Morgunblaðið - 01.11.1990, Qupperneq 1

64 SIÐUR B
248. tbl. 78. árg. FIMMTUDAGUR 1. NÓVEMBER 1990 Prentsmiðja Morgunblaðsins
Norðurlönd og EB:
Sameiginleg að
ildarumsókn er
ekki á dagskrá
- segja leiðtogarjafnaðarmanna
Stokkhólmi. Frá Erik Liden, fréttaritara
SÚ HUGMYND Stens Anderssons,
utanríkisráðherra Svía, að
Svíþjóð, Noregur og Finnland
sæki sameiginlega um aðild að
Evrópubandalaginu (EB) hefur
valdið nokkru írafári í grann-
löndunum. A fundi leiðtoga nor-
rænna jafnaðarmannaflokka í
Kaupmannahöfn í gær lagði
sænski forsætisráðherrann, Ingv-
ar Carlsson, áherslu á að rætt
yrði við bræðraþjóðirnar um mál-
ið en jafnframt að ákvæðu Svíar
að sækja um aðild yrði það gert
þótt hinar þjóðirnar tvær tækju
aðra afstöðu.
Sljórn ír-
lands verst
vantrausti
Morjrunblaðsins. Reutcr.
Carlsson gaf jafnframt í skyn að
of mikið væri gert úr þeim möguleika
að Svíar gætu orðið aðilar fyrr en
áður hefur verið haldið fram. Gro
Harlem Brundtland, sem talið er að
takist að mynda minnihlutastjórn
Verkamannaflokksins í Noregi á
morgun, útilokaði ekki að Norðmenn
sæktu um aðild. „Við verðum að
gæta hagsmuna Noregs en getum
ekki útilokað að til þess geti komið
að við sækjum um inngöngu í banda-
lagið.“ Hún sagði hins vegar að leið-
togarnir vildu fyrst láta semja um
evrópska efnahagssvæðið (EES) í
viðræðum EB og Fríverslunarbanda-
lags Evrópu (EFTA). Varaformaður
finnskra jafnaðarmanna, Tuulikki
Hamalainen, tók í sama streng.
Sjá „Varfærni einkennir ... “ á
bls. 24.
Hindúum hitnaríhamsi
Reuter
Heittrúaðir hindúar kveikja í mynd af V.P. Singh, forsætisráðherra
Indlands, er óeirðir brutust út í Nýju Delhí í gær. Að minnsta kosti
tuttugu og fjórir féllu í átökum sem brutust út víða um landið vegna
deilu um mosku í bænum Ayodhya, sem hindúar vilja rífa til að
geta reist éigið bænahús.
Friðarliorf-
ur vænkast
í Líbanon
Beirút. Reuter.
HAFT var eftir Elias Hrawi, for-
seta Líbanons, í gær að búast
mætti við að hægt yrði að sam-
eina borgarhluta höfuðborgar-
innar Beirút fyrir vikulokin.
Vonir um frið eftir 15 ára borg-
arastríð eru nú bjartari en um
langt skeið í landinu.
Ymsir herflokkar múslima og
kristinna manna, sem barist hafa
um völdin, hafa heitið því að draga
lið sitt á brott frá Beirút og er tal-
ið að þeir hafi með ákvörðuninni
um brottflutning heija látið undan
kröfum Sýrlendinga er hafa mikið
lið í landinu.'
Borgarastríðið hefur kostað um
100.000 lífið og Beirút, er eitt sinn
var kölluð perla Mið-Austurlanda,
er að miklu leyti í rústum. Verið
er að rífa átta km langan virkis-
garð, grænu línuna svonefndu, sem
skipt hefur borginni milli kristinna
og' múslima og íbúarnir fóru í gær
milli borgarhlutanna með eðlilegum
hætti í fyrsta sinn í mörg ár.
Sjá „Stríðandi öfl heita ... “ á
bls 24.
Bush Bandaríkjaforseti fordæmir grimmdarverk Iraka í Kúvæt:
Segir viðskiptabannið ekki
hafa borið tilætlaðan árangur
Sendimaður Gorbatsjovs segir Saddam Hussein hafa orðið sáttfúsari
Dublin. Reuter.
TILLAGA um vantraust á stjórn
Irlands var felld naumlega á þingi
landsins í gærkvöldi skömmu eftir
að Charles Haughey forsætisráð-
herra hafði rekið nánasta sam-
starfsmann sinn, Brian Lenihan,
til að bjarga stjórn sinni.
Haughey tilkynnti ákvörðun sína
í tilfinningaþrunginni ræðu á írska
þinginu, sem hann flutti aðeins
fimmtán mínútum áður en gengið
var til atkvæða um vantrauststillög-
una. Hún var síðan felld með 83
atkvæðum gegn 80.
Flokkur framfarasinnaðra demó-
krata, sem á aðild að samsteypu-
stjórn Haugheys, hafði krafist þess
að Lenihan yrði rekinn þar sem í ljós
hefur komið að hann reyndi árið
1982 að hafa áhrif á forseta landsins
til að tryggja að Haughey kæmist
til valda.
Sjá „Sérkennilegt hneyksli...“
á bls. 22.
Washington, Nikosíu, Kaíró. Reuter.
GEORGE Bush Bandaríkjaforseti
viðurkenndi í gær að viðskipta-
bann Sameinuðu þjóðanna á íraka
hefði ekki borið tiiætlaðan áraiig-
ur og varaði Saddam Hussein Ir-
aksforseta við því að hann hefði
fengið sig fullsaddan á grimmd
Iraka í garð Bandaríkjamanna í
Kúvæt. Iraski sendiherrann í
Bandarikjunum hvatti til þess að
Persaflóadeilan yrði leyst með
samningum og sagði írösk stjórn-
völd vilja koma í veg fyrir blóðsút-
hellingar. Jevgeníj Prímakov, sér-
legur sendimaður Míkhaíls Gorb-
atsjovs Sovétforseta í Persaflóa-
dcilunni, sagði að Saddam Hussein
væri orðinn viljugri til að leysa
málið með friðsamlegum hætti.
Bush_ fordæmdi harðlega fram-
komu íraka í garð Bandaríkja-
manna í bandaríska sendiráðinu í
Kúvætborg. „Grimmur harðstjóri
lætur svelta menn okkar í sendiráð-
inu. Haldið þið að ég hafi áhyggjur
af þessu? Það getið þið sveiað ykk-
ur upp á... Ég hef fengíð mig
fullsaddan á slíkri hegðua í garð
Bandaríkjamanna," sagði forsetinn.
Vatns- og rafmagnslaust hefur ver-
ið í sendiráðinu í langan tíma og
starfsmenn þess hafa ekki fengið
að endurnýja matvælabirgðir sínar.
Bush viðurkenndi að viðskipta-
bannið hefði ekki borið tilætlaðan
árangur þar sem íraskar hersveitir
væru enn í Kúvæt. Hann kvaðst
þó ætla að reyna „enn um sinn“
að leiða málið til lykta án þess að
beita hervaldi.
Mohamed _ Sadiq Al-Mashat,
sendiherra íraks í Washington,
sagði að írösk stjórnvöld vildu koma
í veg fyrir blóðsúthellingar við
Persaflóa og bæta samskiptin við
Bandaríkjamenn. Hann dreifði
einnig ljósritum af skjölum sem
hann sagði sanna að leyniþjónusta
Bandaríkjanna hefði reynt að grafa
undan íröskum stjórnvöldum fyrir
innrásina í Kúvæt.
Jevgeníj Prímakov, sem ræddi
við forseta Iraks 5. og 28. október,
sagði að Saddam Hussein hefði virst
sáttfúsari á síðari fundi þeirra.
„Mér finnst hann opnari fyrir
pólitískri lausn á deilunni,“ sagði
Prímakov í sovéska sjónvarpinu.
Hosni Mubarak,-forseti Egypta-
lands, hafnaði tillögu Gorbatsjovs
um að leiðtogar Arababandalagsins
kæmu saman til að ræða Persaflóa-
deiluna. „Við efnum ekki til slíks
fundar án þess að lausn sé í sjón-
máli. Annars yrði þetta rifrildis-
fundur og yið höfnum slíkum fund-
um,“ sagði forsetinn. Mubarak seg-
ir að ekki komi til greina að kalla
leiðtogana saman nema til að ræða
skilyrðislausa brottför íraskra her-
manna frá Kúvæt.
Endurminningar Ronalds Reagans:
Reiðastur varð ég á
Reykjavíkurfundinum
í NÝJASTA hefti bandaríska tímaritsins Time er fjallað um endur-
minningar Ronalds Reagans, fyrrum Bandaríkjaforseta, er nefn-
ast „An American Life“ og verða gefnar út í Bandaríkjunum síðar
í mánuðinum. Þar skýrir forsetinn fyrrverandi meðal annars frá
því að hann hafi aldrei orðið jafn reiður á forsetaferlinum og
þegar hann deildi við Míkhaíl Gorbatsjov Sovétforseta um geim-
varnaáætlunina svokölluðu.
Reagan segir að svo hafi virst
sem Míkhaíl Gorbatsjov hafi ósk-
að eftir fundinum til að ræða
fækkun kjarnorkuvopna. Leið-
togarnir hafi í raun náð samkomu-
lagi í lok fundarins um að útrýma
flestum tegundum kjarnorku-
vopna en þá hafi komið babb í
bátinn. Gorbatsjov hafi allt í einu
sagt: „Þetta er auðvitað háð því
að þú hættir við geimvarnaáætl-
unina.“ Reagan segist hafa verið
sannfærður um að Sovétleiðtog-
inn hafi ætlað frá byijun að not-
færa sér fundinn til að stöðva
geimferðaáætlunina. Forsetinn
fyrrverandi kveðst hafa orðið reið-
ur og sagt að ekki kæmi til greina
.að nota geimferðaáætlunina sem
skiptimynt í samningum. Þegar
ljóst hafi verið að Gorbatsjov
myndi hvergi hvika segist Reagan
Ronald Reagan og Míkhaíl
Gorbatsjov ganga út úr Höfða.
hafa lýst yfir því að fundinum
væri lokið og gengið út.
„Þegar við komum að bifreið-
unum áður en við fórum frá
Reykjavík sagði Gorbatsjov: „Ég
veit ekki hvað ég hefði getað gert
annað.“ „Ég veit það,“ svaraði ég.
„Þú hefðir getað sagt já,“ skrifar
Reagan.