Morgunblaðið - 21.11.1982, Side 32

80
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 21. NÓVEMBER 1982
Um kossamet
í kvikmyndum
— og fleiri afrek
,,l>ú nærð mér aldrei lifandi" (You’ll never take me alive), „Elskan,
leyfðu mér að taka þig burt frá þessu öllu“ (Darling, let me take you
away from all this), ,,1'essi bær er ekki nógu stór fyrir okkur báða („This
town ain’t big enough for both of us). — l>essar setningar eru í hópi
þeirra sem hvað oftast hafa verið sagðar á hvíta tjaldinu í hinum ýmsu
glæpa-, ástar- og kúrekamyndum. En sú setning sem oftast hefur verið
skrifuð í kvikmyndahandrit er: „Komum okkur héðan" (Let’ss get outta
here). I'essar upplýsingar koma meðal annars fram í gagnmerkri bók,
sem út kom í Bandaríkjunum hér á dögunum og fjallar um met ýmiss
konar úr heimi kvikmyndanna, eins konar Guinness-metahók kvikmynd-
anna. í bók þessari kennir ýmissa grasa, eins og við er að búast, og sjá
má á sýnishornum í eftirfarandi grein.
Setningin „komum okkur héð-
an“ var þannig fundin, að valdar
voru af handahófi 150 banda-
rískar kvikmyndir frá tímabil-
inu 1938—1974 og kom þá í ljós,
að setningin kom fyrir í yfir
áttatíu prósent tilfella og var
sögð oftar en einu sinni í sömu
myndinni í sautján prósent til-
fella. Aðrar setningar komust
þar hvergi nærri þótt menn létu
sér þær býsna oft um munn fara
í hinum ýmsu kvikmyndum, sem
skoðaðar voru í könnuninni.
Lengsta mynd sem gerð hefur
verið er „neðanjarðarmynd" ein
sem ber heitið „Lengsta og til-
gangslausasta mynd í heimi", en
hún var frumsýnd í hinni upp-
runalegu 48 klukkustunda lengd
sinni í „Cinematheque de Paris”
í október 1970.
Mesti kostnaður sem lagt hefur
verið í til að auglýsa upp eina
kvikmynd eru níu milljónir doll-
ara, sem United Artist-kvik-
myndafélagið eyddi í að auglýsa
mynd Francis Ford Coppola
„Apocalypse Now“, sem gerð var
árið 1979. Framleiðslukostnaður
myndarinnar, fyrir utan auglýs-
ingar, var um 31 milljón dollara,
sem ég nenni ekki að umskrifa í
hinum gengisfljótandi íslenska
gjaldmiðli, enda viðbúið að upp-
hæðin hækki til muna frá því að
greinin er skrifuð og þangað til
hún birtist á prenti.
Af öllum hetjum villta vesturs-
ins hafa flestar kvikmyndir verið
gerðar um William Frederick
Cody (1846—1917), sem þekktur
var undir nafninu „Buffalo Bill“,
en að minnsta kosti 45 kvik-
myndir hafa verið gerðar um
viðburðaríka ævi hans.
Sá rithöfundur sem oftast hef-
ur verið kvikmyndaður er Willi-
am Shakespeare (1564—1616), en
270 kvikmyndir hafa verið gerð-
ar eftir leikritum hans og að
auki 25 „nútímamyndir", þar
sem söguþráðurinn er lauslega
byggður á verkum Shakespeares.
„Hamlet" er það verk sem oftast
hefur verið kvikmyndað af leik-
ritum leikskáldsins, en 39 útgáf-
ur eru til af leikritinu á filmu. I
öðru sæti er „Romeo og Júlía",
sem hefur verið kvikmyndað 28
sinnum. „Macbeth" fylgir fast á
eftir, hefur verið fest 26 sinnum
á filmu.
í bókinni er getið um stjórn-
málamenn, sem komið hafa við
sögu kvikmyndaiðnaðarins, og
má þar nefna Sir Winston
Churchill, sem var á samningi
við kvikmyndafélagið „London
Films“ frá árinu 1934 og þar til
stríðið braust út, en hann hafði
m.a. umsjón með myndum sem
gerðar voru um sögu Englands.
Roosevelt Bandaríkjaforseti
skrifaði upprunalegt handrit að
kvikmyndinni „The President’s
Mystery" sem frumsýnd var árið
1936. Þá er talið að Benito Muss-
olini hafi gert handrit að mynd-
ini „Scipio Africanus", sem fjall-
ar um sigra rómverska hershöfð-
ingjans i Afríku, og átti myndin
að vera táknræn fyrir aðgerðir
ítalska hersins í Abyssiniu
(Eþíópíu).
Af Bandaríkjaforsetum hafa
flestar kvikmyndir verið gerðar
um Abraham Lincoln, en hiut-
verk hans hefur verið leikið í 128
kvikmyndum fram til þessa.
Sú persóna sem oftast hefur
verið túlkuð á hvíta tjaldinu er
hins vegar Dracula greifi, per-
sóna sem fyrst kom fram á sjón-
arsviðið í skáldsögu eftir írska
rithöfundinn Bram Stoker
(1847—1912), en hryllingssaga
hans um „Dracula" var gefin út
árið 1897. Myndirnar um Drac-
ula eru nú orðnar yfir 130, en
fast á eftir fylgja myndir um
aðra hryllingsfígúru, Franken-
stein, og hafa íslenskir kvik-
myndahúsagestir átt þess kost
að kynnast einni af nýjustu út-
gáfunni í Bíóbæ að undanförnu.
John Wayne er sá leikari í
Hollywood sem verið hefur oftast
í aóalhlutverkum í kvikmyndum,
en af 153 kvikmyndum, sem
Jane Russell var úrskurðuð
„ófótógenísk“ í fyrstu prufutök-
unni fyrir Fox-kvikmyndafélagiö
áriö 1940.
hann lék í, var hann í aðalhlut-
verkum í 142 myndum.
I bókinni er einnig getið um
Hollywoodstjörnur sem var vísað
frá eftir fyrstu prufutöku og seg-
ir þar m.a.: „Clark Gable féll í
prufutöku hjá Warner-kvik-
myndafélaginu árið 1930, en
Jack Warner sagði þá, svo að
Gable heyrði, að hann væri
„bara stór api“. Jane Russell
fékk líka þá umsögn eftir fyrstu
prufutöku sína fyrir Fox-
kvikmyndafélagið árið 1940, að
hún „myndaðist illa, þ.e. væri
ófótógenísk (unphotogenic)“. Af
öðrum stjörnum sem féllu í sinni
fyrstu prufutöku má nefna
Shirley Temple, Maurice Chev-
alier, Bette Davis og Brigitte
Bardot.
Þaö tók níu menn tuttugu klukkustundir aö gera Rod Steiger kláran
fyrir hlutverk hans í „The lllustrated Man“.
John Wayne á met í aöalhlutverkum, samtals 142 aöalhlutverk. Hér
er hann ésamt Lee Marvin í myndinni „Donovan’s Reef“ frá érinu
1963.
George Burns afrekaði það að
komast aftur á hvita tjaldið eftir
36 ára fjarveru, en hann hætti
kvikmyndaleik eftir myndina
„Many Happy Returns", sem
tekin var árið 1939, en birtist
aftur á hvíta tjaldinu árið 1975 í
myndinni „The Sunshine Boys“,
þá 79 ára gamall.
Flestir kossar í einni og sömu
myndinni voru 127 talsins í
myndinni „Don Juan“ frá 1926.
Það var John Barrymore sem
var svo lánsamur að vera í tit-
ilhlutverkinu og kossum þessum
þrýsti hann aðallega á leikkon-
urnar Mary Astor og Estelle
Taylor.
Það tók níu menn og tuttugu
klukkustundir að gera Rod
Steiger kláran fyrir hlutverk
hans í myndinni „The Illustrated
Man“, en þar lék hann mann sem
var húðflúraður á öllum líkam-
anum. Samkvæmt bókinni mun
þetta vera tímamet í förðun
fyrir eitt hlutverk.
(Þýtt/ Sv.Q.)
r
v
Islenskt
söngva-
safn

Islenskt söngvasafn kom fyrst út i tveimur bindum 1915 og 1916.
Það hefur notiö fádæma vinsælda og hefur þótt og þykir enn
ómissandi á hverjum þeim staö þar sem sungiö er viö undirleik.
Söngvasafnið var viða nefnt „Fjárlögin" og hlaut þaö nafn af hinni
frábæru mynd Rikharös Jónssonar af islensku landslagi, smölum
og kindum sem prýddu spjöld bókanna og prýöir enn þessa nýju
útgáfu.
„Fáar nótnabækur hafa reynst tónmennt i landinu eins notadrjúg-
ar og Islenskt söngvasafn," segir Jón Asgeirsson, tónskáld, í
formála fyrir þessari nýju útgáfu. „ Val texta og laga, en sérlega þó
raddsetning Sigfúsar Einarssonar, tónskálds, er án efa undirstaða
þeirra vinsælda sem bækurnar hafa notiö. “
Þessi nýja útgáfa Söngvasafnsins er fyrsta útgáfa þess óbreytt aö
öðru leyti en þvi að báðar bækurnar eru hér í einu bindi.