Morgunblaðið - 23.06.1998, Qupperneq 39

MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 23. JÚNÍ 1998 39 •'..
AÐSENDAR GREINAR
Örlítið um stiklur
í TILEFNI skrifa
Braga Asgeirssonar á
þjóðhátíðardaginn um
þá sýningu, sem nú
stendur á Kjarvals-
stöðum, langar mig að
biðja fyrir nokkrar at-
hugasemdir, sem ég
tel þörf á í kjölfarið.
Fæst af umræddum
atriðum eru stórvægi-
leg, en geta engu að
síður verið til leiðinda,
ef þau eru ekki leið-
rétt.
Þar ber fyrst að
telja að Bragi segir
þetta framlag Kjar-
valsstaða til Listahá-
tíðar síðbúið, og rekur fyrir því
vissar ástæður. Um þessa fullyrð-
ingu er það eitt að segja, að sýning-
in hófst á þeim degi sem gert var
ráð fyrir að hún hæfist, en tafðist
ekki vegna kosninga eða annarra
hluta; allt það var vitað með mjög
góðum fyrirvara.
Það er rétt, að upphaflega stóð til
að önnur sýning yrði framlag Kjar-
valsstaða til Listahátíðar, og hafði
hún m.a. verið kynnt í ágætu dreifi-
riti hátíðarinnar. Það er einnig rétt,
að hætta varð við þá sýningu vegna
óvæntra og síðbúinna fjárkrafna,
sem ekki var hægt að verða við.
Hér var um að ræða hluta úr sýn-
ingu á verkum ungra norrænna
listamanna, sem staðið hefur yfii- í
Borgarlistasafninu í París undan-
farið, og var ætlunin að þessi sýn-
ing færi áfram héðan til Björgvinj-
ar í Noregi, Pori í Finnlandi og loks
til Gautaborgar.
Það er hins vegar bull og
ósmekklegar aðdróttanir, að í þeirri
sýningu hafi verið samankomið
óþekkt og óverðugt listafólk, sem
einungis hafi verið valið til dýrðar
sýningarstjórunum. Mér er ekki
kunnugt um hvort Bragi sá viðkom-
andi sýningu, en það
gerði ég sjálfur og tel
þvert á móti að þarna
hafi verið margt
áhugavert í gangi,
bæði frá aðilum sem
eru nú þegar vel
þekktir, sem og þeim
sem eiga væntanlega
eftir að verða það; ég
tel að það hefði verið
mjög spennandi að fá
þessa sýningu hingað,
en grundvellinum var
kippt undan því með
óvæntum hætti, sem
ekki verður farið út í
hér.
Um orð Braga um
sýninguna sem nú stendur er lítið
að segja, annað en að hann ætlar
henni ýmsar forsendur, sem ekki
eru fyrir hendi. Með þessari upp-
setningu var aldrei ætlunin að gefa
Það er bull og ósmekk-
legar aðdróttanir, að í
þeirri sýningu hafí ver-
ið samankomið óþekkt
og óverðugt listafólk,
segir Eiríkur Þorláks-
son, sem einungis hafí
verið valið til dýrðar
sýningarstj órunum.
heildaryfirsýn yfir íslenska lista-
sögu, eins og ráða má af umsögn-
inni að Bragi hafi viljað sjá; í hug-
um flestra merkir orðið „stiklur"
yfirleitt nokkuð annað. Hér var
hugsunin að líta til nokkurra dæma
um hvernig listamenn hafa nálgast
menningarlega stöðu sína, söguna,
persónu og landið, og að láta verkin
njóta sín; kvótaskipting kynslóða
eða tímabila var aldrei á dagski-á.
Ég veit ekki hvað segja skal um
fullyrðingu Braga, þar sem segir að
„listamennirnir völdu að stórum
hluta sjálfir verkin á sýninguna...“.
Slík fin-a er óskiljanleg og óafsak-
anleg frá hendi listgagnrýnanda án
haldbærra raka; val verkanna, sem
og allt lof eða last sem því fylgir, er
alfarið á ábyrgð starfsfólks Kjar-
valsstaða. Ég vil biðja alla lista-
menn sem eiga verk á sýningunni
(og eru þannig að ósekju gerðir
ábyrgir fyrir þeim óskapnaði, sem
Bragi er að lýsa) að virða þennan
misskilning ekki á verri veg fyrir
safnið.
Það er einnig leitt að heyra
Braga kalla ýmis þekktustu verk
Jóhannesar S. Kjarvals „gamalt og
þreytt úrtak“, svo vísað sé til orða
hans. Það hefur löngum verið
kvartað yfir því að Kjarval hafi ekki
verið nægur sómi sýndur í sumar-
sýningum Kjarvalsstaða, og þá
gjarnan vísað til þess að stór hluti
gesta sumarsýninganna er fólk,
innlent sem erlent, sem alla jafna
hefur ekki tækifæri til að sjá sér-
stakar sýningar á verkum Kjarvals
að vetri til. Ef þessi verk eru nú
orðin „gömul og þreytt" í augum
listgagnrýnandans, er einsýnt að
hann er orðinn leiður á góðri mynd-
list.
Ég vil ekki elta ólar við fleira í
grein Braga, en held að það væri
hollt að vísa til orða, sem Halldór
K. Laxness viðhafði í ávarpi sínu
við setningu fyrstu listahátíðarinn-
ar í Reykjavík árið 1970: „... á þess-
ari fyrstu alþjóðlegu listahátíð Is-
lands eigum við ekki sjálfir að tala,
né heyra aðra menn tala um list,
heldur verður hér geingið beint að
kjarna hlutanna sem er listsköpun-
in sjálf... Listin er sköpun sem ger-
ir orð marklaus. Ég vona að hér fái
listin að tala beint við sálina.“
Höfundur er forstöðunmður
Kjarvalsstaða.
Eiríkur
Þorláksson
Islenskir kjósendur eru
hinir mestu sauðir!
ÞETTA segir Jónas
Kristjánsson ritstjóri
DV í ritstjórnargrein
sinni 9. júni sl. Síðasta
málsgreinin hefst á
þessum orðum: „Þótt
íslenskir kjósendur séu
hinir mestu sauðir,
(hann telur sjálfan sig
trúlega þar með) munu
þeir ekki láta bjóða sér
hinn gamalkunna
Sverri Hermannsson
undir sauðagæru al-
mannahagsmuna. “
Ég man ekki eftir að
Sverrir Hermannsson
hafi verið í sauðagæru.
Hinu muna íslending-
ar eftir að ritstjórinn Jónas Krist-
jánsson hefur í áratugi verið að
slást við sauðagærur og sauði ís-
lenskra bænda og farið þar mikinn.
Ritstjórinn talar um almanna-
hagsmuni. í gi-eininni minnist hann
á framboð Alberts Guðmundssonar
og segir: „Reynslan sýnir líka, að
lukkuriddarar nota nýja flokka sér
til pólitísks framdráttar og reynast
gjarnan illa, þegar þeir ná völdum.
Þannig flutu vafasamir fuglar inn á
þing og jafnvel upp í ráðherrastól í
skjóli tímabundinna vinsælda flokks
Alberts Guðmundssonar." Það eru
ekki margir lukkuriddarar á Alþingi
nú sem hafa komist inn fyrir at-
beina rokuflokks. Þó má minna á
þingmenn Þjóðvaka sem eru hinir
nýtustu menn.
Ymsir þingmenn og ráðherrar
eru búnir að sitja um sjö ár á Al-
þingi og í ráðherrastólum. Hvað
hafa þeir gert fyrir „öryrkja"?
Jú, þeir lýstu því yfir að öryrkjar
fengju rúmlega átta prósenta
hækkun á bætur sínar í samræmi
við prósentuhækkun
annarra um síðustu
áramót. „Oryrkjar"
hafa 40.000 til 63.000
kr. á mánuði eftir
þessa hækkun. Það er
allt og sumt, af þessum
mánaðargreiðslum
skulu þeir minnstu lifa.
Á svipuðum tíma fengu
ýmsir opinberir starfs-
menn um og yfir 40.000
kr. launahækkun á
mánuði þó eru þeir
ekki ofaldir. Sama
hækkun hefði átt að
rata í launaumslagið
okkar til viðbótar því
litla sem í það er sett.
Það er greinilegt að ritstjóra DV
er ekkert um stjórnmálaflokk
Sverris Hermannssonar gefið.
Hann segir m.a.:
„Við verðum að gera skýran mun
á vestfirzkri andstöðu við núverandi
kvótakerfi og andstöðu þjóðarinnar
við afsal auðlinda í hendur útgerð-
armanna." Enn segir ritstjórinn:
„Flokkur Sverris Hermannssonar
mun ekki gæta almannahagsmuna,
hvort sem hann þykist ætla það eða
ekki.“ Svo heldur hann áfram og
segir: „Margir þakka Sverri fyrir að
hafa veitt þjóðinni innsýn í ýmsa
aðra þætti sérhagsmunagæzlu
stjórnmálaflokkanna. Margir njóta
þess að sjá Finn Ingólfsson, Halldór
Ásgi'ímsson og Davíð Oddsson
engjast á þingi út af uppljóstrunum
Svenis um innviði kei'fisins. Auðvit-
að felst ósigur fyiir Finn í því að
þurfa að leita uppi tvo lögmenn úti í
bæ til að verja rýran málstað sinn
eins og hver annar sakborningur,
sem fær lögmann til að verja mál
sitt fyrir rétti. Allir skúrkar geta
Það er greinilegt að rit-
stjóra DV, segir Sig-
urður Magnússon, er
ekkert um stjórnmála-
flokk Sverris Her-
mannssonar gefíð.
fengið lögmenn úti í bæ til að út-
skýra sakleysi sitt.“
Þetta og margt fleira segir rit-
stjórinn Jónas Kristjánsson og með
þessum orðum sínum er hann búinn
að færa sönnur á ágæti Sverris
Hermanssonar sem segir hispurs-
laust frá hvað er að gerast í herbúð-
um þeirra sem ráða þetta kjörtíma-
bil. Það er alveg ljóst að flokkur
Sverris á eftir að sópa til sín fylgi,
þverpólitísku fylgi, svo margir eru
óánægðir með kjör sín og frjáls-
hyggju stjórnarinnar sem selur
flestar eigur okkar í hendur einka-
rekstursins. Ég ætla ekki að telja
alla þá upp sem eru nú í kjarabar-
áttu. En það er víst að allir sem
einn munum við öryrkjar standa
með þeim sem bætir aum lífskjör
okkar. Kotungsleg er mannlýsing á
okkur Islendingum hjá ritstjóran-
um Jónasi Ki'istjánssyni er hann
kallar íslenska kjósendur sauði. Er
hinn ritstjóri blaðsins, háttvirtur
þingmaður, Össur Skarphéðinsson
sammála starfsbróður sínum Jónasi
Ki-istjánssyni í því að íslendingar
séu sauðir? Hvaða tilfinningar hefur
þingmaðurinn og skörungurinn
Óssur Skarphéðinsson fyrir kjörum
okkar öryrkjanna?
Höfundur er fyrrverandi
yfirrafmagnseftirlitsmaður.
Sigurður
Magnússon
Hjúkrun á barna-
deild eftir 1. júlí
VIÐ hjúkrunar-
fi'æðingar, sem nýlega
samþykktum nýjan
kjarasamning, töldum
hvert öðru trú um að
hann væri góður. Það
var að vísu óljóst
hvernig við myndum
raðast í flokka en þar
sem við eram sjálf-
stæð starfandi stétt
samkvæmt lögum og
beram ábyrgð á okkar
hjúkranarstörfum,
fannst okkur eðlilegt
að við myndum raðast
í B- ramma. Ramm-
arnir era 3, A, B og C,
raðað eftir ábyrgð í
starfi. Annað kom í Ijós. Við áttum
að fara í A ramma (nema deildar-
Það er enginn til að
taka við þeirri bráða-
þjónustu, sefflr Arna
Skúladóttir, sem
barnadeild Sjúkrahúss
Reykjavíkur veitir.
stjórar og framkvæmdastjórar)
sem myndi þýða að við bærum ekki
lengur ábyrgð á störfum okkar og
ekki nóg með það, hjúkrunarfræð-
ingar áttu að byrja í A 1, lægsta
taxta í launatöflunni. Það er virki-
lega verið að lítisvirða hjúkranar-
starfið.
Sem hjúkranai'deildarstjói'i á
bamadeild Sjúkrahúss Reykjavík-
ur óttast ég mjög það ástand sem
skapast muni ef til uppsagna kem-
ur. SHR er helsta slysa- og bráða-
sjúkrahús landsins, starfsemi
bamadeildarinnar endurspeglar
það. Árið 1996 lögðust 1.833 böm
inn á barnadeildina. Af þeim komu
rúmlega 60% til bráðainnlagna, það
gera 3-4 bráðainnlagnir á hverjum
degi. Það liggur í augum uppi að
bráðaþjónustu er ekki hægt að
skerða, því hvert annað ættu þess-
ar fjölskyldur að leita
með bráðveik eða slös-
uð börn sín? Það er
engin til að taka við
þeii-ri bi'áðaþjónustu
sem við veitum.
Uppsagnir hjúkranar-
fræðinga á Barnaspít-
ala Hi-ingsins taka
einnig gildi 1. júlí,
þannig að ekki verður ,
hægt að bæta þar á.
Þar verður væntan-
lega svipað ástand.
Að segja stai'fi sínu
lausu, starfí sem mað-
ur hefur sinnt af
áhuga í 20 ár og vill
sinna áfram, er ekki
auðvelt, en er í þessari stöðu eina
leiðin til að hjúkran í landinu eigi
möguleika á að njóta þeirra vaxt-
arskilyi'ða sem henni era nauðsyn-
leg. Á barnadeild SHR verður frá
1. júlí einn hjúkrunarfræðingur í
50% starfi, það er allt og sumt. Yf-
ir sumartímann þegar dregið er úr
skipulögðum innlögnum og
annarri starfsemi í spamaðar-
skyni, er lágmarksmönnun 9-12
hjúkranai'fræðingar á sólai'hring.
Öánægja hjúkranarfræðinga með
launakjör sín hefur til margra ára
verið stærsti orsakavaldur þess
stöðuga flótta sem verið hefur úr
stéttinni. Það er kostnaðarsamt
fyrir heilbrigiskerfið að missa
reynda hjúkranai'fræðinga og að
vera stöðugt að þjálfa nýtt fólk,
sérstaklega á mjög sérhæfðum
deildum.
í hverri viku fjölgar þeim hjúkr- *
unarfræðingum sem geta ekki un-
að við þá óvissu sem blasir við 1.
júlí og hafa þess vegna ráðið sig til
vinnu annars staðai'. Óvíst er hvort
nokkur þeirra komi aftur til starfa,
eftir að samið verðrn-. Ég vona að
viðsemjendur okkar geri sér gx-ein
fyrir alvarleika stöðunnar, því hún
er skelfileg. Nauðsynlegt er að ná
sáttum fyrir 1. júlí.
Höfundur er hjúkrunardeildarstjóri
bamadeildar Sjúkraliúss Reykja-
víkur.
Arna
Skúladóttir
f©] Perstorp
Harðplastplötur
á borð, skápa
og veggi.
(§) i'Ofnasmiöjan
Verslun Háteigsvegi 7 • Simi 511 1100
Netfang: ofnasmidjan@ofn.is
Veffang: www. ofn.is
í pípum og plötum sem má þrýsta
og sveigja, laust við CFC, í sam-
ræmi við ríkjandi evrópska staðla.
Hentar vel til einangrunar kæli-
kerfa fyrir loftræsti- og hitakerfi,
og fyrir pípulagningar.
Leitið frekari upplýsinga
Þ. ÞORGRÍMSSON & CO
ÁRMÚLA 29.108 REYKJAVÍK,
SÍMI 553 8840 / 568 6100.
ÞÞ
&CO
\