Morgunblaðið - 14.07.1998, Blaðsíða 29

MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 14. JÚLÍ 1998 29
LISTIR
Píanótónleikar
Sigurjónssafni
*
í
JÓN Sigurðsson píanóleikari held-
ur einleikstónleika í Sigurjónssafni
við Laugarnestanga í kvöld, þriðju-
dagskvöld kl. 20.30. Á efnisskrá
Jóns er Ensk svíta í e-moll BWV
810 eftir Bach, sónata í As-dúr op.
26 eftir Beethoven og Sónata í b-
moll op. 35 eftir Chopin. „Verkin
eiga tvennt sameiginlegt,“ segir
Jón um efnisskrána. „Þau eru öll
samin snemma á ferli tónskáldanna
og yfír þeim hvflir alvarlegur tónn.
í sónötunni eftir Chopin er mars
sem var títt leikinn þegar Sovét-
leiðtogar voru bornir til grafar á
sínum tíma.“ Um Beethovensónöt-
una segir Jón að hana hafí tón-
skáldið samið um þrítugt í viðleitni
sinni til að skapa jafnvægi milli
kafla innan sónötuformsins.
„Sónatan er í fjórum hlutum og
byrjar á tilbrigðum, sem þótti harla
óvenjulegt. Síðan kom skerzo, út-
fararmars og að lokum rondó,“ seg-
ir Jón. „Þetta þótti mjög framúr-
Jón Sigurðsson
píanóleikari.
stefnulegt og
vegna þess
hversu rækilega
Beethoven bylti
sónötuforminu,
forðuðust tón-
skáld sem á eftir
komu saman-
burðinn við
meistarann. Það
varð til þess að
þróun sónötu-
formsins stöðvaðist nánast þangað
til Brahms kom til sögunnar á
seinni hluta 19. aldar.“
Jón Sigurðsson lauk kennara- og
burtfararprófi frá Tónlistarskólan-
um í Reykjavík undir leiðsögn Hall-
dórs Haraldssonar og stundaði
framhaldsnám í Þýskalandi og
Bandaríkjunum og lauk meistara-
prófí frá Arizona State University.
Undanfarin ár hefur Jón komið
fram á einleiks- og kammertónleik-
um og stundað píanókennslu.
Hvern má elska?
KVIKMYMPIR
Regnboginn og
Bíóhöllin
THE OBJECT OF MY
AFFECTION
★★Í4
Leikstjóri: Nicolas Hytner. Handrits-
höfundur: Wendy Wasserstein eftir
bdk Stephens McCauly. Aðalhlutverk:
Jennifer Aniston, Paul Rudd, Nigel
Hawthorne, Alan Alda og John Pan-
kow. 20th Century Fox 1998.
ÞAÐ er vandlifað í henni veröld.
011 sækjumst við eftir ást, en sumir
vilja ekki láta elska sig, en þá sem
má elska má bara elska hinsegin en
ekki svona. Þessi litla og sæta
mynd sem fjallar um unga konu
sem verður ástfangin af kynhverf-
um vini sínum segir okkur að vera
ekkert að storka náttúrunni, sumir
eiga einfaldlega saman og aðrir
ekki. En því miður ræður maður
víst ekkert við það hvern maður
elskar.
Nina Borowski er félagsráðgjafí,
leikin af Jennifer Aniston. Heit-
maður hennar, Vince, hefur ein-
hverra hluta vegna ekki fengið að
flytja inn til hennar. Hún hittir
hommann George í matarboði hjá
stjúpsystur sinni. Hann er fljótlega
á götunni og flytur inn til Ninu.
Milli þeiiTa þróast mikil vinátta og
ekki er laust við að heitmaðurinn
verði afbrýðisamur, sérstaklega
þegar Nina ákveður að ala upp
barnið þeirra með George.
Handritið er sætt Hollywood-for-
múluhandrit. Það er íyrirsjánlegt
að sumu leyti, en ekki þegar kemur
að því hvernig furðulegt samband
þeirra vinanna þróast, og var ég
mjög þakklát fyrir það. Þótt þetta
sé kannski Hollywood-útgáfan af
hommalífínu fínnst mér samt djúp-
stæð og falleg næmni felast þar að
baki.
Persónumar eru kannski full
klisjukenndar og verst fannst mér
hversu ljótur og leiðinlegur heit-
maður Ninu var. Það er bæði
óraunsætt og óréttlátt að fulltrúi
hinna kynvísu karlmanna skyldi
vera svona mikil hörmung.
Mér fannst mjög gaman að ræða
þessa mynd við karlkyns félaga
minn. Honum finnst George sá
óréttláti í sambandinu en mér
finnst Nina ekki sjá hlutina í réttu
ljósi. Kannski er það vegna þess að
það er algengara að konur verði
ástfangnar af hommum en karl-
menn af lesbíum. Það var eiginlega
merkilegt hvernig við sáum mynd-
ina út frá allt öðru sjónarmiði
þannig að myndin er alls ekki ein-
hliða.
Hildur Loftsdóttir
Hægferðug
launrómantík
TðNLIST
Ská I liul tski rkjja
SUMARTÓNLEIKAR
Verk eftir Hafliða Hallgrímsson.
Khali kvartettinn (Farran James,
Sif Tulinius, fiðlur; Emma Lively,
víóla; James Bush, selló); Hafliði
Hallgrímsson, selló; Sif Tulinius,
fiðla; James Bush, selló; Dean
Ferell, kontrabassi. Skálholts-
kirkju, laugardaginn ll.júlí kl. 15.
FYRRI tónleikar s.l. laugar-
dags voru undir formerkjum
Hafliða Hallgrímssonar tón-
skálds. Voi-u flutt eftir hann þrjú
verk, Fjórir þættir fyrir
strengjakvartett (1990), Sjö eft-
irmæli fyrir fiðlu og selló frá
1996 (frumfl. á íslandi), og loks
var frumflutt Predikun á vatni
fyrir strengjakvintett og sembal.
Strengjakvartettinn sem hér
kom við sögu og sem kennir sig
við „á“ á Indónesísku er ekki
nema tveggja ára gamall. Það er
ekki hár aldur fyrir göfugustu og
vandmeðfórnustu samleiksgrein
kammertónlistar. En allt vinnur
eljan. Eftir frammistöðu hinna
ungu tónlistarmanna frá Kanada,
Islandi, Bandaríkjunum og Nýja-
Sjálandi í kröfuhörðum viðfangs-
efnum beggja laugardagstón-
leika var ljóst, að hér höfðu mikl-
ir hæfíleikar náð að blómstra á
ótrúlega skömmum tíma - ef að
líkum lætur fyrir ómældar fórnir
og ástundun. Má mikils af Khali-
kvartettinum vænta, og ef hljóm-
plötuforleggjarar taka ekki senn
að sitja um hina ungu listamenn,
þekkja þeir ekki sinn vitjunar-
tíma, því að spilamennskan var
mótuð af stakri einbeitni, alúð og
tilfínningalegri innlifun.
Það er tilgáta sumra, að við
fyrstu heym geti verið ákveðinn
mælikvarði á gæði nýrra tón-
verka hvemig þeim reiðir af í
miðlungsstúlkun, þegar þau
njóta ekki góðs af jákvæðri
„blekkingu“ framúrskarandi
hljómlistarmanna. Um það má
þó deila, og kannski harla lítil-
vægt hjá öllu marktækari dóm-
gæzlu tímans - verði frumflutn-
ingur þá ekki það vondur, að
verkið fæðist andvana og heyrist
ekki meir, eins og stundum vill
gerast.
Hvað sem því líður var hér eng-
um miðlungsflutningi til að
dreifa. Enda fóra fáir í grafgötur
um kosti hinna ægifögra Fjög-
urra þátta Hafliða fyrir strengja-
kvartett í minningu látins vinar
hans Bryn Turleys í hrífandi og
samstilltri túlkun þeirra fjór-
menninga, sem bar þess fá merki
að aðeins tveggja ára samstarf
lægi að baki. Þó að höfundur vilji
af einhverjum ástæðum ekki
nefna og tölusetja verkið
„strengjakvartett" með númeri,
hugsanlega vegna of ósamstæðra
þátta í strang-klassískum skiln-
ingi, var þessi músik engu að síð-
ur eins klassísk í anda og
módemísk nútímatónlist getur
frekast látið í eyram hlustenda á
tímum þegar allt er leyfilegt.
Hafliði á trúlega engan sinn
líka meðal hérlendra tónhöfunda
í meðferð strokhljóðfæra, og
næmt eyi’a hans fyrir litauðugri
en síferskri hljómabeitingu
komst einkar vel til skila í ví-
bratólitlum en tandurhreinum
leik Khali kvartettsins. Hljóm-
burður Skálholtskirkju gerði
gott betra með hæfilega óm-
langri og tæm hljómgun, sem
var sem sköpuð fyrir miðilinn.
Kæmi ekki á óvart, ef kirkjan
ætti eftir að verða töluvert notuð
fyrir kvartettupptökur í framtíð-
inni.
Sif Tulinius og James Bush
frumfluttu á Islandi strokdúóið
Sjö eftirmæli, þar sem hver þátt-
ur var skv. tónleikaskrá innblás-
inn af stuttri tilvitnun í ljóð eftir
sitt hvert ljóðskáldið frá Sovét-
ríkjunum fyrrverandi, utan einn-
ar örhugleiðingar um tónskáldið
Sjostakovitsj, þ.e.a.s. Pasternak,
Osip og Nadezjda Mandelstam,
Marina Zvetajeva, Anna Ak-
matova og Daníel Kharms. Öll
vora þau höfundar sem áttu
sjaldan sjö dagana sæla í alræði
öreiganna, enda heildarsvipurinn
dapur, íhugull og abstrakt, nema
hvað í Sjostakovitsj (Night Tra-
in) mátti greina bakgrannsnið af
hrynslætti jámbrautateina og
doppler-þyt lestarflautu líkt og í
gamalli svarthvítri Bogart-kvik-
mynd. Það var eftirtektarvert
hvað hér tókst að laða fram
mikla stemmningu úr aðeins
fiðlu og sellói, og var verkið afar
vel leikið og einarðlega af þeim
tvímenningum.
Predikun á vatni var upphaf-
lega samið fyrir selló og orgel og
flutt fyrir nokkrum áram í Skál-
holti. Nú birtist það í nýrri mynd
fyrir selló og strengjakvintett
með höfundinn í einleikshlut-
verki. Saga Nýja testamentisins
af Jesú að tala til mannfjöldans
úr fiskibáti á Genesaretvatni hef-
ur löngum verið myndlistar-
mönnum og ljóðskáldum hug-
stæð, og vera kann að einnig hafi
verið ort þar um í tónum, þó að
undirr. þekki ekki til þess. Utan-
tónrænar fyrirmyndir texta-
lausra tónverka í anda róman-
tískra tónskálda 19. aldar geta að
vísu orkað tvímælis. Þær geta
komið tónskáldinu á flug, en að
sama skapi líka bundið meðsköp-
un hlustandans um of. Vissulega
var verkið víða afar tjáningar-
ríkt, en - um hvað? I eyrum ein-
staklings hafði „prógrammið" oft
tilhneigingu til að loka fyrir
ýmsa aðra og stundum nærtæk-
ai-i hlustunartúlkun en hina fyrir
fram tilgreindu umgjörð.
I þessu verki sem í hinum und-
angengnu vora tónferli og fram-
vinda í heild með hægara móti,
og þrátt fyrir lýtalitla spila-
mennsku hefði vel mátt óska sér
örlitlu léttlyndara innskots til til-
breytingar í jafnlöngu og þungu
prógrammi, sem náði að
sprengja klukkustundar tíma-
mörk Skálholtstónleika um rúmt
kortér.
Ríkarður Ö. Pálsson.
MURVIÐGERÐAREFNI
ALLAR GERÐIR
■■
il steinprýði
STANGARHYL 7, SIMI 567 2777
ARKITEKTAR OG TÆKNIFRÆÐINGAR
Lífeyrissjóður arkitekta
og tæknifræðinga hefur hafið starfsemi
Lifeyrissjóður arkitekta og Lífeyrissjóður Tæknifræðingafélags íslands hafa verið sameinaðir og inneignir og réttindi sjóðfélaga flutt i Lífeyrissjóð arkitekta og tæknifræðinga.
Lífeyrissjóður arkitekta og og fjölskyldu sína lyrir tekjumissi
tæknifræðinga er blandaður lífeyrissjóður með tveimur vegna örorku og/eða dauða.
deildum, séreignar- og trygginga- Sjóðurinn er opinn fyrir arki-
deild. Iðgjöld í séreignardeild tektum og tæknifræðingum en
eru færð á sérreikning sjóð- jafnframt geta aðrir aðilar sem
félaga auk vaxta og verðbóta á vinna sambærileg störf sótt um
ári hverju en með greiðslum í aðild að sjóðnum. Nánari upp-
tryggingadeildina geta sjóð- lýsingar um sjóðinn eru veittar á
félagar tryggt sér lífeyris- skrifstofu sjóðsins 588-9170 eða
<5 greiðslur til æviloka og varið sig hjá VÍB í síma 560-8900.
STJÓRN LÍFEYRISSJÓÐS ARKITEKTA OG TÆKNIFRÆÐINGA