Morgunblaðið - 10.11.1992, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 10.11.1992, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 10. NÓVEMBER 1992 tt 47 Ensk kór- tónlist Tónlist Jón Ásgeirsson Dómkórinn hélt tónleika í Kristskirkju sl. föstudag og var efnisskráin ensk kirkjutónlist. Til samstarfs við kórinn kom Arthur Robson frá Englandi. Ekki er hans frekar getið í efnis- skrá en þarna er á ferðinni góð- ur stjórnandi. Á efnisskránni voru verk eftir Byrd, Britten, Humfrey, Vaughan-Williams, Warlock, Stanford og Wesley. Tónleikarnir hófust á Angus Dei eftir William Byrd og var þetta fallega verk ágætlega flutt, enda var Dómkórinn nú fjöl- mennari en oft áður og innbyrð- is samhljóman raddanna nokkuð jöfn og samhljómur kórsins þétt- ur. Arthur Robson lék á kórinn, sem kom einkar skemmtilega fram í tveimur verkum eftir Britten, A Hymn to the Virgin og Hymn to St. Cecilia. í seinna verkinu söng Margrét Bóasdóttir einsöng af öryggi og féll sérlega vel að hljómi kórsins. Auk þess áttu einsöngvarar úr kórnum smá stófur og skiluðu sínu af smekkvísi. Dómkantórinn, Marteinn H. Priðriksson, lék Prelúdíu og fúgu eftir Britten. Bæði var raddskip- anin og leikurinn með öðrum hætti en við á í þessu eina orgel- verki Brittens, sem samið er 1946, en á því ári fullgerði hann Rape of Lucretia, Young Per- son's Guide for the Orchestra og hóf að semja Albert Herring. Margrét Bóasdóttir söng fjög- ur lög: A Hymne to God Father eftir Pelham Humfrey, Watcful's Song eftir Vaughan-Williams, The First Mercy eftir Warlock og The Birds eftir Britten, samið 1929, en þá var Britten aðeins 16 ára og var í tíma hjá Bridge en árið eftir samdi hann A Hymn to the Virgin og haustið eftir hóf hann nám við Royal College hjá John Ireland og Arthur Benjam- in. Margrét söng þessi fallegu lög af smekkvísi og öryggi. Beati quorum via eftir Stan- ford er fallegt verk og var mjög vel sungið, en sérstaklega tvö lög eftir Samuel Sebastian Wesley. Faðir hans, Samuel Wesley, var undrabarn og var ekki meira en átta ára er hann samdi órator- íuna Ruth. Hann mun hafa kennt Sebastian en aðalmenntun sína hlaut hann við Chapel Royal.' Ekki hefur verið mikið flutt af tónverkum eftir Humfrey, Stan- ford eða Wesley, svo að þarna gat ýmislegt nýtt að heyra fyrir íslenska tónleikagesti. Síðasta verkið og það viða- mesta var Te Deum in C eftir Britteri. Flutningur þessa ágæta verks var mjög vel útfærður, bæði hlutur kórsins, einsöngvar- ans Margrétar Bóasdóttur og orgelleikur Marteins H. Friðriks- sonar. Arthur Robson er frábær kórstjóri og voru þessir tónleikar Dómkórsins í heild mjög góðir. Gítartónleikar Einar Kristján Einarsson hélt tónleika í Seltjarnarneskirkju sl. laugardag og flutti gítarverk eft- ir Milan, Narvaez, Bach, Sor, Berkeley, Villa-Lobos og Barri- os. Með þessum tónleikum skipar Einar sér f flokk með bestu gítar- leikurum okkar og kemur þar til öryggi í tónmótun, tækni og músíklegri útfærslu. Fallegur tónn hans kom hvað best fram í Tveimur Pavan-dönsum eftir Milan og Guardame las Vacas eftir Navarez. Sama má segja um Mozart-tilbrigði eftir Sor, sem í höndum Einars varð leik- andi falleg tónlist. Tæknilegt öryggi Einars kom sérlega vel fram í mjög vel út- færðri svítu í e-moll, eftir J.S. Bach. Sama má segja um flutn- ing Einars á Sónatfnu eftir Ber- keley, sem var frábær og í raun hápunktur tónleikanna. Þrjár æfingar eftir Villa Lobos voru mjög vel leiknar en þessi göldrótta tónlist er ekki aðeins erfíð tæknilega, heldur einnig sem músík. Tónleikunum lauk Einar Kristján Einarsson með þremur verkum af léttara taginu eftir Barrios. Þessi verk eiga samleið með tveimur fyrstu verkunum og tilbrigðaverkinu eftir Sor, að því leyti að þau eru létt og fjörug og það þarf að bera þau ;uppi með fallegum tóni. Þar var Einar í essinu sínu og lék hann t.d. Vals op. 8 nr. 4 eftir Barrios mjög vel. Nýjar bækur Allsherjargoðinn ÚT ER komin ævisaga Svein- björns Beinteinssonar allsherjar- goða, skálds, bónda og kvæða- manns, sem Berglind Gunnars- dóttir rithöfundur skráir. í Allsherjargoðanum segir Svein- björn frá æsku sinni og umhverfi, rifjar upp mörg atvik ævi sinnar, hjónaband og kynni af samtíðar- fólki, meðal annars kynni við skáld og listamenn í Reykjavík, þegar hann kom þangað ungur maður. Ennfremur birtast hugleiðingar hans um trú og skáldskap. Auk þess bregða tíu samferðamenn upp mynd af Sveinbirni í sjálfstæðum pistlum. Á bókarkynningu sagði Berglind, að sú mynd sem fjölmiðlar hefðu birt af Sveinbirni væri of einföld og maðurinn oft verið bæði um- deildur og misskilinn. Bókin væri skrifuð til að veita betri innsýn í hans hugmyndaheim og trúarbrögð. Sjálfur sagði Sveinbjörn, að vinna úr þessum fornu trúarbrögð- um gæti komið að gagni fyrir nú- tímann. „Ég vil vinna með þessa glöggu náttúrulýsingu sem býr í fornu trúnni; er uppalinn við tru á helgum náttúrustöðum, verndun fugla og dýra, hugmyndir um huldufólk og álfa, eins og öll tilver- Sveinbjörn Beinteinsson. an nái langt út fyrir þennan heim. Þannig verður ásatrúin lifandi og getur skotið rótum saman við um- hverfisverndarsjónarmið í nútíma og staðið gegn ógnum eyðilegging- arafla eins og frá kjarnorku og fleira." Útgefandi er Hörpuútgáfan. Bókin er 208 blaðsíður og prýdd fjölda mynda. Prentsmiðjan Oddi hf. annaðist prentun og bókband. Forsíðumynd er eftir Pál Stefánsson ljósmyndara. Verð 2.980 krónur. Orðlist Guðbergs Bergssonar í Gerðubergi Leikdagskráin Sann- ar sögur frumsýnd Leikdagskráin „Sannar sögur — af sálarlífi systra verður frumsýnd í menningarmiðstöðinni Gerðubergi miðvikudaginn 11. nóvember kl. 20.30. Dagskráin er byggð á svonefndum Tangasögum (Það sefur í djúpinu, Hermann og Dídí og Það rís úr djúpinu) eftir Guðberg Bergs- son. Leikgerð og leikstjórn annast Viðar Eggertsson. Leiksýning þessi er þáttur í sýningunni „Orðlist Guðbergs Bergssonar" sem stendur yfir i Gerðubergi. Sagan gerist á jarðarfarardegi á Tanga. Anna stendur yfir moldu ömmu sinnar. Henní fylgir ókunnug kona eins og skuggi, sem virðist hafa verið kunnug móðúr Önnu. Anna býður ókunnu konunni heim til sín á meðan hún bíður eftir fari í bæinn, en Anna eftir því að erfi- drykkjan geti hafist. Þær taka tal saman um lífið á Tanga. Fram á sjón- arsviðið stíga ýmsar persónur og liðnir atburðir rifjast upp. í umsögn frá Gerðubergi segir, að persónur Guðbergs séu ekki við eina fjölína felldar og bregði fyrir sig ólíkindum, líkamnist jafnvel í hugsunum hverrar annarrar, eins og sjá má í Ieikdagskránni „Sannar sög- ur — af sálarlífi systra". Leikarar í sýningunni eru Anna S. Einarsdóttir, Harpa Arnardóttir, Ingrid Jónsdóttir, Margrét Ákadóttir, Sigríður Eyþórsdóttir og Steinn Ár- mann Magnússon. Ása Hauksdóttir annast leikmynd og búninga, en Trygve J. Eliasen sér um lýsingu. Þijár aðrar sýningar verða á leik- dagskránni, dagana 12., 18. og 19. nóvember. Eiríkur Smith Myndlist Eiríkur Þorláksson fslensk Iistamannastétt er fjöl- menn, og eflist stöðugt. Stórir hópar ungs listafólks koma fram reglulega, og leitast við að ná á blað, að skapa sér nafn meðal listunnenda. Minni hópur lista- fólks á miðjum aldri hefur þegar náð því marki, og eflist frá einu ári til hins næsta með sýningar- haldi hér á landi og erlendis, með það helsta takmark að geta Iifað vel af list sinni. Loks ber að nefna að nokkur hópur eldri lista- manna, sem hafa verið áberandi í listalífi landsins um langt ára- bil, hefur fyrir Iöngu öðlast al- menna viðurkenningu fyrir list sína um og nýtur velgengni og vinsælda meðal landsmanna. Eirikur Smith er vissulega í þessum síðastnefnda hópi. Hann stundaði listnám í Reykjavík, Kaupmannahöfn og París, hélt sína fyrstu einkasýningu árið 1948, og hefur síðan verið stöð- ugt að í listinni. Um áratuga skeið var hann í hópi íslenskra abstraktmálara, en 1969 tók hann að þróa nýja myndsýn, sem átti eftir að leiða hann inn í það raunsæismálverk, sem hefur að mestu einkennt myndlist hans alla tíð síðan. Um nokkurt skeið varð úrvinnsla verkanna mjög nákvæm, og minnti á myndir ýmissa bandarískra málara, sem höfðu tekið upp verklag raun- sæisstefnunnar (eða aldrei lagt það frá sér, þrátt fyrir ofurvald abstraktlistarinnar á löngu tíma- bili), og þannig náði Eiríkur eftir- tektarverðum tökum á landinu sem sínu helst myndefni. Þá hafa hulinsheimar íslenskrar þjóðtrúar aldrei verið langt undan; svipir og mannamyndir hafa sótt inn í verkin, og magnað þau upp í vit- und íslenskra áhorfenda. Nú stendur yfir stór einkasýn- ing á verkum Eiríks Smiths í vestursal Kjarvalsstaða, þar sem listamaðurinn sýnir tuttugu og fimm olíumálverk, nokkur þeirra afar stór, og um þrjátíu vatnslita- myndir; flestar eru myndirnar unnar á síðustu tveimur árum. Viðfangsefnin, sem blasa við í verkunum á sýningunni, eru listunnendum kunnugleg frá fyrri Eiríkur Smith: Á eintali við tilveruna. Olía á striga, 1992; sýningum listamannsins. Hér eru á ferðinni minni lands og huldu- heima, svipir árstíða, tengsl mannsins við hinar duldu víddir eða annað tilverustig, sem oft birtist með ásýndum í forgrunni landsins, eða þá sem dyr eða gangvegir sem opnast skyndilega fyrir augum mannsins úti í nátt- úrunni og virka sem eins konar miðöxull, sem myndin hverfist um. Af sýningunni er hins vegar ljóst, að enn er að verða nokkur breyting á vinnubrögðum lista- mannsins; þau eru hér öllu laus- beislaðri en þau hafa verið um nokkurt skeið, og minna ef til vill helst á hraðann og dirfskuna, sem einkenndi myndir hans um 1970, þegar þetta myndefni voru fyrst að koma fram hjá honum. Nú notar hann einnig mikið af sterkum og jafnvel ögrandi litum, t.d. rauðum og fjólubláum, en það virðist ekki ganga upp sem skyldi í öllum tilvikum, og sting- ur jafnvel í augum. Sé litið til einstakra verka nýt- ur liturinn sín vel í logandi fjöll- unum í „Vetrarsólstöður" (nr. 5), og hin lausbeislaða vinnsla hent- ar ágætlega í myndbyggingunni í „Morgunhraun" (nr. 8). I mál- verkinu „Á eintali við tilveruna" (nr. 11) fer saman sterk mynd- bygging og djörf litanotkun, sem tekst vel, en stærsta verk sýning- arinnar (nr. 18) skortir hins veg- ar einhverja kjölfestu til að lita- spilið takist á flug. Eiríkur Smith hefur náð fá- gætri leikni í notkun vatns- litanna, og verkin hér sanna það enn einu sinni. í þessum lands- lags- og árstíðastemmum er mannveran oft sem einmanaleg- ur mælikvarði fyrir smæð manns- ins í tilverunni, og svipir í vatni, hrauni eða lofti verða til að styrkja þá tilfinningu. Þannig má benda á „Við vatnið" (nr. 8), „Morgunfjall" (nr. 13) og „Andlit í fjöru" (nr. 31) sem góð dæmi um þá myndsýn, sem listamaður- inn hefur náð að fylgja svo vel eftir í verkum sínum. Hér er á ferðinni athyglisverð sýning frá hendi eins af okkar þekktustu listamönnum, sem list- unnendur ættu ekki að láta fram hjá sér fara. Sýning Eiríks Smith í vestursal Kjarvalsstaða stendur til sunnudagsins 15. nóvember.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.