Úrval - 01.11.1982, Blaðsíða 14
12
ÚRVAL
neðanjarðarhella í sína þágu. Sjúkra-
húsið, þar sem Tsjitsjmar læknir starf-
ar, notar neðanjarðardvöl sem grund-
valiaratriði í læknismeðferð. í
gamalli saltnámu hafa læknarnir
komið upp varanlegu sjúkrahúsi —
300 metra undir yflrborði jarðar —
þar sem þeir lækna andarteppu.
Sjúkrahúsið var þó of lítið til þess að
geta tekið við öllum sem þangað
vildu komast. Neðanjarðarsjúkra-
húsið þurfti að færa út kvíarnar og
þess vegna þurfti að finna nýjan stað.
Kannski var alveg eins hægt að nota
hella eins og saltnámur? Þegar allt
kemur til alls þá er hvergi meiri kyrrð
og næði en í helli. Loft, sem er laust
við ólykt og aðra mcngun, getur
læknað marga sjúkdóma. Tsjitsjmar
læknir er þess fullviss að hellar hafi
alveg eins mikinn lækningamátt og
saltnámur. En fyrst verður hann
sjálfur að færa sönnur á álit sitt með
því að lifa við þessar fáheyrðu aðstæð-
ur.
Strax fyrstu nóttina þjáðist hann
af kulda, og þannig liðu tíu dagar.
Þegar kuldahrollurinn þvarr og hon-
um fór að líða betur sýndi hita-
mælirinn, sem hann mældi líkams-
hita sinn með, 36°. Það þýddi að
líkami hans hafði aðlagast kuldanum.
Aðlögunarhæfnin komjúrí margoft á
óvart.
I stöðugu myrkri er auðvelt að
vcrða tímavilltur, jafnvel þótt menn
séu mcð úr. Fyrstu dagana bar það við
að þegar mennirnir, sem gættu
símans ofanjarðar, voru að búast til
svefns hringdi Júrí og bauð „góðan
daginn”. Á áttunda degi sjálfviljugr-
ar einangrunar sinnar var bilið milli
tímaskynjunar hans og rétts tíma 12
klukkustundir. Á meðan hann svaf
styttist bilið en á hverjum degi
lengdist það aftur er leið að kvöldi.
En því lengur sem hann dvaldist í
hellinum þeim mun réttar starfaði
hans líffræðilega klukka, tímaskynið.
Við lok tilraunarinnar hafði frávikið
frá réttum tíma minnkað niður í tvær
klukkustundir og þrjátíu mínútur.
Tímaskyn hans var mjög háð ná-
kvæmni rannsóknarinnar. Á hverjum
degi opnaði hann umslög er höfðu að
geyma verkefni dagsins: rannsóknir,
tilraunir, máltíðir og meiri tilraunir.
Vinnan hófst að loknum
morgunverði og síðan aftur eftir
miðdegisverðarhlé. Tómstundum
sínum varði hann til þess að sækja
vatn og fara í gönguferðir. Frá kl. átta
á morgnana til kl. ellefu á kvöldin
(samkvæmt hinni líffræðilegu klukku
hans) var hann önnum kafinn við ým-
iss konar verkefni og störf.
,,Ef þú þarft að leggja af skaltu
setjast að í helli,” sagði Júrí í spaugi
við aðstoðarmann sinn ofanjarðar.
,,Þú missir átta kíló á mánuði án
minnstu fyrirhafnar. ”
Júrí léttist einnig af stöðugum
áhyggjum yfir því að einhver
eyðilegði tilraunina. Sem bctur fór
höfðu hellafræðingar varað hann við
að hann kynni að heyra ofheyrnir,
ella hefði hann strax þotið af stað í
áttina til fjarlægra radda. Honum