Morgunblaðið - 19.06.1993, Blaðsíða 28

Morgunblaðið - 19.06.1993, Blaðsíða 28
-t- 28 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. JUNI 1993 Sigurgeir Krist- jánsson, Vestmanna- ejýum - Minning Fæddur 30. júlí 1916 Dáinn 5. júní 1993 Laugardaginn 19. júní verður til moldar borinn Sigurgeir Kristjáns- son, bróðir minn og mágur, og vilj- um við hér minnast hans örfáum orðum. Vissulega hefði sæmt að minnast hans í ljóðum, því að hann var mikill ljóðaunnandi og sjálfur vel hagmæltur og fagurkeri. Sigurgeir var fæddur á hinu forna frægðarsetri Haukadal í Biskups- tungum og var hann næstelstur barna þeirra Guðbjargar Greipsdótt- ur og Kristjáns Loftssonar, en þau voru síðustu ábúendur þar. Hann ólst upp með foreldrum sínum í Haukadal til þrettán ára aldurs, en þá fluttist hann með þeim að Felli í Biskupstungum. . Þrátt fyrir að Sigurgeir flyttist til Vestmannaeyja og skipaði sér þar í fremstu röð athafnamanna og starfaði af alhug að velferðarmálum eyjanna, þá áttu bernskustöðvarnar ávallt mjög ríkan þátt í huga hans. Sérstaklega leituðu land og saga ^Haukadals sterkt á huga hans. Sig- urgeir var mjög minnugur á allar gamlar frásagnir og þjóðlegan fróð- leik, jafnframt því sem hann gjör- þekkti þar landið og landslagið. Þetta gat hann fléttað saman á lif- andi hátt, þar sem létt og glaðvær frásagnarlist var honum ríkulega í blóð borin. Við kynntumst sérstak- lega vel þessum eiginleikum hans, þegar við unnum með honum að undirbúningi niðjamóts vorið 1983. í rauninni höfum við notið þessarar frásagnarlistar hans á hverri sam- *~Vterustund með honum og nú síðast þegar við heimsóttum hann á Land- spítalann í miðri banalegunni. Okkur er kunnugt um að hugur Sigurgeirs stóð mjög til þess að nota eftirlaunaárin til að skrásetja sögur og sagnir frá Haukadal ásamt land- og örnefnalýsingum þáðan. Ræddum við oft um þau mál og ekki þarf að efast um það að honum hefði farist það vel úr hendi. Því miður fór sjón hans fljótlega að láta sig eftir að hann lét af störfum, svo að lítið varð úr skriftum. Þetta hörmum við mikið því að við erum í engum vafa um að með Sigurgeiri fór mikill fróðleikur um Haukadal, sem hvergi er að finna lengur. ~— Nú þegar við kveðjum.Sigurgeir að leiðarlokum minnumst við hins vörpulega manns með allri sinni glaðværð og glettnu frásagnarlist. Við látum öðrum eftir að rekja hans margþættu ævistörf. Við flytjum Björgu, eftirlifandi eiginkonu hans, börnum og barnabörnum okkar inni- legustu samúðarkveðjur. Áslaug og Guttormur. Ég vil með fáeinum orðum minn- ast tengdafóður míns Sigurgeirs Kristjánsonar fyrrverandi forstjóra og bæjarfulltrúa í Vestmannaeyjum, Sn hann lést 5. júní sl. Ég átti því láni að fagna að kynn- ast Sigurgeiri náið og tel ég að með honum sé genginn mikill mann- kosta- og merkismaður. Sigurgeir var fæddur 30. júlí 1916 í Haukadal í Biskupstungum. Foreldrar hans voru Kristján Lofts- son og Guðbjörg Greipsdóttir, bú- endur í Haukadal, en fluttust síðan að Felli í sömu sveit. Sigurgeir var af þeirri kynslóð sem ólst upp við erfið og takmörkuð kjör og var því mjög ungur er hann fór að vinna ^iað hlið foreldra sinna. Enda þótt hann hafi ekki liðið skort á uppvaxt- arárunum var lífbaráttan hörð. Tel ég víst að aðstæður fólksins í kring- um hann hafi markað hann mjög, en Sigurgeir hafði ríka réttlætis- kennd. Varð honum jafnan að orði þegar talað var um breytta tíma „að þeir hefðu mátt batna" því að hann fagnaði mjög jafnari lífkörum. Sigurgeir fór í íþróttaskólann í Haukadal til frænda síns Sigurðar Greipssonar og lauk þaðan prófí árið 1933. Hann fór síðan í Búnað- arskólann á Hvanneyri og lauk prófi þaðan 1937. í framhaldi af því fór hann til náms í búfræðum til Sví- þjóðar og er heim kom tók hann við bústjórn í Laugardælum og gegndi hann því starfí til ársins 1950. Mesta hamingjan í lífi tengdapabba var þegar hann kynnt- ist tengdamömmu, henni Björgu. Voru þau samhent í lífinu og sýndu hvort öðru ætíð mikla ástúð og virð- ingu. Þau giftu sig 2. desember árið 1947. Fluttust þau til Vest- mannaeyja 20. maí 1950 og bjuggu þau mestallan sinn búskap á Boða- slóð 24, en það hús bygði Sigur- geir. Það var alltaf gott að koma í heimsókn á Boðaslóðina í dálítið spjall, því að alltaf var tekið á móti gestum með mikilli hlýju. Sigurgeir og Björg eignuðust fjögur börn. Þau eru: Elín verslunarmaður í Reykja- vík, í sambúð með Gunnari Briem. A Elín tvö börn, Björgu og Ólaf Inga. Kristján kerfisfræðingur í Reykjavík, giftur Kristínu Guð- mundsdóttur, eiga þau tvo drengi, Sigurgeir og Guðmund. Yngvi skip- stjóri og útgerðarmaður í Vest- mannaeyjum, giftur, Oddnýju Garð- arsdóttur og eiga þau þrjú börn, Garðar, Sigurbjörgu og Kára. Guð- björg tannsmiður í Vestmannaeyj- um, gift undirrituðum, og eigum við einn son, Arnar. Sigurgeiri þótti ákaflega vænt um sína fjölskyldu og fylgdist hann grannt með börn- unum sínum og barnabörnum og gladdist innilega þegar vel gekk. Sigurgeir hóf störf í lögreglunni sama ár og hann kom til Eyja og starfaði hann við löggæslustörf til ársins 1968. Var hann einn af stofn- endum Lögreglufélags Vestmanna- eyja. Sigurgeir var vel liðinn lög- reglumaður. Hafa samstarfsmenn hans frá þessum tíma sagt mér að hann hafi verið mikið góðmenni, ekkert aumt mátt sjá, en samt ver- ið fastur fyrir þegar á þurfti að halda. Athugaði hvert mál af kost- gæfni og var sanngjarn og hógvær í sínum störfum. Þegar undirritaður hóf störf í lögreglunni árið 1985 fékk ég gott vegnaesti með mér frá tengdapabba, enda hafði hann mikla reynslu að baki. Eftir að hann hætti í lögreglunni tók hann við starfi forstjóra Olíufélagsins í Vestmanna- ejum. Var hann forstjóri félagsins í 22 ár og má með sanni segja að rekstur félagsins hafí gengið vel. Oft komu menn í spjall á Esso og veit ég tii að hann greiddi götu margra. Sigurgeir var framsóknarmaður af hugsjón og mikill félagsmálamað- ur. Mannkostir, góð greind og ger- hygli hrintu honum til margs konar ábyrgðar og trúnaðarstarfa fyrir Framsóknarflokkinn. Eftir því sem ég kynntist honum betur varð ég sannfærðari um að það var ekki metnaðargirnd sem rak hann til starfa fyrir flokkinn. Það var hug- sjón og sú trú að stefna flokksins myndi leiða til framfara fyrir land og lýð. Hann fylgdist vel með lands- og bæjarmálum alla tíð og var í rauninni rammpólitískur til dauða- dags. Sat hann á Alþingi sem vara- þingmaður Suðurlandskjördæmis 1968 og 1971. Var Sigurgeir fyrsti starfandi Iögreglumaðurínn sem settist á Alþingi. Sigurgeir sat í bæjarstjórn Vest- mannaeyja frá 1962-1982. Hann var forseti bæjarstjórnar frá 1966- 1975 og var hann forseti þegar náttúruhamfarirnar miklu byrjuðu á Heimaey. Mæddi þá mikið á honum, en Sigurgeir var fulltrúi Eyjamanna á Reykjavíkursvæðinu. A meðan hann sat í bæjarstjórn tók hann þátt í því að hrinda af stað hinum ýmsu framfaramálum fyrir bæjarfé- lagið, s.s. vatnsveitunni frá fasta- landinu, uppbyggingu skipalyftu, hraunhitaveitu og hafnarfram- kvæmdum svo að eitthvað sé nefnt. í mörg ár var hann í ritstjórn Fram- sóknarblaðsins, en það er málgagn framsóknarmanna í Eyjum. Sigurgeir sat í stjórn Sparisjóðs Vestmannaeyja frá 1958-1992 og formaður sjóðsins frá 1974. Sigur- geir vildi hag Sparisjóðsins alltaf sem mesta. Sigurgeir var ákaflega fróðleiksf- ús maður, alla tíð. Hann var bók- hneigður og las nánast allt sem hann komst yfir, enda vissi hann og mundi ótrúlega margt. Það var eins og ef hann hefði einhvern tím- ann heyrt eða lestið eitthvað þá gleymdist það ekki. Enda nutu barnabörnin þess að vera með afa sínum því að hann þekkti t.d. öll blóm og fugla og gat miðlað þeim af þekkingu sinni. Þekking hans var mjög víðtæk, hvar sem borið var niður. Sonur minn hringdi stundum í afa til að spyrja, ef hann vantaði einhverjar staðreyndir í sambandi við námið. T.d. rifjaði tengdapabbi upp í haust sem leið efnafræðiform- úlu sem hann lærði á Bændaskólan- um á Hvanneyri árið 1937. Sigurgeir var mjög skáldmæltur og fékkst talsvert við ljóðagerð. Hafði hann mikla ánægju af að flytja ljóð af munni fram. Mörg ljóð og vísur liggja eftir Sigurgeir og vonandi eiga þau eftir að verða öðr- um til ánægju eins og þau voru fjöl- skyldu hans og vinum, því að öll eru þau til á blöðum, skrifuð með hans hendi. Það var gott að eiga Sigurgeir sem tengdaföður. Hann var ekki bara tengdapabbi, hann var ákaf- lega góður vinur í raun. Alltaf var hægt að leita til hans ef eitthvað þjátaði á og alltaf fór maður uppörv- aður frá honum. Elsku Björg mín, sorg þín og barnanna þinna er mikil, ég veit að góður Guð stendur þér við hlið og gefur þér styrk á þessari sorgar- stundu. Við sem eftir stöndum og voru þeirrar gæfu aðnjótandi að fá að kynnast Sigugeiri og eiga hann sem vin munum sakna hans sárt. Hafi hann þökk fyrir allt og allt. Pétur Steingrímsson. Ég vil í fáum orðum minnast heiðursmannsins Sigurgeirs Krist- jánssonar, Boðaslóð 24 í Vest- mannaeyjum. Þegar ég fluttist til Vestmannaeyja árið 1980 var Sig- urgeir einn af þeim fyrstu til að bjóða mig velkominn til starfa. Ég hafði þá ráðist til Kaupfélags Vest- mannaeyja sem kaupfélagsstjóri og gegndi því starfi síðan í átta ár. Sigurgeir var stjórnarformaður í stjórn kaupfélagsins og hafði verið það allt frá goslokum. Sigurgeir var mikill samvinnu- og félagshyggju- maður og lét sig því málefni kaupfé- lagsins miklu varða. Því var það þegar uppbygging hófst í Vest- mannaeyjum eftir eldgosið að Sig- urgeir hafði forgöngu um að endur- reisa kaupfélagið. Starfsemi þess var á þeim tíma eðlilega öll lömuð og eignirnar mjög illa farnar og hefðu án minnsta vafa allar eyði- lagst hefði ekki komið til frum- kvæði Sigurgeirs við endurreisn þeirra. Undir forystu Sigurgeirs réð- ust samvinnumenn í Eyjum í það að endurreisa starfið og komu þar að sjálfsógðu margir við sögu, en fullvíst er þó að þar réð frumkvæði Sigurgeirs mestu um framgang mála. Sigurgeir var síðan stjórnar- formaður félagsins allt til þess er félögin þrjú, Kaupfélag Vestmanna- eyja, Kaupfélag Árnesinga og Kaupfélag V-Skaftfellinga, hófu samstarf árið 1988, sem síðan leiddi til sameiningar þeirra í eitt félag, Kaupfélag Arnesiiiga. Sem kaupfélagsstjóri hafði ég að sjálfsögðu mikið samstarf við Sig- urgeir og leitaði oft til hans með úrlausn mála. Það var ætíð gott að leita til hans og áhugi hans á vel- gengni kaupfélagsins var svo sann- arlega ósvikinn. Hann var maður uppbyggingar og framfara alla tíð. Þegar umræðan um aukið samstarf eða sameiningu kaupfélaganna á Suðurlandi kom fyrst til tals tók Sigurgeir því fálega og taldi engar líkur á að slíkt samstarf gengi. Hann þekkti vel vilja Eyjamanna til sjálfstæðis í sínum eigin málum. Hann gerði hins vegar fulla grein fyrir vaxandi erfiðleikum kaupfélag- anna og reyndar fjölmargra annarra fyrirtækja og taldi lífsmöguleika þeirra helst felast í stóraukinni sam- vinu. Þegar hann þannig hafði gert upp hug sinn um það að framhald samvinnustarf í Eyjum byggðist á samvinnu við félögin á fastalandinu þá varð hann ötull talsmaður þess að slík samvinna kæmist á. Þannig fylgdi hann jafnan fast eftir sann- færingu sinni. Sigurgeir gegndi fjöl- mörgum öðrum trúnaðarstörfum fyrir samvinnuhreyfinguna, var m.a. fulltrúi kaupfélagsins aðalfundi Sambandsins í fjölmörg ár. Ég starf- aði einnig með Sigurgeiri á vett- vangi Framsóknarflokksins þann tíma sem ég var í Eyjum og þar var áhugi hans óg elja ekki minni en á vettvangi samvinnustarfsins. Það var bæði lærdómsríkt og eftir- minnilegt að vinna með honum. Ég veit að aðrir munu minnast starfa Sigurgeirs á vettvangi bæjarmál- anna og stjórnmálanna og mun því ekki hafa fleiri orð um það, en þar er yissulega af miklu að taka. Ég vil að leiðarlokum færa Sigur- geiri Kristjánssyni þakkir fyrir ánægjulegt samstarf þann tíma sem ég starfaði í Vestmannaeyjum. Ég og kona mín vottum eiginkonu hans, börnum og fjölskyldum þeirra sam- úð okkar og biðjum þeim Guðs bless- unar. Guðmundur Búason. Sigurgeir Kristjánsson andaðist á sjúkrahúsi Vestmannaeyja 5. júní sl., á 77. aldursári. Sigurgeir var fæddur 30. júlí 1916 í Haukadal í Biskupstungum. Foreldrar hans voru Kristján Loftsson, bóndi þar og síðar á Felli í sömu sveit, og kona hans Guðbjörg Greipsdóttir. Sigurgeir varð búfræðingur frá Hvanneyri 1937. Hann stundaði búnaðarnám í Svíþjóð veturinn 1946-1947 og var bústjóri í Laug- ardælum 1942-1950. Hann fluttist til Vestmannaeyja 1950 og hóf störf hjá lögreglunni í Vestmannaeyjum í ársbyrjun 1951, og starfaði sem lögregluþjónn til 1968. Settur yfir- lögregluþjónn um skeið. Sigurgeir var ráðinn forstjóri úti- bús Olíufélagsins hf. 1968, og starf- aði hann þar, þar til hann lét af störfum vegna aldurs 1990. Bæjar- fulltrúi var hann 1962-1982, vara- bæjarfulltrúi 1956, 1958-1962, 1983, forseti bæjarstjórnar 1966- 1975. í bæjarráði var hann 1966- 1982 og sat hann 786 bæjarráðs- fundi. Sigurgeir sat tvívegis á Al- þingi sem varaþingmaður Fram- sóknarflokkstns í Suðurlandskjör- dæmi, árin 1968 og 1971. Hann átti sæti í miðstjórn Framsóknar- flokksins 1956-1980, í stjórn Spari- sjóðs Vestmannaeyja 1958-1991, og stjórnarformaður 1974-1991. Hann sat í stjórn Herjólfs hf. í nokk- ur ár og í stjórn Kaupfélags Vest- mannaeyja og formaður þess um skeið. Hann sat í ritnefnd Fram- sóknarblaðsins um langt árabil. Hann var félagi í Rótarýklúbbi Vest- mannaeyja frá 1970 og forseti klúbbsins 1986-1987. Sigurgeir kvæntist 1947 Björgu Ágústsdóttur Sigfússonar bónda í Stóru-Breiðuvík, og síðar verslun- armanns í Vestmannaeyjum og konu hans Elínar Halldórsdóttur frá Búðarhóli í Landeyjum. Börn Sigur- geirs og Bjargar eru: Elín, kaupkona í Reykjavík. Sambúðarmaður henn- ar er Gunnar Briem. Elín á tvö börn frá fyrra hjónabandi, Bjórgu og Ólaf Inga Skúlabörn. Kristján kerf- isfræðingur, Reykjavík, kvæntur Kristínu Guðmundsdóttur. Þau eiga tvo syni, Sigurgeir og Guðmund. Yngvi skipstjóri í Vestmannaeyjum, kvæntur Oddnýju Garðarsdóttur, þau eiga tvö börn, Sigurbjörgu og Kára. Aður átti Oddný soninn Garð- ar Þorsteinsson. Guðbjörg, tann- smiður í Vestmannaeyjum. Hún er gift Pétri Steingrímssyni, og eiga þau einn son, Arnar. Kynni okkar Sigurgeirs hófust upp úr miðjum sjötta áratugnum, en afskipti mín af stjórnmálum hóf- ust í alvöru upp úr 1962, þegar ég tók upp hanskann fyrir Sigurgeir, þegar gengið var fram hjá honum við veitingu í stöðu yfirlögreglu- þjóns. Ég taldi þetta pólitíska valdn- íðslu. Eins og áður sagði voru þetta fyrstu afskipti mín af pólitík, og jafnframt upphaf að áratuga sam- starfi okkar Sigurgeirs, samstarfi sem aldrei bar skugga á. Eitt kjör- tímabil sat ég með Sigurgeir sem aðalmaður í bæjarstjórn, en mun hafa setið um 13 ár sem varabæjar- fulltrúi. Nokkur verkaskipting var með okkur varðandi bæjarmálin, en aðal áhugamál Sigurgeirs voru fjár- málin, og taldi hann góða fjármála- stjórn aðalsmerki hverrar bæjar- stjórnar. Við Sigurgeir störfuðum víða saman á félagslegum vettvangi. Við vorum saman í stjórn Sparisjóðs Vestmannaeyja. Einnig þar var hann leiðandi. Einnig störfuðum við saman í stjórn Kaupfélags Vest- mannaeyja. En lengst störfuðum við saman í Framsóknarfélagi Vest- mannaeyja. Einnig þar var Sigur- geir lengst af óumdeildur foringi. Pólitísk barátta er fyrst og fremst vinna, þrotlaust starf, og enginn árangur næst, ef slegið er slöku við. Það er tíska nú á dögum að gera lítið úr pólitísku starfi. Oft er sagt að pólitík sé skítkast, sem eng- inn ætti að koma nálægt. Heyrt hefi ég að orðið pólitík sé komið úr grísku og þýði lifsbarátta, og víst er um það, að í lífsbaráttunni þurfa menn á vopnum að halda. Ekki kom- ast allir ósárir úr þeim bardögum, en ég held ég megi fullyrða, að Sig- urgeir hafi komið óskemmdur úr þeirri orrahríð, sem kölluð er pólitík. Fyrir nokkrum árum Ienti ég í pólitískri rimmu á vinnustað. Þar ræddi ég um menn sem notað hefðu aðstöðu sma sér og sínum til fram- dráttar. Ég fékk það þá framan í mig, að ég og rnínir flokksmenn væru ekki betri. Ég bað þá viðmæl- endur mína að nefna dæmi, ef ein- hver væru, að Sigurgeir hefði notað aðstöðu sína sér eða börnum sínum til framdráttar. Það varð fátt um svör. Sigurgeir barðist hart, en drengiiega. Eg tel að Sigurgeir hafi notið virðingar bæði flokksmanna og andstæðinga. Það var gott að vinna með Sigurgeiri. Hann var at- hugull og ráðhollur. Minni hans var ótrúlegt. Það var sama hvort það var kveðskapur eða atburðir frá Sturlungaöld. Þeir atburðir stóðu honum ljóslifandi fyrir sjónum. Sig- urgeir var vel hagmæltur og hafði gaman af að kasta fram stöku um atburði líðandi stundar. Ekki veit ég hvort hann hefur haldið kveðskap sínum til haga, en ég vona að svo sé. Margir leituðu til Sigurgeirs með úrlausn ýmissa mála, og greiddi hann úr vanda margra, bæði með fyrirgreiðslu hjá stofnunum og með persónulegri ráðgjöf. Og svo segir mér hugur um, að margt hafí hann grejtt úr eigin vasa. Á þeim árum sem Sigurgeir var forseti bæjarstjórnar komust ýmis stórmál í höfn. Þar má nefna vatns- leiðslurnar frá landi, sem var raunar undirstaða nútíma búsetu. Fyrri vatnsleiðslan var lögð 1968, og sú seinni 1971. Margt fleira má telja, og vona ég að einhver annar skrifi um þau mál. Eldgosið kom í veg fyrir áframhaldandi framfarasókn, þó að ýmislegt jákvætt hafi fylgt. Eins og fyrr segir var Sigurgeir forseti bæjarstjórnar þegar eldgosið hófst. Saga þeirra sem voru í for- 4

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.