Morgunblaðið - 15.08.1986, Side 17

Morgunblaðið - 15.08.1986, Side 17
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 15. ÁGÚST 1986 17 þeirri samkeppni. Fjölmörgum fiystihúsum verður áreiðanlega full þörf á sölusamlagi í framtíðinni. Af því að ég þurfti að grípa frystihúsapennann aftur vegna hans Þorsteins, vil ég nota tækifær- ið til að ræða lítillega þá víxiverkun sem varð í uppbyggingu frysti- vinnslunnar. Ég hef verið spurður af hverju ég hafi sleppt þessu mik- ilsverða atriði, og játa að ég gerði það viljandi. Þessi víxlverkun í upp- byggir.gunni var með þeim hætti, að á ýmsum stöðum keyptu menn fyrst skip og það kallaði á byggingu frystihúss, sem var svo byggt of stórt fyrir eitt skip, og þá varð að kaupa annað, en frystihúsið reynd- ist þá of lítið fyrir tvö, og þá varð enn að stækka húsið og það varð of stórt fyrir tvö skip og þá var keypt það þriðja. Hitt gat svo líka gerzt, að fyrst væri byggt frystihús á staðnum og síðan keypt skip og víxlverkunin yrði með öfugum gangi við þá fyrri. Nú er það svo, að ég er hallur undir byggðastefnu í sjávarútvegi, vegna þess, að ég veit, að svo lengi sem við þurfum að bjargast af sjávarútvegi, verðum við að viðhalda byggð í sjávarpláss- unum. Sjávarútvegur á íslandi verður ekki nema svipur hjá sjón, ef við missum fólk úr þeim plássum. Fólk verður að alast upp í þessum atvinnuvegi, ef það á að vera gang- ur í honum. Áðurnefnd víxlverkun var sem sagt angi af byggðastefn- unni en átti einnig rætur sínar í verðbólgu og skattakerfinu. Ef eitt- hvað stóð út af hjá fyrirtæki, og það átti jafnt við um allar atvinnu- greinar okkar, þá fjárfesti fyrirtæk- ið í dauðans ofboði og sjávarútvegs- fyrirtæki þá í nýju skipi eða stærra frystihúsi. Af þessum sökum, við- haldi byggðar í sjávarplássum og fjölgun fólks þar og nauðsyn fjár- festingar til að bjarga að peningar færu ekki í verri eyðslu, siglt fyrir þá í sólarlönd, var ég ekki viss um að víxlverkunin hefði verið mislukk- an og lét hana því eiga sig. Og þetta læt ég nægja af minni hálfu um þetta margþætta fyrirbæri. ★ Þótt fyrir mér sé meginatriðið í grein Þorsteins að hann játar, að grundvallarsjónarmið í rekstri Cold- water hafi verið Coldwater en ekki frystihúsin né fiskveiðamar hér- lendis, þá finnst mér rétt að benda á fleira sem maðurinn sagði. Ekki kann ég þó að kveða niður aftur- göngur, ég veit ekki nema um einn galdramann í ætt minni, en altént get ég gert krossmark fyrir Þor- steini, það dugði oft fyrrum, ef góður hugur fylgdi og ekki vantar mig hann. „Það er ekki rétt,“ segir Þor- steinn, „að íslenzku verksmiðjurnar í USÁ — (að íslenzku tali, Þor- steinn, heitir USA Bandaríki Norður-Ameríku en þó oftar kölluð Bandaríkin) — hafi verið byggðar fyrir fé frá íslandi. Þær hafa ver- ið byggðar fyrir lánsfé sem þær hafa sjálfar staðið undir að end- urgreiða." Með hvaða peningum endur- greiddu þær það lánsfé, Þorsteinn, nema með ágóðanum af sölu íslenzks fisks? Jafngildir það ekki að þ_ær séu byggðar fyrir íslenzkt fé? Ég á eitthvert hrafl af gömlum aðalfundaræðum formanna SH og það er sérstaklega ein, sem gæti hresst eitthvað upp á minni Þor- steins í þessu efni. Það er svo sem ekki nýlunda að forstjórar, sem hafa í mörgu að snúast, séu ekki fróðastir manna um sögu fyrirtækja sinna. Þorsteinn er líka of ungur til að geta munað þetta rétt. Það er eitt sem hvílir á okkur, sem full- orðnir erum, að leiðrétta sögulegan misskilning yngri manna. Þá segir Þorsteinn, að það sé: „rangt, að sjávarútvegur á íslandi standi undir árlegum rekstrarkostn- aði verksmiðjanna með lágu fisk- verði, því að þær borga fullt verð (leturbr. mín) fyrir allt sem þær fá frá íslandi." Ekki get ég fundið, hvar ég fjallaði um árlegan rekstar- kostnað sölu- og fiskréttaverk- smiðjanna í greinum mínum, en fyrst Þorsteinn nefnir þetta, þá er ég þama á öðru máli og tel þetta rétt — en mér er spum: Hvað er „fullt verð“? Er það verðið, sem kaupandinn telur sig geta borgað mest, eða er það verðið sem selj- andi telur sig þurfa að fá? Líklega á Þorsteinn við markaðsverð og þá er því til að svara, að það hefur alls ekki dugað okkur þetta „fulla verð“. En þetta svar, „fullt verð“, lætur Þorsteinn duga um ekki minna mál en sölukostnaðinn í Bandaríkjunum og vinnslukostnaðinn hérlendis fyrir Coldwater og Iceland Seafood. Það er á honum enn snúðurinn: „Haldið ykkur saman. Coldwater og Iceland Seafood borga fullt verð. Og hana nú.“ Þorsteinn segir, að verð fiskflaka hafi fimmfaldast á þeim 22 árum, sem hann var forstjóri Coldwater. Það segir lítið fyrir okkur, Þor- steinn, sem höfum ámm saman margfaldað allt með minnst 50 frá ári til árs. Og það er víst ekki margt sem ekki hefur fimmfaldast í verði í heiminum á aldarfjórðungi. Þorsteinn skrifar mig fyrir því, að ég vilji „losa frystihúsin við Cold- water og væntanlega einnig Iceland Seafood“. Þarna háir honum lestr- arkunnáttan, búinn að týna henni niður eins og Eyvindur, enda úti- legutími þeirra álíka langur. Ég segi þó berum orðum í 5. grein minni: „Nú er enginn að tala um að leggja Coldwater og Iceland Sea- food fyrir róða, heldur að það sé gert upp á hveijum tíma, hvort vinnsla borgi sig fyrir þessi fyrir- tæki og þá hvaða vinnsla, en ekki pressast við undir líf og blóð að vinna sem mest af fiski fyrir þau, hveiju sem til er kostað, þegar ann- arra markaða er völ, sem betur gæti borgað sig að vinna á í einn tíma eða annan." Með þessum orðum er ég að end- urtaka, að það öryggissjónarmið, sem ríkt hefur í vinnslu fyrir Banda- ríkjamarkað, sé orðið úrelt: við þurfum ekki lengur að vinna fyrir þann markað nema það borgi sig. Sem sagt, Þorsteinn, það sem við erum að glíma við hér heima er uppgjör á mörkuðum. Okkur duga því engar fullyrðingar þínar um „ftillt verð“ eða annað álíka snakk út í hött. Heldur öll spil á borðið, ekkert minna. Við viljum halda bandaríska markaðnum og eigum að geta það, honum duga 110—120 þúsund tonn, — en það dugir ekki lengur að frystihúsin geti ekki borgað sæmilegt verð fyr- ir fisk né sæmilegt kaup fyrir vinnslu á þann markað, og nú hefur þessi markaður fengið samkeppnis- markaði, sem við þurfum að bera saman við þann bandaríska, og þess vegna viljum við fá spilin á borðið, öll, og við þurfum ekki leng- ur að sækja þau í þínar hendur. Ólafsvík: Hverjum spotta fagnað sem bundinn er slitlagi Ólafsvík. HÉR hefur verið meira um er- lenda ferðamenn í sumar en oftast áður. Nokkur tjöld hafa verið á tjaldstæðinu hverja nótt. Aftur á móti virðast Islendingar eðlilega leggja meiri áherslu á að ferðast um landið þar sem hægt er að aka meira á bundnu slitlagi. Þá velja menn ógjarnan Snæfellsnes. Þeir hjá FIB virðast gera sér grein fyrir þessu enda létu þeir þess getið í útvarpi fyrir verslunar- mannahelgina að á Snæfellsnesi yrði engin þjónustubifreið frá þeim. Þrátt fyrir allt koma þó hing- að árlega margir unnendur snæfellskrar náttúrufegurðar. Var til dæmis allmargt fólk í tjöldum í Dritvík um verslunarmannahelg- ina. Varðandi bundna slitlagið þykir Snæfellingum lítt saxast á limina hans Bjöms, en fagna þó hveijum spotta. Full ástæða er fyrir okkur að taka undir það sjónarmið sem sett hefur verið fram, m.a. í for- ystugrein Morgunblaðsins, að nýta beri lágt olíuverð og önnur skilyrði til að flýta lagningu á vegi. Staðan er nú þannig í þessari þófnu skák, að með lítilsháttar fóm mætti koma af stað glæsilegri fléttu sem tryggði sigur. Helgi. .. ...........■"!,....... II..II..I—■llillllt.in.il 11,11.»11.1.1 .) III . IUMM ^SAMBANDIÐAUGLÝSIR SAMBANDIÐ BYGGINGAVÖRUR SUÐURLANDSBRAUT 32 SÍMI 82033 KRÓKHÁLSI 7 SÍMAR: 672888 og 82033 Festingar og saum | fyrir burðarvirki ■

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.