Fróðskaparrit - 01.01.1960, Page 79

Úrskepandi sjúkur í liðum og ryggi
85
Heilt stutt fari eg nú at royna at draga nakrar høvuðs=
úrdráttir úr evninum og draga saman tær sannroyndir, sum
til í dag eru til skjals, og bera fram tey hugsunarstøði, ið
menn hava gjørt sær, um atvoldirnar til upprunan hjá
hesum sjúkum.
A. Um sjúkurnar og skapan teirra.
Spondylosis og osteoarthrosis koma serliga hjá fólki, ið
er nakað við aldur, ivaleyst tí at ymist ber saman. Lívføri
vevnaða minkar við aldrinum, einamest tí at tilflutningurin
av blóði svíkur. Atvoldin til hetta stendst m. a. av broyú
ingum í vondini í æðravegginum. Teir gyrnu træðrirnir
úrskepast og hvørva, og innrovan, ið bróstar æðrarnar
innan, verður viðbrekin og tekur av, og her og har legst
cholesterol og kálk í æðraveggin, tað tey vanliga rópa
æðrakálking. Svíkjandi pumpustarv hjartasins ber at sama
borði. Saman við hesum henda ymisk umskifti í sodningar«
lagnum, eitt nú fer tíðum saltsýrugerðin í maganum at
bila. Henda gerðin kann líðandi minka burtur eftir nøkrum
árum og at enda heilt halda uppat. Bilandi saltsýrugerðin
førir við sær í fyrstu syftu broyting í súrguni ovast í vib
unum, í aðru syftu broytingar í gróðrinum í gørnunum,
og hetta elvir saman við svíkjandi kveikagerð og frávikum
í gallúrskiljingini svíkjandi innsog av umráðandi søltum
og vitaminum. Ringast fer innsogið av kálki og fosfóri.
Innsogið av hesum evnum er sum kunnugt treytað av tí,
at D^vitamin er fyri hond. í vissan mun fer støðugt fram
knotuskapan, tað er at siga í beinvevnaðinum verður reist
av nýggjum og rivið niður, kálk og fosfór verður sogið
upp úr viljaveitini og flutt við blóðinum til knoturnar.
Nakað ávíst av kálki verður hvønn dag skilt úr við landi
og skarni. Styrkin av kálki í blóði og vevnaða verður stillað
av hjáskjaldkertlunum og broytist bert lítið, av tí at heilsu>=
frábrigdi taka seg upp, so títt og brátt styrkin fer út um