Úrval - 01.11.1982, Blaðsíða 93

HVER M YRT1NAPÓLEON?
91
og lágvaxinn, ljóshærður vísinda-
maðurinn útskýrði aðferð sína. Hárið
var vigtað nákvæmlega og komið fyrir
í geymi úr pólyethylene. Síðan voru
bæði sýnishornið og stöðluð arseník-
upplausn geisluð í 24 tíma. Saman-
burður á hvoru tveggja leiddi svo í
ljós arseníkinnihald hársins. Þessi
nýja tækni hafði verið rækilega próf-
uð og var nákvæm. En því miður
eyðilagðist sýnishornið við prófunina
og varð ekki prófað frekar.
En Hamilton Smith lá ein spurning
á hjarta: „Getur þú sagt mér hvert
fórnarlamb þessa glæps var? ’ ’
Forshufvud svaraði hægt: ,,Þetta
hár var af Napóleoni keisara fyrsta. ’ ’
Síðan minntist Forshufvud þess
hvernig Smith fölnaði upp. ,,Hann
varð náfölur,” sagði hann. Þá flaug
Forshufvud í hug að Smith hlyti að
telja að Englendingar hefðu eitrað
fyrir Napóleon. Það var ekki ólíklegt
að Breta mislíkaði að erlendur gestur
kæmi til að hengja þvílíkan glæp um
háls þjóðarinnar. Hann flýtti sér því
að segja, til að róa Smith: ,,Ég er
handviss um að það voru ekki Eng-
lendingar sem byrluðu honum eitur. ’ ’
Við þetta rétti Smith þóttalega úr
sér. ,,Hvað kemur mér það við?”
spurði hann snöggt. ,,Ég er Skoti!”
Svo ráku þeir báðir upp skellihlátur.
En nú var röðin komin að Forshuf-
vud að spyrja. Var hugsanlegt að
arseníkið hefði komist f hárið utan-
frá? Smith svaraði með þvf að segja
Forshufvud frá nýrri endurbót á
prófunaraðferðinni: nú var mögulegt
að greina hárið í bútum. Þannig að ef
eitrið hefði komið í hárið utan frá —
til dæmis úr einhverju í herbergi
fórnarlambsins—myndi eitrið vera
nokkuð jafnt í öllum bútunum. Ef á
hinn bóginn hárið hefði fengið eitrið
innan frá vegna neyslu viðkomandi á
efninu myndi þessi bútaprófun leiða í
ljós mismunandi mikið arseníkinni-
hald. Hár vex um 0,36 mm eða þar
um bil á sólarhring og með það að
leiðarljósi var hægt að reikna út hve
langur tfmi leið á milli inngjafa.
Það sem þetta fól f sér var ekkert
smáræði: hægt var að rekja stærð
arseníkskammtanna sem Napóleoni
höfðu verið byrlaðir, finna út hvenær
þeir hefðu verið gefnir og bera það
saman við skrásetta skýrslu um sjúk-
dómseinkenni hins deyjandi manns
dag fyrir dag. Þetta myndi verða full-
nægjandi sönnun.
Forshufvud þurfti að fá meira hár.
Lachouque hafði boðið það áður.
Ekki færi hann að halda í það núna.
Forshufvud skýrði frá niðurstöðum
sínum á fundi með sögudeild franska
hersins í París 10. apríl 1961. Hópur-
inn, þar á meðal tveir herlæknar og
yfirlyfjafræðingur hersins, hlustaði
hljóður og Forshufvud virtust menn-
irnir bæði hafa áhuga á kenningu
hans og hneigjast að henni.
Lachouque var hinn hjálplegasti og
Forshufvud gerði ráðstafanir til að
franskur sérfræðingur gerði prófanir á
hári af Napóleoni. En áður en af
þeim yrði dró Lachouque sýnishornið
óvænt til baka.