horfum á launasetninguna heilt yfir
höfum við náð árangri á undan-
förnum árum m.a vegna styrkingar
krónunnar og hagstæðra við-
skiptakjara. Tölurnar um kaupmátt-
araukningu síðustu ára tala sínu
máli. Það er fyrirséð að sá styrking-
arfasi er búinn, þannig að launa-
hækkanir umfram framleiðniaukn-
ingu hagkerfisins munu leiða til
verðbólgu,“ segir Halldór og bætir
við að nauðsynlegt sé að standa vörð
um litla verðbólgu og þá miklu kaup-
máttaraukningu sem hafi náðst á síð-
ustu þrem árum. „Við þurfum ekki
að bakka langt aftur í hagsögubók-
unum og skoða hvað gerist ef við ætl-
um að fara aftur í sömu vegferð og
við fórum síðast. Það mun enda með
meiri verðbólgu, kaupmátturinn
mun hrynja og krónan mun gefa eft-
ir.“ Spurður um komandi kjara-
viðræður ríkisins í haust segir Hall-
dór að „samningamenn hins
opinbera þurfa að standa í lappirnar
og nú er mál að linni“.
Hefur hvergi gefist vel
Gylfi Arnbjörnsson, forseti Al-
þýðusambands Íslands (ASÍ), segir
að það hafi hvergi gefist vel þegar
opinberir aðilar leiði launaþróun á
vinnumarkaði. „Hagvöxtur og verð-
mætasköpun í samfélaginu ræðst af
stöðu okkur í útflutningi og sam-
keppnisstöðu okkar á erlendum
mörkuðum og þess vegna verða að-
stæður í þeim greinum sem eru í
samkeppni við útlönd að móta svig-
rúmið.“ Hlutfallslega hafa laun fram-
haldsskólakennara og lækna hækkað
mest frá árinu 2014, en læknar hafa
hækkað um 32% og kennarar um
34%, samkvæmt launatöflu á vef
stjórnarráðsins. Gylfi segir að samn-
ingar ríkisins við framhaldsskóla-
kennara og lækna hafi verið grund-
völlur í öðrum samningum við ríkið
undanfarin ár.
Spurður hvort samtök þessara
hópa séu í betri stöðu en aðrir til
geta þrýst á ríkið segir Gylfi að erfitt
sé að átta sig á því hvar eigi að bera
niður og hver hin eiginlega ástæða
sé.
Auðvitað séu stéttarfélög þessara
hópa í stöðu til þess að þrýsta á ríkið
og stjórnmálamenn hafi í kjölfarið
gefið undan. Hins vegar sé lítið hægt
að gera við því, þar sem ekki standi
til að takmarka samningarétt þess-
ara samtaka með neinum hætti. „Ég
verð hins vegar að leyfa mér að hafa
efasemdir um hvort þessi aðferð-
arfræði skili sér í bættum kjörum til
lengdar, vegna þess að efnahagslega
gengur þetta módel ekki upp.“
BHM undirbýr kröfugerð
Gerðardómur sem lagður var á
Bandalag háskólamanna (BHM) árið
2015 og tók m.a. mið af samningum
ríkisins við kennara og lækna rennur
út 31. ágúst. Þórunn Sveinbjarn-
ardóttir, formaður BHM, segir fé-
lagsmenn vera vongóða um að geta
gengið til samninga við ríkið í haust.
Hún segir jafnframt að aðildarfélög
BHM séu ekki „hástökkvararnir“ í
launaskriðinu hjá ríkinu. „Launa-
skriðið hefur verið mest hjá kjar-
aráði, læknum og framhalds-
skólakennurum,“ segir Þórunn og
bætir við að það hafi verið ákvörðun
annarra að miða gerðardóm við þá
samninga. Aðildarfélög BHM undir-
búa nú kröfugerð sína gagnvart rík-
inu.
Fráleit staða að
hið opinbera
leiði launaþróun
 „Hvergi gefist vel,“ segir forseti ASÍ
Morgunblaðið/Eggert
Samið Þó nokkrir samningar koma
inn á borð ríkissáttasemjara í haust.
Katrín Lilja Kolbeinsdóttir
katrinlilja@mbl.is
Frá árinu 2010 hefur ferðamönnum
sem leggja árlega leið sína í nátt-
úrulaugarnar í Reykjadal fjölgað úr
átta þúsund í 120 þúsund á ári, eða
fimmtánfaldast.
Sigurður Ósmann Jónsson, skipu-
lags- og byggingarfulltrúi sveitar-
félagsins Ölfuss, segir svæðið löngu
komið að þolmörkum og brýn nauð-
syn sé á að koma upp landvörslu á
staðnum.
„Við höfum verið að vinna að upp-
byggingu þarna síðan árið 2012, höf-
um meðal annars verið að laga
göngustíga og settum göngubrú til
að tryggja öryggi fólks því hverirnir
eru margir mjög nálægt göngustíg-
unum. En fólk hefur bara verið að
stytta sér leið og ekki alltaf farið eft-
ir þessum göngustígum,“ segir Sig-
urður.
Hann segir umgengni í Reykjadal
hafa versnað umtalsvert með fjölgun
ferðamanna. „Fólk fer með sundföt,
handklæði og fleira og skilur þetta
svo bara eftir og þá lendir það á okk-
ur að þrífa.“
Dalurinn orðinn eitt drullusvað
Þessa miklu fjölgun má m.a. rekja
til þess að Reykjadalurinn er alla
jafna nefndur á nafn í ferðabækling-
um og kynningarmyndböndum. Dal-
urinn er í eigu ríkisins en Sigurður
segist ekki vita hvort ákvörðun verði
tekin á næstunni um landvörslu á
svæðinu. Þá er dalurinn í landi
Landbúnaðarháskóla Íslands og
sagði Guðríður Helgadóttir skóla-
stjóri að skólinn hefði frá árinu 2012
sótt um styrk hjá Framkvæmdasjóði
ferðamannastaða til að bregðast við
þessari skyndilegu ásókn í Reykja-
dal.
„Það var enginn viðbúinn þessu
þannig að við ákváðum að fara að
sækja um styrki til að styrkja innviði
dalsins. Það er búið að endurnýja
göngustíga og við höfum sett upp að-
stöðu við baðstaðinn inni í dalnum,
sem var orðið mikið drullusvað.“
Gjaldtaka myndi skila miklu
Guðríður tekur undir orð Sigurðar
um að brýn þörf sé á að landvarsla
fáist í Reykjadalinn. „Það er bara
spurning hver greiðir fyrir slíkt.
Landbúnaðarháskólinn á ekki til
fjármagn í það og sveitarfélögin búa
heldur ekki yfir aukafjármagni í slíkt
verkefni. Hugsanlega væri hægt að
hefja gjaldtöku, 500 krónur á hvern
þann sem baðar sig þarna. Þá væri
hæglega hægt að skapa það fjár-
magn sem til þarf.“
Morgunblaðið/RAX
Náttúra Reykjadalur hefur vaxið gríðarlega í vinsældum síðustu ár. Fjármagn skortir til þess að bregðast við.
Reykjadalurinn kom-
inn að þolmörkum
 Brýn þörf á landvörslu  Fimmtánföldun gesta frá 2010
Vefsíðan TripAdvisor er ein vin-
sælasta ferðavefsíða heims. Þar
deila ferðalangar upplifun sinni
af ýmsum stöðum; allt frá nátt-
úruperlum til veitingastaða. 82
prósent þeirra sem gefið hafa
náttúrulaugunum í Reykjadal
umsögn gefa þeim topp-
einkunn.
Umsagnirnar eru langflestar
jákvæðar og segir einn notandi
að ferðin í laugarnar hafi verið
einn af hápunktum Íslands-
dvalar sinnar. Annar segist hafa
búist við mun fleira fólki en
raunin hafi verið og naut við-
komandi sín afar vel í laug-
unum. Mælir hann með að sem
flestir komi þar við. Sé tekið
mið af þessum umsögnum á
TripAdvisor stefnir ekki í fækk-
un ferðamanna í Reykjadalinn á
næstunni.
Toppeinkunn
á TripAdvisor
REYKJADALUR
Selhella 13 | 221 Hafnarfjörður | Sími 564 1400 | kerfi@kerfi.is | kerfi.is
Fagleg & persónuleg þjónusta
Drykkjarlausnir fyrir þitt fyrirtæki
Hagkvæmara en þú heldur!
Dæmi:
AULIKA TOP
Frábær kaffivél fyrir
meðalstór fyrirtæki
Erna Ýr Öldudóttir
ernayr@mbl.is
Foreldrafélög í Breiðholti hafa skorað
á yfirvöld í Reykjavík að gera skóla-
gögn gjaldfrjáls fyrir grunn-
skólabörnin í borginni en skólastarf
grunnskólanna er að hefjast núna í
vikunni. Nú hefur 41 sveitarfélag
brugðist við áskorun Barnaheilla til
yfirvalda um að virða réttindi barna til
gjaldfrjálsrar grunnskólamenntunar
líkt og kveðið er á um í Barnasáttmála
Sameinuðu þjóðanna með því að út-
vega grunnskólabörnum skólagögn
þeim að kostnaðarlausu og 17 til við-
bótar ætla að niðurgreiða þau.
„Þetta mál hefur enn ekki verið
tekið fyrir í skóla- og frístundaráði
eða borgarráði. Þessi mál hafa verið
rædd, en það var ekki framlag á
áætlun ársins 2017. Ef menn ætla að
gera þetta núna yrði að fá auka-
fjárveitingu,“ sagði Kjartan Magn-
ússon, borgarfulltrúi Sjálfstæðis-
manna, sem situr í skóla- og
frístundaráði Reykjavíkurborgar.
„Málið er í vinnslu hjá okkur í
sambandi við fjárhagsáætlun ársins
2018. Það er pólitískur vilji fyrir
gjaldfrjálsum námsgögnum fyrir
grunnskólabörn hjá Reykjavíkur-
borg og ég reikna með að þetta fáist í
gegn. Við þurfum að vinna útfærsl-
una vandlega í samvinnu við skólana,
en hver og einn skóli er með mismun-
andi kröfur um námsgögn, þetta er
aðeins erfiðara hjá okkur en hjá
minni sveitarfélögum sem eru með
færri skóla. Það þarf líka tíma til að
undirbúa þetta vel vegna þess að út-
boðskerfi fyrir útboð vegna náms-
gagna hefur ekki verið sett upp í
samræmi við útboðsreglur borg-
arinnar,“ segir Skúli Helgason, borg-
arfulltrúi Samfylkingarinnar og for-
maður skóla- og frístundaráðs.
Skorað á borgina að gera
námsgögn barna gjaldfrjáls
 Ekki á fjárhags-
áætlun 2017
Morgunblaðið/Eggert
Skólavörur Keypt fyrir veturinn.