Saga


Saga - 2013, Síða 7

Saga - 2013, Síða 7
FOR MÁLI R ITST JÓRA Sagnfræði, eins og hún hefur jafnan og lengst af verið stunduð á Íslandi, er sú fræðigrein sem á hvað greiðastan aðgang að hinum svokallaða almenna lesanda. Og af hugvísindum er hún sú grein sem fær hvað mesta umfjöllun í fjölmiðlum. Að þessu leyti má segja að hún sitji við sama borð og skáld- skapur, og hefur það bæði kosti og galla. Helsti kosturinn er sjálf athyglin, en megingallinn er sá að þótt fræðibók kunni efnisins vegna að virðast að - gengileg hverjum þeim sem hugnast að fjalla um hana er hún engu að síður sérfræði og þar að auki afrakstur áralangra rannsókna. Fræðibókin útheimtir því stundum annað og meira en sjónarhorn þúsundþjalasmiða fjölmiðl anna sem virðast jafnvígir á allt milli himins og jarðar, hvort sem það heitir ljóðlist eða fornleifafræði. Þótt slíkt sjónarhorn á fræði sé ekki lítils virði er mjög mikilvægt að fagtímarit á sviði hugvísinda taki virkan þátt í umfjöll- un um fræðibækur, bæði þær bækur sem hafa fengið athygli í fjölmiðlum og hinar sem ekki eru skrifaðar fyrir almennan markað. Slík verk eiga sér yfirleitt ekki marga lesendur, og jafnvel innan fræðasamfélagsins sjálfs er hætta á að einhvers konar þekkingarleg valdasamþjöppun og almenn óvirkni geri það að verkum að fáir eru í raun til frásagnar um galla og gæði einstakra verka. Umfjöllun fræðitímarita getur auðvitað ekki breytt slíku ástandi því hún er í grunninn af sama meiði, en hún er hins vegar opinber og fer fram á vettvangi sem býður upp á frekari umfjöllun um sjónarmiðin sem koma þar fram. Og hún er opnari en til dæmis nafnlaus ritrýni innan fræðasamfélagsins, umsagnir fagaðila rannsóknarsjóða eða álit dómnefnda um umsækjendur um háskólastöður; allt er það efniviður í knappa og óljósa dóma — eins konar orðróm — um fræðiverk og höfunda þeirra. Saga hefur því kappkostað að birta umfjöllun um eins margar bækur á fræðasviði sagnfræði og unnt er hverju sinni. Og hvað stöðu fræðiverka í fjölmiðlum varðar hefur umfjöllun Sögu um einstaka bækur oft verið býsna ólík umfjöll- un um sömu verk í dagblöðum og sjónvarpi. Ekki hefur það alltaf verið bók- unum í hag, um það eru mýmörg dæmi frá síðustu árum, en þó má gera ráð fyrir að ígrunduð umfjöllun fræðimanns á viðkomandi sviði sé höfundum fræðibóka kærkomnari en stjörnur og stór orð fjölmiðlanna. Saga birtir nú níu ritdóma um bækur og eru þeir flestir óvenju ítarlegir og langir. Vonandi tekst að gera nær öllu því helsta sem gefið var út á sviði sagnfræði og skyldra greina á síðasta ári skil með útgáfu haustheftis 2013. Fyrsta grein þessa heftis er eftir Val Ingimundarson og fjallar um ásak- anir um stríðsglæpi á hendur Eistanum Evald Mikson, hvernig ráðandi hug- myndafræði og pólitískt vald mótaði viðbrögð Íslendinga við þeim. Þær Sigríður Matthíasdóttir og Þorgerður Einarsdóttir skrifa grein sem ber yfir- skriftina „Færar konur“ og fjallar um það hvernig rökin um sérstöðu og Saga vor 2013 NOTA_Saga haust 2004 - NOTA 8.5.2013 12:22 Page 5
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212

x

Saga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.