Morgunblaðið - 24.05.1985, Blaðsíða 4

4
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 24. MAÍ 1985
Hvad segja verkalýdsforingjar um tilboð vinnuveitenda?
Ásmundur Stefáns-
son, forseti Alþýðu-
sambands íslands:
Of snemmt
aö meta
tillöguna
„ÞAÐ þarf frekari umræður um
þessa tillögu í aðildarsamböndunum
áður en hægt er að meta hana á
nokkurn hátt. Það varð niðurstaða
formannaráðstefnu okkar á mánu-
daginn, að málin fengju frekari um-
fjöllun í samböndunum áður en
lengra yrði haidið og nú þykir mér
eðlilegt að þessi tillaga VSÍ verði
tekin inn í þá umræðu og rædd
ásamt öðrum atriðum,“ sagði Ás-
mundur Stefánsson, forseti ASÍ.
Hann minnti á að á formanna-
ráðstefnunni hefðu ekki einasta
komið fram mismunandi áherslur
um efnisatriði heldur einnig um
hvernig bæri að haida á málum og
hvenær ætti að hefja samninga-
viðræður.
„Þessi mál eru að gerjast í sam-
böndunum þessa dagana og ég tel
líklegt, að formenn þeirra hittist
fljótlega eftir helgina, þannig að
línur gætu verið farnar að skýrast
þegar líður á næstu viku,“ sagði
Ásmundur.
Morgunblaðið/Júlfus
Forystumenn Alþýðusambands fslands og landssambanda innan þess ræða
við Víglund Þorsteinsson, og Gunnar J. Friðriksson, formann Vinnuveitenda-
sambands íslands, við upphaf fundarins í gærmorgun.
Karl Steinar
Guðnason, vara-
formaður VSÍ:
Ábyrgðar-
leysi að ræða
ekki mögulega
samninga
„MÉR finnst full ástæða til að ræða
þessa tillögu Vinnuveitendasam-
bandsins cnda væri mikið ábyrgðar-
leysi að sitja aðgerðarlaus og ræða
ekki mögulega kjarasamninga á
meðan kaupmáttarhrunið heldur
áfram,“ sagði Karl Steinar Guðna-
son, alþingismaður og varaformaður
Verkamannasambands íslands.
Hann sagði að innan Verka-
mannasambandsins væru „viss fé-
lagsleg vandamál", sem brýn þörf
væri á að leysa. Hann kvaðst
reikna með að málið yrði rætt
vandlega á framkvæmdastjórn-
arfundi Verkamannasambandsins
á þriðjudaginn.
Guðmundur Þ.
Jónsson, formaður
Landssambands
iðnverkafólks:
„Meiri kaup-
hækkanir en
ég átti von á
„JÁ, MÉR finnst ekki hægt að
hafna viðræðum með þetta tilboð í
höndunum. Niðurstöður eru auðvit-
að ekki gefnar og svo er þarna ekki
tekið á ýmsum atriöum sem við þurf-
um að fá leiðréttingu á,“ sagði Guð-
mundur Þ. Jónsson, formaður
Landssambands iðnverkafólks, þeg-
ar hann var spurður hvort tiann teldi
tilboð VSÍ raunhæfan samnings-
grundvöll.
„Það hefur ekki enn verið rætt í
okkar hópi hvernig við eigum að
bregðast við tilboðinu, en ég verð
að segja fyrir mig að í tilboðinu er
gert ráð fyrir meiri kauphækkun-
um en ég átti von á,“ sagði Guð-
mundur einnig. Hann sagði að af-
staða Landssambands iðnverka-
fólks á formannafundi ASÍ hefði
verið sú að freista þess að ná
samningum sem næðu upp kaup-
mættinum og tryggðu hann en
giltu í mesta lagi út árið. í tilboð-
inu væri að vísu nokkuð annað
uppi á teningnum varðandi samn-
ingstímann og menn hefðu ekki
fyllilega glöggvað sig á ákvæðun-
um um kaupmáttartryggingu, en
full ástæða væri til að skoða það
nánar. „Ég á von á því að það verði
gert, hvort sem það verður gert
sameiginlega eða ekki,“ sagði Guð-
mundur.
„Þetta er mjög óvanalegt. Ég
hef aldrei upplifað það áður að at-
vinnurekendur væru farnir að
bjóða nýja samninga á samnings-
tímanum og áður en verkalýðs-
hreyfingin hefur lagt fram kröf-
ur,“ sagði Guðmundur um stöðuna
og tilboð ASÍ.
Björn Þórhallsson,
varaforseti ASÍ:
„Þess virði
að skoöa
í alvöru“
„FLJÓTT á litið sýnist mér kaup-
hækkanir samkvæmt aessu tilboði
tæplega duga til pess að viðhalda
kaupmætti 3. ársfjórðungs 1983 eins
og að mun stefnt. En mér finnst til-
boðið þó vera vel oess virði að það
Styrkjum úthiutað úr Menningarsjóði:
Ekki síður hlutverk
einkarekstrar en ríkis-
ins að styrkja listamenn
— sagði Matthías Johannessen formaður Menntamálaráðs í ræðu
sinni, en hann taldi hlut einkarekstrar rýran á þessu sviði
Hhiti þeirra styrkþega sem fengu dvalarstyrki að upphæð kr. 40.000 og
tónlistarmennirnir fveir sem nlutu tónlistarstyrkinn. Efri röð frá vinstri:
Hjalti Rögnvaldsson leikari, Indriði Úlfsson rithöfundur, Veturliði Gunnars-
son listmálar. dr. Hallgrímur Helgason tónskáld og Áskall Másson tónskáld.
Neðri röð frá vinstri: Vésteinn Lúðvíksson rithöfundur, Benedikt Gunnars-
son listmálari og Guörún Birna Hannesdóttir, móðir Þorsteins Gauta Sig-
urðssonar oíanóleikara, en hún tók við viðurkenningunni fyrir hans hönd.
ÚTHLUTAÐ var í gær styrkjum úr
Menningarsjóði, svo sem árlega er
siður, til listamanna, vísinda- og
fræðimanna, að upphæð tæpiega 700
þúsund krónum, sem skiptist niður á
41 umsækjanda. Alls sóttu tæplega
90 manns um styrk.
Hæstu styrkina, sem veitir eru
til dvalar erlendis, hlutu átta ein-
staklingar, 40 þúsund krónur hver.
Tveir tónlistarmenn hlutu 20 og 30
þúsund króna styrki, 20 listamenn
12 þúsund króna styrk hver til
utanfarar og 11 vísinda- og fræði-
menn fengu hver í sinn hlut átta
þúsund krónur.
Formaður Menntamálaráðs,
Matthias Johannessen ritstjóri,
sagði í ræðu sinni að þótt hér féllu
ekki háar upphæðir í hlut hvers og
eins, liti ráðið svo á að þessi
styrkveiting væri eins konar viður-
kenning, sem vonandi yrði styrk-
þegum ekki síður uppörvun og
hvatning í starfi en nokkur fjár-
hagsleg aðstoð. Matthías gerði
grein fyrir hlutverki Menntamála-
ráðs og Menningarsjóðs sérstak-
lega, sem lögum samkvæmt ber að
styrkja og styðja við bakið á lista-
og menningarstarfsemi, kynna ís-
lenska menningu innan lands sem
utan, efla þjóðleg fræði og athug-
anir á náttúru landsins og stunda
bókaútgáfu. Hann sagði að margt
hefði áunnist sem sannaði það að
Menntamálaráð hefði mikilvægu
hlutverki að gegna, en á hinn bóg-
inn hefðu einkarekstrarmenn eng-
an veginn staðið sig í stykkinu og
sýnt því lítinn áhuga að styrkja
lista- og menningarstarfsemi, „og
stuðla að eflingu hennar og fjöl-
breytni með framlögum sem komið
gætu listamönnum að einhverju
gagni".
Hér fer á eftir sá kafli úr ræðu
Matthíasar, þar sem hann gerir
þessi mál að umræðuefni:
Ríki og menning
„Nú á dögum er mikið talaö um
hvers vegna ríkið skiptir sér af alls
kyns menningarstarfi og sýnist sitt
hverjum. Ég er þeirrar skoðunar að
Menntamálaráð hafi hlutverki að
gegna. Aðrar stofnanir hafa ekki
með höndum sams konar stuðning
við listsköpun í landinu og fram fer
innan Menntamálaráðs. Öllu því fé
sem varið er til menningar og lista
á íslandi er vel varið. Við þurfum á
öllu okkar að halda í hörðum heimi
til að standast þann útlenda þryst-
ing sem alls staðar er merkjanleg-
ur í lífi samtíðar okkar og eykst
frekar en að úr honum dragi. Efl-
ing íslenzkrar menningar og fs-
lenzkrar 'istar hlýtur að vera í
verkahring ríkisins en að sjálf-
sögðu á það að hafa mikið og sterkt
aðhald. Það er til að mynda mikil-
vægt að því fé sem ríkið lætur af
hendi rakna til menningarstarf-
semi sé vel varið enda skylda okkar
að hafa innbyggða varkárni þegar
fjármunum rikisins er eytt því að
þeir eru sóttir til skattborgaranna,
stundum með harla umdeildum að-
ferðum. Skattborgararnir eiga
kröfu á því að ríkið sói ekki fjár-
magni sínu heldur verji því í upp-
örvandi og arðbæra starfsemi
hvort sem er í atvinnulífi eða á
lista- og menningarsviði.
Útgáfustarfsemi
Menningarsjóös
Á vegum Menntamálaráðs er
einnig útgáfustarfsemi og hefur
Menningarsjóður gefið út mörg
mikilvæg rit sem kunnugt er. Um
þá starfsemi vil ég einungis segja
að hún getur átt rétt á sér meðan
hún hefur sterkt aðhald af mikilli
samkeppni á frjálsum markaði. Að
mínu viti væri ekki hægt að rétt-
læta útgáfustarfsemi Menningar-
sjóðs ef um væri að ræða einhvers
konar einokun eða forréttindi á
markaðnum. Svo er ekki. Menning-
arsjóður verður að haga starfsemi
sinni eins og hvert annað einkafyr-
irtæki og huga vel og rækilega að
útgáfu sinni, taka mið af markaðn-
um og samkeppni á honum. Ef svo
er tel ég útgáfustarfsemi Mennta-
málaráðs geta aukið fjölbreytni í
íslenzku menningarlífi. Hún getur
verið örvandi og jákvæð og hef ég
þá trú að svo hafi verið.
Hlutur einkafyrirtækja rýr
Hitt er annað mál að oft hefur
mig undrað hversu lítinn áhuga
einkarekstrarmenn hafa á því að
styrkja lista- og menningarstarf-
semi og stuðla að eflingu hennar og
fjölbreytni með framlögum sem
komið gætu listamönnum að ein-
hverju gagni. Ég er þeirrar skoðun-
ar að það sé einnig og ekki sfður
hlutverk einkarekstrar að hvetja
listamenn til dáða með framlögum
úr sjóðum sínum en á því hefur
verið minni áhugi en ætla mætti.
Það er hverju fyrirtæki til mikils
sóma að veita íistamönnum viður-
kenningarstyrki og efla þá þannig í
þeirri oft erfiðu og vanþakklátu
baráttu að finna kröftum sínum
viðnám og sköpunarþrá sinni við-
hlítandi farvegar Ég tel að for-
maður Menntamálaráðs hafi fulla
heimild til að vekja athygli á því aíl
hann telur að hlutur einkafyrir-
tækja sé eftir, þegar rætt eru am
framlög til lista og menningar ’iér
á landi. Þaö er ekki nóg að reisa sér
bautastein heldur er bað mikilvæg-
ara að taka bátt í þeirri gleði sem
fullnægju sköpunarþrár er -tam-
fara, á hvaða sviði sem er.
Verðlaunaveitingar eigin-
gjarnar í eöli sínu
Ragnar f Smára átti bessa gleði
öðrum atvinnurekendum 'remur.
Þeir ættu að iaka hann tér til fyr-
irmyndar, líf hans og starf. Þá
fyrst er starfsemi opinbers aðila
eins og Menntamáiaráðs tilgangs-
rík viðleitni þegar annt er að hafa
mið af hvetjandi uppbyggjngar-
starfi einkarekstrarmanna eins og
Ragnars í Smára. Það yrði fyrir-
tækjum aldrei nema til framdrátt-
ar og virðingarauka að láta eitt-
hvað af arði sinum af hendi rakna
til þess fólks sem er útvörður
menningar- og lista i landinu. Hér
á ég ekki við verðlaunaveitingar
því að þær eru eigingjarnar í eðli
sínu, krefjast athygli og taka til sfn
vald sem getur verið ógeðfellt á
stundum. Ég legg áherslu á að út-
hlutun Menntamátaráðs er á engan
Matthías Johannessen ifhendir Veturliða Gunnarssyni dvalarstyrkinn. í
baksýn er Hrólfur Halldórsson.