Morgunblaðið - 23.08.2017, Side 30

VIÐTAL
Silja Björk Huldudóttir
silja@mbl.is
„Það eru mjög margir þættir sem
ráða samsetningunni þegar maður
setur saman leikár,“ segir Ari Matt-
híasson þjóðleikhússtjóri og vísar
m.a. í menningarstefnu sem mörkuð
er pólitískt af ráðherra í samráði við
Þjóðleikhúsið. „Frá því ég tók við
hef ég lagt mjög mikla áherslu á að
Þjóðleikhúsið sé leikhús allra lands-
manna og að við förum með leiksýn-
ingar út á land,“ segir Ari og rifjar
upp að í hittifyrra hafi Þjóðleikhúsið
sýnt á fimm stöðum á landsbyggð-
inni og í fyrra hafi þeim fjölgað í
tuttugu.
„Við leggjum mikla áherslu á list
án aðgreiningar m.a. með tilliti til
efnahags og búsetu,“ segir Ari, en í
október verður barnasýningin Odd-
ur og Siggi frumsýnd á Ísafirði og í
framhaldinu sýnd á hátt í þrjátíu
stöðum. „Mig dreymir um að senda
líka fjölmennari fullorðinssýningu í
leikferð um landið. Það er auðvitað
flóknara í framkvæmd þar sem að-
laga þarf leikmyndina og lýsinguna
hverjum stað á takmörkuðum tíma.
En við viljum samt gera það vegna
þess að það er svo mikilvægt,“ segir
Ari og tekur fram að enn sé ekki
fullákveðið hvaða sýning verði fyrir
valinu. „Þeim mun oftar sem við för-
um út á land þeim mun staðfastari
erum við í því að fara oftar, því fólk
kann að meta það og skilur betur til-
ganginn með Þjóðleikhúsinu.
Sammannlegar spurningar
Við höfum líka mjög ríkar skyldur
gagnvart íslenskri leikritun og ég
held að sjaldan hafi verið gert meira
fyrir íslenskra leikritun en nú um
mundir. Það eru fjölmargir höf-
undar á launum við að skrifa fyrir
Þjóðleikhúsið. Okkur ber líka að
sýna klassík og ný erlend afburða-
verk. Við viljum vera óhrædd við að
takast á við erfið viðfangsefni. Eðli-
lega líkar ekki öllum að fjallað sé um
vandmeðfarin viðfangsefni og það
getur kallað á miklar umræður og
sterk viðbrögð,“ segir Ari og tekur
fram að hann fagni umræðunni.
„Því þegar fólk hefur sterkar til-
finningar á því sem leikhúsið er að
gera skiptir það máli. Í kjarnanum
er það þannig að öll leikverk sem
eru almennileg innibera stórar
spurningar og mikil átök.“ Meðal
áleitinna viðfangsefna á komandi
leikári nefnir Ari að alzheimer-
sjúkdómurinn verði til skoðunar;
hvað gerist þegar einhver sé grun-
aður um kynferðislega misnotkun
gagnvart börnum; kvótakerfið og
togstreitan milli höfuðborgar og
landsbyggðar; ofbeldi gegn konum;
einelti; togstreita hagsmunaafla og
umhverfissinna; veikir fjölmiðlar og
hversu hallir þeir eru undir auðvald-
ið; mengun og náttúruvernd.
„Þegar kemur að hlutverki lista-
mannsins og leikhússins er alltaf
spurning hversu mikið leikhúsið á
að taka þátt í pólitísku umróti og
hvenær og hvort leikhúsið er góður
vettvangur til að takast á við það
sem efst er á baugi í samfélags-
umræðunni. Hins vegar eigum við
alltaf að vera óhrædd að takast á við
klassískar sammannlegar spurn-
ingar, en við verðum að gera það af
hreinleika hjartans án þess að
blanda okkur inn í pólitísk deilu-
mál.“
Falleg og góð sýning
Fyrsta uppfærsla leikársins er
endurfrumsýning á Með fulla vasa
af grjóti eftir Marie Jones í leik-
stjórn Ians McElhinneys á Stóra
sviðinu 31. ágúst, en þar bregða
Hilmir Snær Guðnason og Stefán
Karl Stefánsson sér í fjölda hlut-
verka, en þeir léku verkið fyrst
2000. „Þegar ég frétti að Stefán
langaði að leika aftur svo skömmu
eftir erfiðan uppskurð tók ég því
auðvitað fagnandi,“ segir Ari og tek-
ur fram að einstaklega ánægjulegt
sé að Ríkissjónvarpið sýni lokasýn-
inguna, sem verður 1. október, í
beinni útsendingu. „Þetta er ein-
staklega falleg og góð sýning.“
Sortnar yfir vesturheimi
Örlagadaginn 11. september verð-
ur í Kúlunni frumsýnt leikritið
Smán eftir Ayad Akhtar í leikstjórn
Þorsteins Bachmanns í samstarfi
við leikhópinn Elefant. „Þetta er
margverðlaunað verk og spennandi
þar sem til skoðunar er sjálfsmynd
og sjálfsvitund okkar í
fjölmenningarsamfélagi nútímans.
Það er merkilegt að við skulum vera
að setja leikárið á sama tíma og sól
sortnar yfir vesturheimi og umræð-
an um hvort mismunandi magn lit-
arefnis í húð fólks hafi áhrif á at-
gervi þess,“ segir Ari. Meðal leikara
eru Magnús Jónsson, Jónmundur
Grétarsson og Salóme R. Gunn-
arsdóttir.
Ibsen talar sterkt til samtímans
Óvinur fólksins eftir Henrik
Ibsen verður frumsýndur á Stóra
sviðinu 22. september í nýrri leik-
gerð Grétu Kristínar Ómarsdóttur
og Unu Þorleifsdóttur sem jafn-
framt leikstýrir. „Ég hef lengi haft
augastað á þessu verki, enda er það
fantagott. Þegar ég endurlas verkið
síðast skynjaði ég enn betur hversu
sterkt það talar til samtímans.
Ibsen fjallar um sígildar spurningar
á borð við hagsmuni, núning milli
fjármagns og náttúruverndar,
hvernig hagsmunir og smábæjar-
pólitík togast á, hvernig hugsjónir
þurfa stundum að víkja fyrir hags-
munum, veika fjölmiðla sem eru
háðir ráðandi öflum og hugsjóna-
mann sem vill ekki gefa neinn af-
slátt af hugsjónum sínum,“ segir
Ari. Meðal leikara eru Björn Hlynur
Haraldsson og Sólveig Arnarsdóttir.
Nýtt barnaverk um einelti
„Meirihluti leikverka ársins er nú
íslensk verk og þriðjungur leiksýn-
inga er fyrir börn,“ segir Ari.
Fyrsta barnasýning leikársins er
Oddur og Siggi sem er nýtt íslenskt
leikrit eftir Björn Inga Hilmarsson,
Odd Júlíusson og Sigurð Þór Ósk-
arsson. „Þar er um að ræða verk
fyrir 9-12 ára sem gerir einelti að
umtalsefni,“ segir Ari. Björn Ingi
leikstýrir einnig verkinu Ég get eft-
ir Peter Engkvist í Kúlunni sem
ætlað er yngstu börnunum og frum-
sýnt verður 20. janúar.
Einstaklega klár leikstjóri
Faðirinn eftir Florian Zeller í
leikstjórn Kristínar Jóhannesdóttur
verður frum-
sýndur í Kass-
anum 7. októ-
ber. „Þetta er
frábært og
margverðlaunað
leikrit. Höfund-
urinn skilgreinir
verkið sem harmrænan farsa, en
það fjallar um alzheimer-sjúkdóm-
inn og býður upp á spennandi efni-
við fyrir góðan leikhóp,“ segir Ari,
en meðal leikara eru Eggert Þor-
leifsson, Edda Arnljótsdóttir og
Sveinn Ólafur Gunnarsson. „Ég hef
lengi dáðst að Kristínu sem ég
kynntist fyrst í Stúdentaleikhúsinu
fyrir rúmum þrjátíu árum. Hún er
einstaklega klár og kann þá list að
nálgast verk ávallt á forsendum
þeirra.“
Skemmtileg nálgun höfundar
Risaeðlurnar eftir Ragnar Braga-
son í leikstjórn höfundar verða
frumsýndar á Stóra sviðinu 20. októ-
ber. „Ragnar skrifar þetta verk sér-
staklega fyrir Þjóðleikhúsið og leik-
hópinn,“ segir Ari, en um er að ræða
lokaverkið í þríleik sem hófst með
Gullregni og hélt áfram í Óska-
steinum. „Mér finnst efnistök Ragn-
ar og nálgun hvort heldur er í kvik-
myndum eða á leiksviðinu mjög
skemmtileg. Hann er ótrúlega fær
leikstjóri og höfundur,“ segir Ari og
tekur fram að sérlega spennandi og
skemmtilegt sé að sjá þá raunsæis-
legu nálgun sem Ragnar hafi til-
einkað sér í leikhúsinu. „Í Risaeðl-
um fjallar Ragnar um
yfirborðsmennskuna hvort heldur
er í utanríkisþjónustunni eða í lista-
heiminum,“ segir Ari. Meðal leikara
eru Edda Björgvinsdóttir og Pálmi
Gestsson, en tónlist semur Mugison.
Fjölskyldudrama um jólin
Jólasýning Þjóðleikhússins er
Hafið eftir Ólaf Hauk Símonarson í
leikstjórn Sigurðar Sigurjónssonar
sem frumsýnt verður á Stóra svið-
inu 26. desember. „Í ár eru 25 ár lið-
in frá frumupp-
færslu
leikritsins, en
Ólafur Haukur
hefur uppfært
verkið og
breytt persónu-
galleríinu. „Í
grunninn er Hafið fjölskyldudrama
sem minnir um margt á Lé konung
eftir Shakespeare þar sem konungs-
ríkinu er skipt. Auðurinn í Hafinu er
afsprengi kvótakerfisins og því
varðar fjölskylduuppgjörið fólkið í
þorpinu. Þannig birtir verkið átök
milli landsbyggðar og höfuðborgar.“
Viljum gera rétt
Leikritið Efi eftir John Patrick
Shanley í leikstjórn Stefáns Bald-
urssonar verður frumsýnt í Kass-
anum 12. janúar. „Þar er til umfjöll-
unar kynferðisbrot gegn börnum og
hvernig bregðast skuli við því. Við
höfum enga þolinmæði gagnvart
slíkum brotum og gerum sterka
kröfu til þess að þessu sé útrýmt úr
samfélaginu með opinni umræðu. Ef
grunur um ofbeldi vaknar hvílir á
okkur sú skylda að stöðva það, en
um leið og það er gert er verið að
sakfella þann sem er grunaður.
Leikritið býður upp á áhugaverða
stúdíu á þessum flóknu málum þar
sem við erum mjög fljót að taka af-
stöðu og dæma á grundvelli ófull-
kominna upplýsinga af því við vilj-
um gera rétt og vera góð,“ segir Ari
og bendir á að leikritið sé frábært
Af hreinleika hjartans
» Við leggjum miklaáherslu á list án að-
greiningar m.a. með tilliti
til efnahags og búsetu.
 Þjóðleikhússtjóri segir leikhúsið þurfa að vera óhrætt við að takast á við áleitin viðfangsefni
 Kvótakerfið, ofbeldi gegn konum og börnum, veikir fjölmiðlar og spilling meðal viðfangsefna í ár
30 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 23. ÁGÚST 2017
Tarjei Sandvik Moe og Iman Mesk-
ini, sem þekkt eru fyrir leik sinn í
hinum vinsælu norsku sjónvarps-
þáttum SKAM, tilkynntu í gær
hvaða kvikmyndir væru tilnefndar
til Kvikmyndaverðlauna Norður-
landaráðs í ár, á alþjóðlegu kvik-
myndahátíðinni í Haugasundi. Kvik-
myndirnar fimm sem tilnefndar eru
eiga það sameiginlegt að vera fyrstu
kvikmyndir leikstjóra í fullri lengd
og auk þess eru leikstjórarnir jafn-
framt handritshöfundar þeirra.
Hjartasteinn í leikstjórn Guð-
mundar Arnar Guðmundssonar er
ein hinna tilnefndu en hún hefur
hlotið lof og verðlaun víða um lönd
frá því hún var frumsýnd. Hinar eru
finnska kvikmyndin Tyttö nimeltä
Varpu í leikstjórn Selmu Vilhunen;
danska kvikmyndin Forældre eftir
leikstjórann Christian Tafdrup;
norska kvikmyndin Fluefangere í
leikstjórn Izers Aliu og sænska kvik-
myndin Sameblod eftir leikstjórann
Amöndu Kernell. Tilkynnt verður
um vinningshafa við hátíðlega athöfn
1. nóvember á þingi Norðurlanda-
ráðs í Helsinki í Finnlandi.
Í tilkynningu segir að markmið
verðlauna Norðurlandaráðs sé að
auka áhuga á norrænu menningar-
Hjartasteinn
meðal tilnefndra
 Tilnefningar til Kvikmyndaverð-
launa Norðurlandaráðs tilkynntar
Morgunblaðið/Ásdís
Verðlaunahafi Benedikt Erlingsson
hlaut Kvikmyndaverðlaun Norð-
urlandaráðs fyrir kvikmynd sína
Hross í oss fyrir þremur árum.
FÆST Í APÓTEKUM, HEILSUBÚÐUM OG HEILSUHILLUM STÓRMARKAÐA
Nutrilenk fyrir liðina
GOLD
NNA
Vertu laus við
LIÐVERKINA
Eitt mest selda efnið fyrir liðina hér á landi
„NUTRILENK GOLD GAF MÉR
LÍFSGLEÐINA Á NÝ“
Náttúrul
egt
fyrir liðin
a
„Ég hef stundað skíði í 60 ár, línuskauta, hjólreiðar, fjallgöngur og svo æfi ég í ræktinni daglega. Fyrir
nokkrum árum stóð ég frammi fyrir því að ökklarnir voru algjörlega ónýtir, aðallega vegna endalausrar
tognunar á skíðum. Ástandið var orðið þannig að ég gat varla gengið. Læknirinn minn sagði að annar
ökklinn væri svo illa farinn að það þyrfti að stífa hann. Þessar fréttir fundust mér vera endalokin fyrir mig
og mín áhugamál og ég lagðist í mikið þunglyndi. Mér var bent áNUTRILENKGOLD sem ég ákvað
að prófa og það gerði kraftaverk. Í dag fer ég á fjöll og geri nánast allt semmig langar til að gera algjörlega
verkjalaus. Ef ég hætti að taka Nutrilenkið minnir ökklinn fljótt á sig. Ég skora á alla þá sem eru að glíma við
svipuð vandamál að prófa þetta undraefniNUTRILENKGOLD sem gaf mér lífsgleðina á ný.“
Guðfinnur S. Halldórsson, sveitarforingi skíðasveitarskáta í Reykjavík og landskunnur bílasali.