Morgunblaðið - 05.02.1980, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 05.02.1980, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIDJUDAGUR 5. FEBRÚAR 1980 Fréttaskýring Samkvæmt heimildum okkar úr þingflokkum Framsóknarflokks- ins og Alþýöuflokksins bárust þessum flokkum uþþ úr jólum skilaboö frá Gunnari Thoroddsen varaformanni Sjálfstæöisflokks- ins þess efnis, aö hann væri reiöubúinn til að mynda stjórn þessara tveggja flokka undir forsæti sínu meö tilstyrk nokk- urra þingmanna Sjálfstæðis- flokksins. Á þessum tíma var innan Framsóknarflokksins ver- uleg andstaða gegn samstarfi við Alþýðuflokkinn vegna ágreinings um landbúnaðarmál, auk þess sem Steingrímur Hermannsson, formaður flokksins taldt, að hans vegna yrði aö koma betur í Ijós, aö ekki gæti orðið af nýrri vinstri stjórn. í Alþýðuflokknum var á þessum tíma enginn áhugi á því aö kanna þetta mál og datt það þar með uþþ fyrir. stjórn þessara tveggja flokka væri ekki tímabært umræðuefni, en hins vegar væri rétt, að hafa þessa orösendingu Gunnars bak við eyrað, ef þær aðstæður kæmu uþþ, að slík minnihluta- stjórn yrði raunhæfur möguleiki. Að loknum vinstri viðræöunum, sem fram fóru undir stjórn Svav- ars Gestssonar, þar sem könnuð var myndun vinstri stjórnar mun þeim framsóknarmönnum, sem vildu samstarf við Alþýðuflokkinn og töldu tillögur flokkanna sýna verulega samstöðu málefnalega, hafa þótt tími til kominn, að hefja viöræður um samstarf þessara tveggja flokka og Sjálfstæðis- flokksins. Enn var veruleg and- staöa innan Framsóknarflokks- ins vegna landbúnaðarmálanna, en aðrir töldu Alþýöuflokkinn mjög hafa nálgazt sjónarmið Framsóknarflokksins í þeim VILDI KRATA Um 10. janúar, en þá fór Geir Hallgrímsson með stjórnarmynd- unarumboö frá forseta íslands og reyndi myndun þjóðstjórnar, berast alþýðuflokksmönnum skilaboö frá Gunnari Thoroddsen um það, að hann sé reiðúbúinn til að veita minnihlutastjórn Al- þýðuflokks og Framsóknarflokks hlutleysi eða verja hana van- trausti og aö hann telji að hann geti haft með sér 6 til 8 þing- menn Sjálfstæðisflokksins. Þessi skilaboð vöktu áhuga alþýðu- flokksmanna, sem ákváöu að kanna undirtektir framsóknarm- anna. Enn sem fyrr vakti sam- starf við Alþýöuflokkinn litla hrifningu þingmanna Framsókn- arflokksins, en þó gengu menn til viðræðna um þessa stjórnarm- yndun. Rekur lesendur Morgun- blaösins vafalaust minni til fréttaskrifa blaösins hinn 13. janúar um þessar stjórnarmynd- unarviöræður, sem bæöi fram- sóknarmenn og alþýðuflokks- menn tóku mjög óstinnt uþþ og viðkomandi sóru af sér. Það mun þó hafa verið skoðun þeirra framsóknarmanna, sem á þess- um tíma aðhylltust samstarf viö Alþýðuflokkinn, aö minnihluta- EN FEKK KOMMA málaflokki. Um þetta leyti fær Benedikt Gröndal umboö frá forseta til stjórnarmyndunar og munu fulltrúar Framsóknar- flokksins hafa gengiö til við- ræöna undir hans forystu í vissu þess, aö málefnagrundvöllur samstjórnar þeirra og Sjálfstæö- isflokksins næöist. Benedikt Gröndal hóf stjórnar- myndunartilraunir sínar á því að setja saman viðræðugrundvöll, sem hann bauö öllum flokkum til viðræðna um. Lúövík Jóseþsson, formaður Alþýðubandalagsins hafnaði honum þegar í staö á þeim forsendum að hann væri grundvöllur að „Stefaníu"-stjórn, þ.e. samstjórn Alþýöuflokks, Framsóknarflokks og Sjálfstæð- isflokks. Hins vegar geröist það, aö grundvöllurinn hlaut óblíðar viðtökur í Framsóknarflokknum, einkum vegna landbúnaöarkafl- ans, sem andstööumenn stjórn- arsamstarfs viö Alþýðuflokkinn hentu á lofti og nefndu „grálús- ugan" í þlaöaviötali. Kom allt fyrir ekki, þótt Benedikt Gröndal segöi strax, aö Alþýöuflokkurinn væri til viötals um verulegan afslátt á landþúnaðarkaflanum og varð þaö stefna Framsóknar- flokksins aö hafna þessum um- ræðugrundvelli í heild. Aöeins Sjálfstæðisflokkurinn galt jáyrði við frekari viðræðum. Föstudaginn 25. janúar gerist það svo, að Benedikt Bogason verk- fræðingur flutti Guðmundi G. Þórarinssyni starfsbróður sínum og alþingismanni ítrekun á skila- boðum Gunnars Thoroddsen þess efnis, að hann væri reiðu- búinn til aö mynda og vera í forsæti fyrir samstjórn Fram- sóknarflokks og Alþýðuflokks meö stuðningi 4ra til 5 þing- manna Sjálfstæðisflokksins og Eggerts Haukdal. Þegar hér er komiö sögu eru framsóknarmenn hins vegar með öllu orðnir af- huga samstarfi viö Alþýðuflokk- inn, en vilja hins vegar freista þess aö ná samkomulagi viö Alþýöubandalagiö og Sjálfstæö- isflokkinn. Framsóknarmenn hefja nú viðræður við alþýöu- bandalagsmenn um þetta stjórn- armynstur og jafnframt er Guð- mundi G. Þórarinssyni falið aö ganga á fund Gunnars Thorodd sens, fá hjá honum ótvírætt vilja hans til stjórnarmyndunar og tilkynna honum, aö framsókn- armenn vilji fá Alþýðubandalagiö meö en ekki Alþýðuflokkinn. Þetta var þriðjudaginn 29. janúar og mun þaö hafa komiö Gunnari Thoroddsen nokkuð á óvart að framsóknarmenn krefðust þess að Alþýðubandalagiö væri þriðji aöilinn, en hins vegar ekki gert hann afhuga stjórnarmyndun, þótt hann segöist þurfa frest til aö kanna þennan möguleika. Guömundur G. Þórarinsson tilkynnir sam- flokksmönnum sínum þetta og einnig þeim Alþýðubandalags- mönnum, sem framsóknarmenn höfðu rætt við, en þar voru Svavar Gestsson og Hjörleifur Guttormsson helztir. Þeir Svavar og Hjörleifur hafa snör handtök, klippt er á nýsköþun- arviðræöur, sem Guðmundur J. Guðmundsson og Þröstur Ólafs- son, hagfræöingur höfðu staðið í með Karli Steinari Guðnasyni og Magnúsi H. Magnússyni ásamt Ólafi G. Einarssyni og Lárusi Jónssyni. Steingrímur Her- mannsson fór svo á fund Gunn- ars síðar þennan þriöjudag og Steingrímur Hermannsson: Markmiðið að koma verðbólgunni niður í 30% „VIÐ ERUM meö þessi sömu markmið og áður, aft koma verftbólgunni vel niður þetta ár og enn betur næsta ár og niður í það stig sem er í okkar næstu viðskiptalöndum á árinu 1982. Þetta er í grundvallar- atriðum það sem við vinnum að í efnahagsmálum í þeim viðræðum sem nú standa yfir um stjórnarmyndun undir forystu Gunnars Thor- oddsens. Markmiðið var að ná verðbólgunni niður í 30% á þessu ári en við erum búnir að tapa dýrmætum tíma," sagði Steingrímur Hermannsson formaður Framsóknarflokksins við Mbl. í gærkvöldi. „Þetta hefur gengið á sprctti. Það hefur verið mikið að gera, miðstjórnarfundur hjá okkur framsóknarmönnum og svo fundir með Gunnari Thoroddsen og Alþýðunandalaginu." — Hverjir hafa tekið þátt í viðræðunum við Gunnar Thor- oddscn og Alþýðubandalagið af hálfu Framsóknarflokksins? „Auk mín hafa Tómas Árnason og Jón Helgason tekið þátt í þessum viðræðum og Guðmundur G. Þórarinsson til vara og hann hefur tekið þátt í einum fundi." — Hver er staðan að þínu mati? „Staðan er sú að það miðar vel í gerð málefnasamninga og virðist óðum stefna að því að hann geti orðið tilbúinn fljótlega." — Það stefnir því allt í það að þessi stjórnarmyndun takist? „Eg geri mér fastlega vonir um það." — Nú var miðstjórnarfundur um helgina. Voru framsóknar- menn einhuga um að taka þátt i ríkisstjórn undir forystu Gunn- ars Thoroddsens? „Já, það var einróma samþykkt að ganga til svona stjórnarsam- starfs enda verði samstaða um málefnagrundvöll, og fram- kvæmdastjórn og þingflokki var heimilað að ganga frá því." — Menn hafa verið famálir um þann málefnasamning sem unnið cr að. Getur þú upplýst hvað í honum felst? „Eg get ekki skýrt frá því nákvæmlega og þetta er nú í vinnslu hjá öllum flokkunum. En það felast auðvitað í honum eins og í tillögum allra aðgerðir til þess að reyna að koma verðbólgunni niður og svo fastir þættir eins og verðlagsmál, peningamál, lána- mál, ríkisfjármál og kjaramál. Það er unnið að því að koma þessu á sameiginlegan grundvöll." — Hvað með önnur mál svo sem varnarmálin? „Það verður auðvitað talað um utanríkismálin en það er ekki frágengið." — Eru viðræðurnar komnar svo langt að það sé farið að ræða skiptingu ráðuneyta? „Nei, við erum ekki komnir svo langt ennþá." — Nú gekkst þú á fund for- seta Islands í dag. Getur þú skýrt frá þvf hvað ykkur fór á milli? „Ég skýrði frá því sem gerst hafði frá því að hann gaf engum umboðið en bað okkur að vinna alla að stjórnarmyndun. Ég gerði honum grein fyrir þeim sam- þykktum, sem Framsóknarflokk- urinn hefur gert og lagði til fyrir mitt leyti að Gunnari Thoroddsen yrði falin stjórnarmyndun."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.