Fróðskaparrit - 01.01.1960, Qupperneq 57

Heimrustir
63
14) Sbr. Svabo s. 1196 viðm. 2.
15) Avritið er Lunddahls lýsing av heimabeiti í LBK II s. 428.
!6) Sbr. Matras 1933 s. 298.
!?) Sbr. LBK II s. 428.
«) Sbr. Matras 1933 s. 22-23.
») Sbr. Tax. B. s. 94.
20) Sbr. Matras 1933 s. 298.
21) Tað er nú hagin Fyri handan Hálsar, ið við sáttmála frá 20.5.1806
var frábýttur Heimantúnstriðinginum, ið liggur vheiman fyri«.
22) Sbr. soleiðis Niels Winther 1875 s. 404 (»den Grund i Nærheden
af Husene, der er bestemt til Beboelse og Graesning«), M. Winther
Liitzen 1924 s. 21 (»Heimrustir bestár dels af Byggegrunde og dels af
mindre Græsningsarealer«) og C. E. Bonnevie 1940 s. 434, ið sigur, at
heimrustir verða brúktar summpart til byggilendi og summpart til »fæl-
les græsning«. — H. J. Jacohsen 1958 s. 184 nevnir sum brúk av heim*
rustum ber.t byggilendi, leirtøku og flagskurð, men tað er sjálvandi ein
fyritreyt fyri hesi síðstnevndu tøku, at graslendi er á heimrustum, so
tær kunnu nýtast til heimabeiti.
Stórvegis dentur kann neyvan verða lagdur á, at Daniel Bruun 1904
setir heimrustir (»til Byggeplads, Møddinger m. m.«) og heimabeiti
(»Mark til Græsning for Køer«) javnbjóðis, sjá LBK II s. 592.
23) í Danmark meinast við hetta orðið, øki frá tí gomlu jarðarfelagss
skipanini, ið ikki er frábýtt, og sum allir hartkornseigararnir eiga í tí
eigaralagnum (landsbygd). Hetta er ikki bert jørð, ið liggur framvið
landsbygdarvegnum, men eisini onnur felagsstykki, sbr. Tolstrup 1956
s. 328.
2i) Sbr. Lunddahl í LBK II s. 428. Harímóti kann tún, ið Lunddahl
— sum áður nevnt — setir sum eina deild fyri seg javnsíðis heims
rustum og geilum, neyvan í dag verða hildin fyri seg. Tún verða nú
tikin sum ein partur av heimrustum, men tó neyvan sum H. J.Jacob»
sen 1958 s. 184, ið heldur at tún og heimrustir merkja tað sama.
25) F RD 2.2.1863.
26) Umsókn dagfest 16.12.1672 sbr. LBK II s. 45. Við »Almindingen
ved Thorshavn« er meint við tann partin av Tinganesi, ið hoyrdi til
býin, sbr. løgtingsdómin frá 1714 um býarmarkið, ið stendur hjá N.
Andersen 1895 s. 296—98 og A. Ziska 1959 s. 20. Hetta sæst m. a. av,
at umsóknin heldur soleiðis fram: »Derfor var det fornøden, kongl.
Maj. t. vilde allernaadigst gøre almindelig og fri for enhver at bo og
bygge paa den Gaard, som ligger under Thorshavn, kaldet Husegaard...«
27) Ein tílíkur almenningsvegur er viðgjørdur í FRD 1.12.1953 (b.
1492/52); hetta mál var um ein veg, tey i býlinginum Soylu nýttu,
og sum tey hildu fram var »gamal almenningur«. I dóminum var
sannað, at hesin vegur, ið tvídráttur var um »sá langt tilbage, som