Mímir - 01.06.1998, Page 36

36
stofnsins. Fleiri gælunöfn eru myncluð á þenn-
an hátt og oft er ferlið þannig, ólíkt því sem
virðist vera í Nonni og Nói, að samhljóðið sem
fyrir er í framstöðu kemur einnig fram í inn-
stöðu. Til dæmis í Tóta - Þórunn og Tóti - Þór-
arinn, þar sem þ virðist fyrst breytast í t og svo
sé t jafnframt skotið inn milli sérhljóðanna. Það
sama gerist í Stsí - Sigríður og RTirý - Guðrún.
Algengara er að jafnframt sé um tvöföldun inn-
stöðusamhljóðsins að ræða, s.s í karlmanna-
nöfnunum: Nonni - Jón, Bybbi - Brynjólfur,
Lúlli - Lúðvík, Doddi - Þórður, Lalli - Lárus,
Ólafur, Mummi - Guðmundur og í kven-
mannsnöfnunum: Dedda - Sesselía, Dodda -
Þorbjörgf-gerður, Dúdda - Þórunn, Lalla -
Lára/Laufey, Lúlla - Lovísa, Bebbý - Berghild-
ur, Diddý - Signý.
4.2 Tvöföldun samhljóöa
4.2.1 Hvaða hljóð tvöfaldast helst
Þegar listinn er skoðaður með tilliti til þess
hvaða samhljóð geta tvöfaldast kemur í ljós að
nokkur hljóð koma aldrei fyrir löng, hvorki í
karlmanns- né kvenmannsgælunöfnunum.
Þetta eru p, v, þ, ð; \ð\ tvöfaldast að vísu og
lokhljóðast um leið, verður að þi:] (t.d. í Böddi
- Böðvar, Viddi - Viðar) og það sama má segja
um [v] sem lokhljóðast og verður að [b:] (t.d. í
Dabbi - Davíð, Habbi - Hafliði).
Þau hljóð sem á annað borð koma fyrir
löng í gælunöfnum gera það misoft. Bæði í karl-
manns- og kvenmannsnöfnunum virðist l ([1])
vera það hljóð sem mesta tilhneigingu hefur til
að tvöfaldast (það tvöfaldast 17 sinnum í hvor-
um hóp, t.d. Palli - Páll, Balli - Baldvin, Ella -
Elín, Júlla - Júlíana). í öllum þeim tilvikum
sem / tvöfaldast fær það framburð langs hljóðs
[1:] en ekki [dlþframburð (lokhljóðaframburð)
sem er eðlilegur í flestum þeim orðum sem
hafa tvöfalt / og er sá framburður sem tvöfalt /
hefur í flestum eiginnöfnum: Þórhallur, Hall-
grímur, Hallfríður, Halla, Dalla (undantekn-
ingin er [l:]-framburður í nöfnum eins og Hall-
dór, Halldóra). Dæmi eru um að nafn með |yl 1 ]-
framburð á tvöföldu / (Þórhallur) verði að
gælunafni með [1:]- framburð (fíalli).
Næst [1] í tíðni sem langt samhljóð í karl-
mannsgælunöfnum er b (|þ[),í 14 nöfnum, t.d.
Jobbi - Jón, Rabbi - Rafn, Robbi - Róbert, en í
kvenmannsgælunöfnum d ([$]), í 13 nöfnum,
t.d. Dedda - Sesselía, Gudda - Guðríður,
Hjödda - Hjördís. Þar næst koma hljóðin d
([d|) og g ([j]) í karlmannsnöfnunum, hvort
hljóð í tíu nöfnum, t.d. Böddi - Böðvar, Skiuldi
- Höskuldur og Maggi - Magnús, Siggi - Sig-
urður og g ([£]) í 11 og b ([þ]) í átta kven-
mannsnöfnunum, t.d. Dagga - Dagbjört,
Ragga - Ragnhildur og Abba - Aðalbjörg,
Hrabba - Hrafnhildur. Sjaldgæft er, bæði í karl-
rnanns- og kvenmannsnöfmmum, að t tvöfald-
ist; það gerist aðeins í einu karlmannsnafni,
Kitti - Kristján/Kristinn og tveimur kven-
mannsnöfnum Kitta - Kristín, Setta - Sesselía.
Einnig er lítið um að k lengist, en það lengist í
einu kvenmannsnafni, Rikka - Friðrika og
þremur karlmannsnöfnum, Rikki - Friðrik,
Frikki - Friðrik, Stakki - Starkaður. Heldur al-
gengara er að r og s lengist, en hvort hljóð er
langt í fímm karlmannsnöfnum, Harri - Har-
aldur, Kjarri - Kjartan, Þorri - Þorvaldur,
Örri - Örvar, Marri - Lngimar og Bjössi -
Björn, Össi - Örn, Bússi - Björn, Krissi - Krist-
inn, Frissi - Friðrik og þrernur kven-
mannsnöfnum, Gurra - Guðríður, Gurrý -
Guðrún, Sirrý - Sigríður og Krissa - Kristín,
Ossa - Oddný, Gússý - Ágústa. Munurinn á
karlmanns- og kvenmannsnöfnum er meiri
þegar tíðni þess að m sé lengt er athuguð, því
langt m kemur aðeins fyrir í einu kvenmanns-
nafni, Emma - Emelía, en í sjö karlmannsnöfn-
um Gummi - Guðmundur, Summi - Sumar-
liði o.fl.
Allar þessar tölur skulu þó skoðast með
varfærni þar sem aldrei getur verið um neinn
endanlegan lista gælunafna að ræða auk þess
sem karlmannsgælunöfn með tvöfölduðum