Morgunblaðið - 19.06.1993, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 19.06.1993, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. JUNI 1993 11 Tvöföldun Reykja- nesbrautarinnar eftir Þórð Þórðarson I. Inngangur Á nýafstöðnu Alþingi var lögð fram tillaga til þingsályktunar um tvöföldun Reykjanesbrautarinnar og var gert ráð fyrir að samgönguráð- herra sæi um undirbúning. Þetta var í sjötta skiptið sem tillaga þessa efn- is er flutt á Alþingi og enn hafa þing- menn ekki séð ástæðu til þess að veita tillögunni brautargengi. Á síðasta ári lagði vinnuhópur sem skipaður var fulltrúum frá Lands- bréfum hf., Atvinnuþróunarfélagi Suðurnesja og Verktakasambandi íslands fram tillögu ufn tvöföldun Reykjanesbrautarinnar. Það sem gerði þessa tillögu frábrugðna öðrum er fram höfðu komið á þeim tíma voru hugmyndir um fjármögnun brautarinnar með gjaldtöku. Með tillögunni vildi hópurinn freista þess að flýta framkvæmdum við brautina þar sem Vegagerðin gerir ekki ráð fyrir því að ráðist verði í tvöföldunina í nánustu framtíð. Til- lagan hlaut ekki hljómgrunn á þeim tíma, vegna andstöðu ráðamanna við gj aldtökuhugmyndina. Nú hefur samstarf ofannefndra aðila verið endurvakið með sama markmiði og áður, en lagt er upp með nokkuð breyttar forsendur. II.Hvaðfelstítillögu vínnuhópsins? Tillagan gerir ráð fyrir því að Reykjanesbrautin verði tvöfölduð á 26 km vegarkafla frá Straumi að Njarðvíkurfitjum. Verktakar sæju algerlega um framkvæmdina og yrði hún fjármögnuð með erlendu og/eða innlendu áhættufé. Hlutverk ríkis- valdsins yrði að veita fyrrnefndum aðilum veghald meðan endurgreiðsla lána ætti sér stað. Kostnaður við framkvæmdina er áætlaður vera um 1.570 milljónir króna miðað við vega- gerðarvísitölu í apríl 1993. III. Rökin fyrir tvöföldun Reykjanesbrautarinnar og gjaldtökunni Samgöngumannvirki eru almennt séð meðal arðbærustu fjárfestinga sem ráðist verður í. Helstu rökin fyrir tvöföldun Reykjanesbrautarinn- ar með gjaldtöku eru eftirfarandi: 1. Tvöföldun brautarinnar gæti orðið fyrr en áætlað er. Hún er hvorki á fjögurra ára vegaáætlun Vega- gerðarinnar, né er gert ráð fyrir henni í nánustu framtíð. Hér er um að ræða tiltölulega einfalda fram- kvæmd tæknilega séð, sem væri hægt að hefjast handa við með skömmum fyrirvara. Áætlaður fram- kvæmdatími er u.þ.b. eitt ár. 2. Aukið umferðaröryggi leiðir af tvöföldun brautarinnar. Gert er ráð fyrir tveimur akbrautum í hvora átt. Nýja brautin verður beinni og styttri en sú eldri og laus við blindhæðir. Tíðni umferðaróhappa á Reykjanes- brautinni er ekki meiri en t.d. á Suð- urlandsveginum. Hins vegar eru slys- in alvarlegri. Á árunum 1968 til árs- loka 1991 hafa orðið 33 umferðar- . slys á Reykjanesbrautinni sem leitt hafa til dauða eins eða fleiri vegfar- enda. Alls hafa 40 manns látist í þessum slysum, þ.e. 25 karlmenn, 12 konur og 3 börn. í árekstrum hafa látist 21, í bílveltum 4, í útaf- keyrslum 7, fyrir bíl hafa orðið 5. Tvö urðu fyrir bíl sem gangandi veg- farendur og kornabarn, sem var far- þegi í bíl, lést. Þetta er eingöngu yfirlit yfir þau banaslys er orðið hafa á Reykjanesbrautinni. Þar við bætist mikill fjöldi annarra siysa og hafa sum þeirra verið mjög alvarleg. Það er ekki eingöngu hinn gríðar- legi umferðarþungi sem kallar á tvö- földunina, heldur fyrst og fremst eðli umferðarinnar. Umferðin er mest á milli kl. 6 og 8 á morgnana, og 18 og 20 á kvöldin. Flestir eru ýmist að flýta sér í og úr vinnu eða flug. Væri umferðin jöfn allan sólar- hringinn þá myndi núverandi akbraut anna Umferðinni. 3. Slit á eldri vegarhelmingnum Þórður Þórðarson' „Helsti ásteytingarsteinn framkvæmdarinnar hef- ur verið andstaðan við gjaldtökuna. Vinnuhóp- urinn hefur reynt að koma fram með hug- myndir sem milda áhrif gjaldtökunnar fyrir íbúa Suðurnesja." myndi minnka um 50% og viðhald óg kostnaður að sama skapi. 4. Komist verður hjá kostnaðar- sömum endurbótum á eldri braut- inni, sem ella þyrfti að ráðast í til að auka öryggi hennar. 5. Hægt er að notast við fram- kvæmdafjármögnun (project fin- ance) við gerð brautarinnar, sem gerir kleift að fjármagna fram- kvæmdina án atbeina ríkisins. Er- lendir fjárfestar hafa lýst yfir áhuga á því að fjármagna gerð brautarinn- ar. 6. Ríkissjóður fær miklar tekjur af framkvæmdinni í formi tekju- og eignarskatts. 7. Ríkissjóður mun eignast braut- ina er fjármögnun lýkur og veghaldi sleppir. 8. Aukin atvinna myndi skapast í Reykjaneskjördæmi, bæði á meðan á framkvæmdum stendur og í framtíð- inni. Bættum samgöngum fylgja auknar samgöngur. Talið er að það geti myndast 150-250 ársverk yfir verktímann, en gera má ráð fyrir að enn fleiri störf skapist er fram- kvæmdir standa sem hæst eða u.þ.b. 250-450 ársverk. Þar að auki má gera ráð fyrir 100-200 ársverkum í þjónustugreinum. Þetta er ekki amaleg búbót fyrir landshluta þar sem ¦ atvinnuleysi er mest. Fyrirsjáanlegt er að það muni enn aukast í framtíðinni með minnk- andi umsvifum bandaríska hersins á Miðnesheiði. Skv. tölum félagsmála- ráðuneytisins þá var atvinnuleysið á Reykjanesi 6,8% í mars sl., á meðan það var 5,4% yfir landið í heild. 9. Nýja brautin mun tengja Suð- urnesin enn betur við höfuðborgar- svæðið en nú er og gera Suðvestur- horn landsins að einu atvinnusvæði. 10. Einkavæðing í samgangna- gerð er í samræmi við stefnu ríkis- stjórnarinnar. 11. Hér er um að ræða nýsköpun í atvinnulífinu, þá í þeirri merkingu að verið er að útvega áhættufjár- magn sem annars myndi ekki berast inn í landið. Sú einkavæðing sem hér um ræðir er um margt frábrugðin þeirri semopinberir aðilar standa nú fyrir. Er það ýmist að fyrirtækjum í opinberri eigu er breytt í hlutafélög Crí,U<'_ Eet*j\) V* UmferðarÓhöpp 1980 - 1989 Reykjanesbraut HafnarfjarÖarvegur • NjarÖvíkurvegur án þess að eignarhaldi á þeim sé breytt eða að ráðist er i fyrrnefndar breytingar og hlutabréfin seld á al- mennum markaði. Ég tel að fátt eitt fáist unnið með þvi að breyta ein- göngu skipulagi fyrirtækja, en sala hlutabréfa fyrrum ríkisfyrirtækja á almennum markaði geti beinlínis leitt til skaða fyrir íslenskt atvinnulíf. Séu vel rekin opinber fyrirtæki einka- vædd og hlutabréf þeirra seld á al- mennum markaði, þá lenda þau í samkeppni við nýjabrumið í atvinnu- lífinu um það litla áhættufjármagn sem er í umferð. Við þörfnumst fram- fara en ekki stöðnunar, en ég tel einmitt að það að einkavæða vel rek- in opinber fyrirtæki eins og ástatt er í þjóðfélaginu í dag geti leitt til stöðn- unar. Það verður að fara með löndum í þessu máli sem svo mörgum öðrum. IV.Umhvaðerdeilt? Helsti ásteytingarsteinn fram- kvæmdarinnar hefur verið andstaðan ' við gjaldtökuna. Vinnuhópurinn hef- ur reynt að koma fram með hug- myndir sem milda áhrif gjaldtökunn- ar fyrir íbúa Suðurnesja. Það hefur til dæmis verið gert ráð fyrir leið um Vatnsleysuströnd fyrir þá sem ekki vilja greiða vegtollinn og afslætti fyrir þá er nota leiðina oft. Lögð hefur vertö áhersla á að gjaldið verði hæfilegt. Ég tel að þeir sem lagst hafa gegn gjaldtöku hafi málað skrattann á vegginn. Hvers vegna að leggja fram þess- ar tillögur núna? Hvað hefur gerst er gerir það að verkum að gjaldtaka er frekar réttlætanleg í dag en fyrir ári? Nú stefnir allt í að fyrirhuguð jarðgangagerð undir Hvalfjörð verði að veruleika innan skamms. Höfum við þar með væntanlega fengið for- dæmi fyrir því að samgöngumann- virki á íslandi séu fjármögnuð með gjaldtöku. Einnig hefur verið sam- þykkt frá Alþingi þingsályktunartil- laga sem gerir ráð fyrir að sam- gönguráðherra verði falið að skipa nefnd er skuli kanna nýjar leiðir við fjarmögnun samgöngumannvirkja. Hér er því að verða hugarfarsbreyt- ing. V. Niðurlag I Ijósi breyttra aðstæðna þótti mér rétt að kynna hugmyndir yinnuhóps- ins aftur. Ég tel að við íslendingar verðum að leggja áherslu á það á næstu árum að fá erlent áhættufjár- magn inn í landið. Gjaldtaka af sam- göngumannvirkjum er ein þeirra leiða sem fær er í því sambandi. Hún hefur þann kost umfram margar aðrar að með henni er ekki verið að framselja eða takmarka grundvallar- auðlindir okkar. Hana verður því að nýta þar sem hún er á annað borð fær. Höfundur er lögfræðingur og starfar sem framkvæmdasijóri Verktakasambands íslands. Hobby hjólbysi , jVétð ster. írá k 1.071000,- Camp-let Hobby Traustasti tjaldvagninn hér í tvo áratugi! Svefntjöldum og for- tjaldi ásamt áföstum eldhús- kassa er tjaldað á svipstundu. Hobby-hjólhýsin hafa notið mikilla vinsælda hér enda eru þau sann- kallaðar svítur á hjólum! A Paradiso Fellihýsi sem bera af enda eru þau ríkulega útbúin og afar þægileg í notkun. Skoðaðu eitt mesta úrval landsins af vögnum og ferðavöru hjá traustu og gamal- grónu fyrirtæki. Opið lau. 10-16 og sun. 13-16. CÍSU jQN$$ON HF Bíldshöfða 14, Síml 686644 Umboðsmenn: BSA á Akureyri, Bílasalan Fell á Egilstöðum og BG Bílakringlan, Keflavík. Velkomin í góðan bópl I

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.