Morgunblaðið - 27.08.1983, Side 27

ekki náð að spilla fegurð Kjósar-
innar. Hann gekk fullur lotningar
á fund hinna dauðu, sem hvíldu i
eilífri ró í kirkjugarðinum á
Reynivöllum. Hann las á legstein-
ana, og kynnti framliðna frændur
mína fyrir okkur með því að rekja
ættir nokkurra þeirra, sem hann
vissi deili á. Þetta var eins og þög-
ult kokkteilpartý, þar sem menn
kynnast mörgum óvæntum gest-
um, en enginn varð sér til skamm-
ar. Þegar við fórum um túngarð-
inn í Eyjum, minntist Kolbeinn
Orms Vigfússonar sýslumanns
með ámóta kunnugleik eins og
Ormur sæti staðinn ennþá og væri
í óða önn að kveða upp dóma yfir
Kjósverjum. Ormur í Eyjum varð
níutíu og níu ára gamall eins og
Feneyjamálarinn Tizianó, sem var
í stöðugri framför þar til hann dó
úr fótbroti 99 ára, jafngamall
Ormi í Eyjum. Feneyjamálarinn
Tizianó var einn fremsti málari It-
ala, en Ormur í Eyjum eitt mesta
yfirvald Kjósverja. Þó að menn
greini á um fæðingardag Tizianós,
er eitt víst, að sama árið og hann
geispaði golunni fæddist Ormur i
Eyjum, á því herrans ári: fimmtán
hundruð sjötíu og sex. Ormur
þótti líka aðsópsmikið afarmenni.
Eftir að hafa notið gistivináttu
þeirra feðga, Ellerts Eggertssonar
og Gísla sonar hans, á höfuðbólinu
Meðalfelli í tvo, þrjá tíma, sem
hefir haldizt í sömu ættinni síðan
árið 1786 eða síðan á dögum
Magnúsar ólafssonar lögmanns,
bróður Eggerts ólafssonar, og
konu hans Ragnheiðar Finnsdótt-
ur, biskups í Skálholti, var gengið
út í fjós. Og hvílíkt fjós, eitt
nýtízkulegasta á öllu landinu,
rúmar um fimmtíu gripi með öll-
um hugsanlegum þægindum nema
þarfanauti, sjónvarpi og innan-
hússíma. Bauðst ég til að mála
stóra bolamynd á skjannahvítan
höfuðvegginn fyrir hæfilega þókn-
un beljunum til augnayndis. Þvf
höfðinglega boði hefur ekki enn
verið sinnt af þeim Meðfellingum.
Af bæjarhlaðinu leit Kolbeinn yfir
lygnt og vinalegt Meðalfellsvatn
með vatnsbláum augum og trúar-
legri uppljóman og andvarpaði
með létti og sagði við sjálfan sig
stundarhátt: „Nú er eins og mér
skjóti upp aftur."
Þegar Kolbeinn varð sextugur
fyrir hálfum öðrum áratug,
kvaddi hann sveitunga sína á mel-
barði nokkru við Skriðuland. Síð-
an heitir sá melur Kveðjuhóll.
Kolbeinn heldur þeim forna og
fallega sið ennþá hér syðra að
fylgja góðum gestum úr hlaði í
Drápuhlíð 47. Hann er eðliskur-
teis, hógvær, lítillátur, tillitssam-
ur og fágaður í andlegri fram-
komu og með eindæmum heiðar-
legur til orðs og æðis nema þegar
karli mislikar og blöskrar óskap-
lega, þá á hann til að gerast all-
dómharður, eins og ósvikinn Norð-
lendingur. Ég hygg, að fáir hafi
skilið rithöfundinn Nonna betur
en einmitt hann, nema kannski
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 27. ÁGÚST 1983
27
hjartahrein börnin, eins og sýndi
sig í afburða skilningsríku og skil-
merkilegu erindi hans í útvarpinu
haustið 1967 í tilefni hundrað og
tíu ára fæðingardags „Paters",
eins og Kolbeinn nefnir jafnan
séra Jón Sveinsson. Kolbeinn er
sjálfur með óspillt og hreint
hjartalag. Hann var um skeið
safnvörður Nonnasafns og hefir
lifað sig inn í umhverfi og sálarlíf
þessa fræga Akureyrings úr fjör-
unni gegnt Vöðlunum, sem hefir
borið hróður ættjarðarinnar um
heiminn flestum löndum sínum
lengra. Kolbeinn er stórættfróður,
glöggur og samvizkusamur fræði-
maður, vandvirkur og smekklegur.
Mikill mun sársaukinn hafa ver-
ið og stingandi í hjartað er hann
sleit sig upp frá rótum og kvaddi
Skriðuland í hinzta sinn. Þangað
flutti hann unga brúði sína. Hér
fæddust honum dæturnar tvær og
einkasonur. Þær gengu báðar
menntaveginn. Draumur hans um
eigið takmark mun eflaust hafa
rætzt í annarri, sem er magister í
íslenzkum fræðum. Hún heitir
Solveig, en hin Hallfríður, sem er
stúdent og gjaldkeri í Landsbank-
anum. Ekki eru nafngiftirnar
valdar út í hött. Þá missti hann
einkasoninn, Sigurð, ungan og
efnilegan, sem miklar vonir voru
tengdar við. Andlát hans varð
þessum viðkvæma manni lífstíðar
harmur, opin und, sem aldrei
greri. Ékki mun Kolbeini hafa
verið svefnsamt nóttina fyrir
brottförina, er hann fluttist alfar-
inn á braut með konunni. Þá hafa
sótt á hann margar hugsanir eftir
öll þessi löngu ár. Þegar hann hélt
út traðirnar morguninn eftir,
stanzaði hann á Kveðjuhóli og leit
heim að Skriðulandi í hinzta sinn,
vafalaust tárvotum augum, þessi
væni, tilfinningaríki og óvanalega
mannlegi maður. Þá tók hann upp
gamalt konjak þótt aldrei væri
vínmaður og saup á, en vinir hans
tveir, þeir Björn í Bæ á Höfða-
strönd og Bragi læknir ólafsson,
sem þá var á Hofsósi, höfðu fært
honum flöskuna að gjöf. „Og
hvernig fór það í þig, Kolbeinn?"
spurði ég. „Oh, biddu fyrir þér,
það létti mér sporin," svaraði
Kolbeinn um hæl. Síðan leit hann
aldrei til baka heim f Skriðuland
og kom ekki þangað síðan.
Það er ekki ólíkt farið með Kol-
beini í þessu tilliti og gömlum,
enskum rithöfundi í Ameríku, sem
hafði ekki litið friðsamar og heitt-
elskaðar æskuslóðir sínar á Eng-
landi í áratugi er honum barst
óvæntur farseðill yfir hafið frá
vinum og velunnurum. Hann af-
þakkaði farmiðann á þeim for-
sendum, eftir nána íhugun, að ef
hann þægi boðið, væri hann um
leið sviptur því dýrmætasta í líf-
inu, sjálfum draumnum. Þannig
dreymdi Kolbein líka heim í
„skrautibúinn Skagafjörðinn",
heim í Skriðuland í Kolbeinsdal,
unz yfir lauk.“
Örlygur Sigurðsson
Minning:
Guðrún Guðjónsdóttir
frá Vestmannaeyjum
Fædd 10. ágúst 1898.
Dáin 16. ágúst 1983.
Þann 16. þessa mánaðar lést f
Sjúkrahúsi Vestmannaeyja amma
okkar, Guðrún Guðjónsdóttir.
Okkur dótturbörn hennar langar
að minnast hennar og þakka með
örfáum orðum.
Hún var fædd 10. ágúst 1898 að
Ekru á Rangárvöllum. Foreldrar
hennar voru hjónin Elín Bjarna-
dóttir og Guðjón Guðmundsson.
Var hún elst 6 barna þeirra og eru
4 þeirra enn á lífi. Hún ólst upp
hjá foreldrum sínum á Eyrar-
bakka til 17 ára aldurs, en flutti
þá til Vestmannaeyja.
Hún giftist afa, Bjarna Eyj-
ólfssyni frá Skipagerði á Stokks-
eyri, þann 5. desember 1925. Eign-
uðust þau tvö börn, Bjarna, sem
kvæntur er Önnu Kristjánsdóttur
og eiga þau 4 börn, og Guðnýju,
sem gift er Leifi Ársælssyni og
eiga þau 3 börn. Amma eignaðist
eina dóttur áður, Elínu Loftsdótt-
ur, sem gift er Gísla Engilberts-
syni og eiga þau 2 börn. Afi ól
Elínu upp eins og sína eigin dótt-
ur.
Langömmubörnin eru nú orðin
12, og voru þau sólargeislar henn-
ar, ekki síst þegar heilsan fór að
dvína.
Árið 1945 fluttu afi og amma í
sitt eigið hús að Austurvegi 16,
sem afi byggði sjálfur hörðum
höndum. Húsið þeirra fór undir
hraun í náttúruhamförunum 1973.
Þá misstu þau mikið. Þau bjuggu í
Reykjavík í tvö ár eftir gos. En
fluttu aftur heim 1975, þá á neðri
hæð f húsi foreldra okkar að
Túngötu 18. Þar bjó amma þeim
afa myndarlegt heimili fram á síð-
asta dag. Því banalegan varð nú
ekki löng þrátt fyrir margra ára
heilsubrest. Hún lést eftir aðeins
tveggja daga legu á sjúkrahúsi.
Söknuðurinn er mikill hjá okkur
öllum, en mestur er hann hjá hon-
um afa, því amma blessunin vakti
yfir velferð hans alla daga. Megi
góður guð styrkja hann í sorginni.
Elsku ömmu okkar kveðjum við
með söknuði.
Fari hún í friði, friður Guðs
hana blessi, hafi hún þökk fyrir
allt og allt.
„Nú legg ég augun aftur,
ó, Guð, þinn náftar kraftur
mín veri vörn í nótt.
Æ, virzt mig aft þér taka,
mér yfir láttu vaka
Þinn engil, svo ég sofi rótt.“
(Sveinbjörn Egilsson)
Guðrún, Leifur,
Elín og fjölskyldur.
Jóna Aöalbjörns-
dóttir — Minning
Fædd 17. ágúst 1900
Dáin 22. ágúst 1983
Það ætti f rauninni ekki að
koma neinum á óvart að frétta að
lífsgöngunni væri lokið eftir átta-
tíu og þriggja ára ferðavist. En
svo fór þó að andlátsfregn Jónu
Aðalbjörnsdóttur, Hverfisgötu 3,
Siglufirði, snerti viðkvæman
streng í hjarta mfnu.
Þegar ég læt hugann reika til
liðins tíma koma svo ótal margar
minningar fram í sambandi mínu
við heimilin á Hverfisgötu 3, þar
sem systir mín og mágur bjuggu á
efri hæðinni og Jóna og Steini á
þeirri neðri. Þetta lífsmunstur
minninganna er umvafið þeim yl
sem kærleikurinn einn getur
framkallað f mannssálinni. Með
Jónu er gengin ein hinna fslensku
alþýðukvenna af meiði þeirrar
kynslóðar sem lagði metnað sinn í
að skila bættum hag til komandi
kynslóðar.
Ung gekk Jóna að eiga eftirlif-
andi eiginmann sinn, Þorstein
Gottskálksson, og hafa þau búið
alla sína búskapartíð á Siglufirði.
Með þessum fáu lfnum var ekki
ætlunin að rekja lífsferil Jónu,
enda brestur mig þekkingu til
þess. Hinsvegar eiga þessi orð að
minnast þeirra stunda er lítil
móðurlaus stúlka leitaði heimilis
að Hverfisgötu 3. Jóna fórnaði
heimili sínu, börnum og barna-
börnum, starfsþreki sínu og mun-
aði ekki um að sinna og svara for-
vitnum og leitandi huga lftillar
stúlku sem svo óvænt bættist í
hópinn.
Það segir sig sjálft að móðir
með stóran barnahóp átti ekki
margar stundir aflögu til að sinna
hugðarefnum sínum. Ég kynntist
því fljótt í samskiptum okkar
hversu lífræn og smekkleg hún
var og þrátt fyrir menntunarskort
hafði hún einkar laglegt hand-
bragð á saumum og prjónlesi. Þau
voru mörg pörin af sokkum og
vettlingum sem hún prjónaði á
börnin mín, að ógleymdum skjól-
flíknunum á bónda minn þegar
sækja þurfti sjóinn í kulda og
vosbúð.
Jóna var heilsuhraust lengst af,
en undanfarið ár hefir hún þurft
að dvelja á sjúkrahúsi af og til.
Heimili hafa þau hjónin lengst af
haldið að Hverfisgötu 3 f sambýli
við elsta soninn, Jón, og systur
mína, Ingibjörgu, sem hafa annast
þau meira og minna af stakri um-
hyggju og gert þeim kleift að
dvelja svo lengi á eigin vegum.
Samúðarkveðjur sendi ég öldn-
um eiginmanni og skyldfólkinu
öllu, frá mér og fjölskyldu minni.
„Far þú í friði,
friður guðs þig blessi
hafðu þökk fyrir allt og allt.“
Valey Jónasdótir.
í sérf lokki
Ford Bronco 1973
V8, 302, beinsk., laglegur jeppi I
mjög góöu lagi og meö ýmsum
aukahlutum.
Toyota Corolla 1975
Amerísk útgáfa, ágætisvagn en
þarfnast smávegis aöhlynningar.
Tilboö óskast.
AUfUÐtk
ABYRGÐ
Plymouth Volaró Premier
Station '80
Fallegur og mjög rúmgóöur bíll,
gott ástand, selst meö 6 mán.
ábyrgö.
Skoda 120 GLS 1982
Ekinn 15.000 km. Útlit og ástand
gott. Litur: hvitur.
Skoda 120 L 1981
Lítiö ekinn bíll í toppstandi og á
góöu verði.
sk®da úyra,®cmcc-
Opið 1—5 í dag
JOFUR HF
Nýbýlavegi 2 - Kópavogi - Simi 42600
o
I‘íí-Cj'BI*! UÍtlJBVii ÍS8 TJOili MI'Hí íllii
nr cfí
ip >•. X uilnati
-5 jfni ir i D A y
SJ lít( ll>i