Úrval - 01.11.1982, Side 101

HVER MYRTINAPQLEON?
Bourbona, hefði skipað leigumorð-
ingja að drepa Napóleon með einum
stórum eiturskammti. Menn hefði
örugglega grunað að um eiturbyrlun
væri að ræða og við krufningu með
tilliti til þess hefði arseník komið í
Ijós. ímyndið ykkur hverju Bour-
bonar hefðu átt von á þegar fréttirnar
bárust til Frakklands. Ekki er ólíklegt
að það hefði leitt til almennrar
byltingar undir stjórn gamalla
Napóleonista sem ef til vill hefði
bundið enda á veldi Bourbona að
eilífu. Það skipti öllu máli fyrir þá að
eitrunin væri svo hæg að ekki yrði
betur séð en Napóleon dæi eðlilegum
dauðdaga.
Hæg eitrun þjónaði einnig þeim
tilgangi að Napóleon hefði að öllu
leyti hægt um sig. Þar við bættist að
vernda þurfti morðingjann sjálfan.
Ekki hefði ég viljað vera í Longwood
ef uppgötvast hefði að ég hefði eitrað
fyrir keisarann. Ég tel engan vafa á
því að hann hefði verið riflnn í tætlur
af tryggum fylgismönnum Napóleons
í stað þess að sigla burtu óáreittur.
Netið lokast
Forshufvud var nú tilbúinn að af-
hjúpa morðingjann. Hann hafði þeg-
ar strikað yfir þá af lista hinna grun-
uðu sem ekki bjuggu í Longwood, því
þótt þeir hefðu getað eitrað fyrir allt
heimilisliðið hefðu þeir ekki haft að-
stöðu til að beina árás sinni að Napó-
leoni einum. Þar með voru allir Eng-
lendingar út úr myndinni, sömuleiðis
Bertrand. Forshufvud strikaði líka yfir
99
þá sem ekki voru með keisaranum
allan útlegðartímann því hárin höfðu
sannað að Napóleoni var byrlað eitur
öll þau fimm og hálft ár sem hann var
á St. Helenu. Þar með hreinsuðust
nöfn þeirra Las Cases, Gourgauds,
O’Meara, Albine de Montholon,
Cipriani og Antommarchis.
Arseníki var alltaf byrlað í mat eða
drykk. Pierron, brytinn, var allan
ttmann í Longwood. Hann hefði
auðveldlega getað eitrað fyrir Napó-
leon, en ekki Napóleon einan, að
dómi Forshufvuds. Pierron stjórnaði
matargerðinni en þjónar báru matinn
fram. Napóleon tók ekki við mat úr
höndum annarra. Pierron gat engan
veginn vitað hvaða skammtur yrði
borinn fyrir Napóleon.
En hvað þá um þjónana þrjá:
Marchand, Saint-Denis og Noverr-
az? Hinir tveir síðarnefndu hljóta að
vera stikkfrí því þeir báru matinn
ekki fram nema sjaldan. Og Noverraz
lá veikur í eitt skiptið sem Napóleoni
var gefíð arseník.
Þá eru aðeins eftir tveir grunaðir:
Montholon og Marchand — tveir
tryggustu fylgismenn Napóleons. Það
var kaldhæðnislegt en líka mjög eðli-
legt: aðeins þeir sem mest snerust í
kringum hann gátu haft svo stöðugan
aðgang að honum sem nauðsynlegt
var til að fullkomna verkið.
Forshufvud rannsakaði fortíð
beggja hinna grunuðu og síðari feril,
einkum með það að leiðarljósi hvers
vegna hvor um sig fór til St. Helenu.
Marchand hafði þjónað Napóleoni