Morgunblaðið - 02.02.1994, Blaðsíða 32

Morgunblaðið - 02.02.1994, Blaðsíða 32
32 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 2. FEBRUAR 1994 Ingibjörg Einars- dóttír - Minning Fædd 3. maí 1908 Dáin 22. janúar 1994 Inga vinkona mín hringdi til mín miðvikudaginn 19. janúar síð- astliðinn og skammaði mig elsku- lega fyrir að hafa ekki látið sjá mig síðan fyrir jól. Ég vissi að henni hlaut að liggja eitthvað á hjarta því hún var löngu hætt að hringja í mig, sjónin var orðin af- leit og hún þurfti hjálp við að velja númerið. „Heyrðu elskan," sagði hún með sinni sérkennilega hásu rödd sem minnti mig alltaf á Bette Davis og aðrar frægar Hollywood- leikkonur meðan Hollywood var og hét: „Ég var úti að ganga áðan, og þá datt mér svo margt í hug sem ég verð að segja þér. Nú þarft þú nefnilega að fara að skrifa ævisögu mína." Ég játaði því fúslega, og datt ekki í hug að minna hana á að ég hefði tekið við hana viðtal og gefíð út á bók bara fyrir fáeinum árum. Enda sit ég nú hér og ætla að skrifa ævisögu hennar í minn- ingargrein. Þetta hefur hún áreið- anlega verið að segja mér undir rós. Hún var ekkert mótfallin því að fara að fara, var orðin óttalega þreytt á lífínu; fátt við að vera svona hvunndags nema þrefa við stúlkurnar á Hrafnistu sem hún hældi svo á milli fyrir hvað þær væru fjarskalega góðar við hana. En ekki fannst henni gaman á Hrafnistu. „Það er eintómt gamalt fólk hérna," sagði hún hneyksluð, og þó vissi hún vel hvað tímanum leið. „Veistu hvað ég er orðin göm- ul?" sagði hún stundum, „áttatíu og fimm ára' Geturðu trúað þessu?" Hún var i mesta lagi rúm- lega fertug í andanum. Ingibjörg Einarsdóttir fæddist í Reykjavík 3. maí 1908, dóttir Ein- ars Arnórssonar sem þá var kenn- ari við Lagaskólann og konu hans, Sigríðar Þorláksdóttur Johnson. Þegar Inga var sjö ára varð pabbi hennar ráðherra íslands og Inga mundi vel eftir sér í Ráðherrabú- staðnum við Tjarnargötu. Hann gegndi því embætti í tvö ár, en var lengst af hæstaréttardómari. Inga var elst sex barna Einars og Sigríðar, „elst, minnst, frekust og Ijótust," eins og hún sagði sjálf. Altént orðheppnust. Systkinin ól- ust upp við Laufásveginn þar sem barnmargt fólk var að koma sér upp þaki yfir höfuðið upp úr 1910. Og hún lék sér með hinum börnun- um í óbyggða holtinu fyrir austan heimili sitt, þar sem var svo gott berjaland. Það átti eftir að hverfa undir Landspítalann nokkrum árum seinna. Hún gekk í Barna- t Ástkær eiginmaður minn og faðir minn, ÓLAFUR GfSLASON raftæknifræðingur, lést í Borgarspítalanum þann 30. janúar. Lise Gíslason, Eva Ólafsdóttir. t Konan mín, ÁSDÍS ÞORSTEINSDÓTTIR, Skálpastödum, Borgarfirði, andaðist á heimili okkar að kvöldi 31. janúar. Fyrir hönd annarra aðstandenda, Þorsteinn Þorsteinsson. t Ástkær eiginmaður minn, ' KRISTJÁN ÁSMUNDSSON, Kirkjuvegi 1, Keflavfk, lést í Sjúkrahúsi Keflavíkur mánudaginn 31. janúar. Fyrir hönd ættingja, Ragnheíður Þórunn Guðmundsdóttir. t Konan mín og móðir okkar, INGIBJÖRG JÓNSDÓTTIR frá Laufási, lést í sjúkrahúsinu Hvammstanga 29 janúar. Útförin verður ,frá Víðidalstungukirkju 5. febrúar kl. 14.00. Björn Guðmundsson og börn. t Móðir mín, tengdamóðir, amma og langamma, GUÐRÚN BEBENSEE, Hábæ 30, Reykjavfk, andaðist hinn 23. janúar sl. Útförin hefur farið fram í kyrrþey. Karl A. Ágústsson, Marfa Ó. Magnúsdóttir, barnabörn, makar þeirra og barnabarnaborn. skóla Reykjavíkur og var afskap- lega góð í leikfimi og sundi. Svo fór hún í Verslunarskólann og lærði alltaf vel fyrir tíma hjá Magnúsi Ásgeirssyni skáldi af því hún var svo hrifin af honum. Ekki fer sögum af öðrum kennslustund- um. Hún stundaði framhaldsnám í London og notaði menntunina vély vann skrifstofustörf alla starfsævi sína, lengst á Skattstof- unni. Sextán ára hitti hún á Þingvöll- um ungan rithöfund sem æflaði að sigra heiminn strax næsta dag. Hann hét Halldór Guðjónsson og kallaði sig Halldór Kiljan Laxness eftir að hann skírðist til kaþólsku. Þau urðu ástfangin, en hún var ósköp ung og langaði til útlanda, og honum var í mun að komast tií Ameríku svo að tilhugalíf þeirra varð langt. í sex ár voru þau sam- an þegar bæði voru heima en skrifuðust á milli landa þess utan. Svo giftust þau vorið 1930. „Ég er hrædd um að ég hafi spillt fyr- ir honum kaþólskunni," sagði hún hæversk. Hann tók sterkar til orða í bréfi frá Ameríku: „Þú bjargar íslandi frá því að týna^ mér — og mér frá því að týna Islandi." — Og kannski er það rétt að hún hafi gefið okkur Halldór Laxness. Um tíma bjuggu ungu hjónin í leiguíbúðum, en fljótlega létu Ein- ar og Sigríður gera íbúð handa þeím í risinu á Laufásvegi 25 og studdu duglega við bakið á þessu hæfileikaríka fólki. Eftir að Einar sonur þeirra fæddist var hann allt- af velkominn hjá afa og ömmu. Halldór var eldri en Inga og hafði geysileg áhrif á hana; en hún hafði líka áhrif á hann. Árin sem þau voru saman las hún yfir allt sem hann skrifaði og vélritaði flest handrit hans, og víða má sjá merki hennar sérstæða persónuleika í kvenhetjum bóka hans. Þau nutu lífsins saman og ferðúðust um hálfan hnöttinn á þessum árum. En Inga var ekki alin upp til að verða þæg eiginkona, og Hall- dór var kannski ekki tilbúinn til að eiga sjálfstæða konu sem lang- aði líka til að skapa. Þau slitu samvistir 1940. Þá vatt Inga sér í leiklistina eins og hana hafði lengi langað til, hóf nám við leik- listarskóla Lárusar Pálssonar og hoppaði nánast rakleiðis upp á t Bróðir okkar, ÓLAFUR GUÐMUNDSSON kaupmaður, Sörlaskjóli 62, lést í Landakotsspítala 1. febrúar. Systkinin. t Móðir okkar, tengdamóðir, amma og langamma, SIGRÍÐUR JÓNA JÓNSDÓTTIR frá Höfða í Dýraf irði, lóst laugardaginn 29. janúar sl. í Sjúkraskýlinu, Þingeyri. Útförin verður gerð frá Mýrakirkju laugardaginn 5. febrúar kl. 14.00. Þeim, sem vildu minnast hennar, er bent á Mýrakirkju. Þórarinn Sighvatsson, Valgeir Sighvatsson, Jóna M. Sighvatsdóttir, tengdabörn, barnabörn og barnabarnabörn. t Móðir mín og tengdamóðir, STEINUNN BJARNFRÍÐUR KRISTJÁNSDÓTTIR, Týsgötu 4c, verður jarðsett frá Fossvogskapellu fimmtudaginn 3. febrúar kl. 15.00. Kristjana Sólbjört Guðmundsdóttir, Haukur l'sleif sson. t Ástkær eiginkona mín, móðir, tengda- móðir og amma, STEINUNN BJARNADÓTTIR, Espigerði 2, verður jarðsungin frá Hallgrímskirkju föstudaginn 4. febrúar kl. 10.30. Valdimar Karlsson, Helga Rakel Stefnisdóttir, St.Ruth Stefnis., Ásdís Brynja Valdimarsdottir, tengdasynir og barnabörn. svið í óperettunni Nitouche hjá Leikfélagi Reykjavíkur í Iðnó við góðan orðstír. Hún lék Hlaðgerði í Dansinum í Hruna og ýmis smærri hlutverk, en 1943 lék hún í fyrsta sinn sitt eftirlætishlutverk sem fylgdi henni lengi: frú Mann- ingham í Gasljósum (sem Ingrid Bergman lék í frægri bíómynd). Það hlutverk lék Inga bæði á ís- landi og í Englandi, og bæði á íslensku og ensku. „Þú hefðir átt að sjá mig í Gasljósum, elskan!" sagði hún stundum þegar minn- ingarnar sóttu á, „mér var sagt að ég hefði yerið frábær!" Hún dvaldi um nokkurra mánaða skeið í Englandi 1943-4, en eftir stríð fór hún til Bandaríkjanna og lærði hjá Tamöru Daykaranovu sem sjálf hafði verið nemandi Stan- islavskís. Þar mættust tvær konur sem kunnu að túlka tilfinningar sínar. Inga var viðloðandi leiklistina, sem leikari, leikstjóri og þýðandi, fram undir 1960 en var alltaf í fullri vinnu með henni, enda voru laun óveruleg fyrir sýningar og engin á æfingartíma. Og hún fylgdist með leiklist meðan sjónin leyfði. „Leikhúsið var mitt líf," sagði hún, „óg ég er alltaf glöð þegar leikhúsin okkar gera vel." Arið 1960 giftist Inga í annað sinn, Óskari Gíslasyni kvikmynda- gerðarmanni, og þau áttu saman þrjátíu ár áður en Óskar lést 1990. Inga tók af áhuga þátt í vinnu hans við kvikmyndirnar og ferða- lög voru áfram yndi hennar. Þau Óskar fóru víða saman bæði inn- anlands og út um heim. Hún var ákaflega elsk að Einari syni sínum og hann var henni æ dýrmætari vinur og félagi með árunum. Börn hans og Elsu konu hans, Sigríður, Halldór, Margrét og Einar, og þeirra börn, voru stolt hennar. Við Inga kynntumst sumarið 1983 þegar hún kallaði saman nokkra ættingja sína sem hana larígaði til að kynnast og ég fylgdi með sem maki. Ég heillaðist ger- samlega af þessari orðhvötu og sjarmerandi konu sem kærði sig svo skemmtilega kollótta um hvað aðrir hugsuðu. Hún var þá þegar orðin of sjónlítil til að lesa að ráði og það fór óskaplega í taugarnar á henni. Lestur hafði verið hennar helsta yndi frá barnsaldri og hún var óvenju víðlesin. Við gerðum tvær atrennur á fimm árum að því að búa til bók um hana, en það gerði ekkert þótt það tæki tima, hver stund er mér ógleyman- leg. Síðan þá hefur hún verið einn minn besti gagnrýnandi á allt sem ég hef tekið mér fyrir hendur, ekki síst eftir að ég fór að þenja mig um leikhús. Hún var fegin að það skyldi vera í útvarpi, því heyrn hennar var í góðu lagi, og hún var ófeimin að láta mig vita ef henni fannst ég taka ógáfulega til orða. Inga hætti aldrei að vonast eft- ir einhverju óvæntu; „mér fínnst alltaf eitthvað bíða mín handan við næsta horn," sagði hún oft. Ég vona innilega að hún skemmti sér vel handan við þetta síðasta horn. Silja Aðalsteinsdóttir. / Erfidrykkjur Glæsileg kaffi-hlaðborð íallegir salirogmjög góð þjónusta. Upplýsingar ísíma22322 ¦ FLUGLEIÐIR UtTEL LOFTLEIDIR

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.