Morgunblaðið - 14.07.1998, Blaðsíða 38

,38 ÞRIÐJUDAGUR 14. JÚLÍ 1998
AÐSENDAR GREINAR
MORGUNBLAÐIÐ
Sj úkrahúsþj ón-
usta á nýrri öld
FYRIR nokkrum
árum gerði ráðgjafar-
fyrirtæki skipulagsat-
hugun á starfi há-
tækni- og háskóla-
sjúkrahúsa hér á landi.
Niðurstaðan varð sú
að sameina bæri
sjúkrahúsin undir eina
yfirstjórn og starf-
«?rækja einn vel búinn
og vel mannaðan há-
tækni- og háskólaspít-
ala. Þannig mætti
bæta faglega þjónustu
og rekstur. Tekið var
skref í þessa átt með
sameiningu Landa-
kotsspítala og Borgar-
spítala í nýja stofnun, Sjúkrahús
Reykjavíkur. Sú sameining hefur
þegar skilað miklum árangri. Fag-
leg þjónusta hefur aukist, s.s. sér-
hæfð öldrunarþjónusta. Samein-
ingin hefur einnig skilað hagræð-
ingu. Engum innan heilbrigðis-
geirans hefur dottið í hug að ganga
4Íil baka og skipta Sjúkrahúsi
Reykjavíkur upp í Landakotsspít-
ala og Borgarspítala aftur. Samein-
ingin var framfaraskref, það sjá
allir þegar litið er til baka.
Lagt til að sameina
enn frekar
A síðasta ári fólu stjómvöld ráð-
gjafarfyrirtæki að gera greiningu á
skipulagi og rekstri sjúkrahúsa á
höfuðborgarsvæðinu og tillögu að
framtíðarsýn. Niðurstaðan var sem
fyrr að réttast væri að sameina
sjúkrahúsin í eitt öflugt hátækni-
og háskólasjúkrahús. Mælt var
með sameiningu Landspítalans og
Sjúkrahúss Reykjavíkur, ásamt
Sjúkrahúsi Akraness, St. Jósefs-
spítala í Hafnarfirði, Sjúkrahúsi
Suðumesja og Sjúkrahúsi Suður-
lands á Selfossi. Þannig næðist
fram betri og eðlilegri nýting
mannafla og fjár og auðveldara
væri að bjóða upp á frekari sérhæf-
ingu fagfólks.
Meiri sérhæfing,
betri meðferð
Vegna þess hve íslendingar eru
fámennir er óskynsamlegt að
^dreifa sérhæfðri sjúkrahúsþjón-
ustu um of. Hin ýmsu sjúkdómstil-
felli em fá ef miðað er við fjöl-
mennari þjóðir. Fjöldi sjúkdómstil-
fella sem sérþjálfað starfsfólk ann-
ast þarf að vera nægjanlegur til að
viðhalda sérþekkingu og þjálfun
með fullnægjandi hætti. Arangur
meðferðar batnar eftir því sem
fjöldi tilfella er meiri á hverjum
stað. Þess vegna þurfa læknar,
hjúkmnarfræðingar, sjúkraþjálfar-
ar og annað sérhæft starfsfólk
helst að sinna sem flestum eða öll-
um sjúklingunum innan sinnar
greinar. Þetta á við um allra sér-
hæfðustu þjónustuna. Af þessum
sökum er skynsamlegt að samhæfa
Ijúkrahúsþjónustu meir en tekist
hefur í dag. Hugmyndir hjúkmnar-
fræðinga um par-
sjúkrahús falla vel að
þessum skilyrðum.
Hugmyndir
hjúkrunarfræðinga
Stefna Félags ís-
lenskra hjúkmnar-
fræðinga sem kynnt
var íyrir stuttu um
framtíðarskipan
sjúkrahúsmála á höf-
uðborgarsvæðinu er
eftirtektarverð.
Hjúkrunarfræðing-
amir leggja til að
stóm sjúkrahúsin á
höfuðborgarsvæðinu,
Ríkisspítalar og
Sjúkrahús Reykjavíkur, verði rek-
in sem ein heild, renni saman í eitt
svokallað parsjúkrahús. Lagt er til
að sameiginleg yfirstjórn verði yfir
✓
Vegna þess hve Islend-
ingar eru fámennir tel-
ur Siv Friðleifsdóttir
óskynsamlegt að dreifa
sérhæfðri sjúkrahús-
þjónustu um of.
sjúkahúsunum báðum. Starfsemi
sjúkrahúsanna á höfuðborgar-
svæðinu yrði samhæfð, s.s. varð-
andi tækjakaup og ýmiss konar
stoðþjónustu. Einnig yrðu þær
deildir sjúkrahúsanna sem veita
dýmstu og sérhæfðustu þjónust-
una við sama sjúklingahópinn sam-
einaðar. Tillagan er mikilvægt
framlag í umræðuna um hvert
stefna ber í sjúkrahúsmálum á Is-
landi á nýrri öld.
Sjúkrahús sameinuð erlendis
Á Norðurlöndunum svo sem í
Svíþjóð og Danmörku er verið að
sameina sjúkrahús í stórum stíl
þrátt fyrir fjölmennið. í Kaup-
mannahöfn er verið að sameina öll
sjúkrahúsin undir einum hatti, sem
og í Gautaborg. Markmiðið er að
auka sérhæfða þjónustu og hag-
ræða. Það er augljóst að mínu mati
að við eigum að fara svipaða leið.
Sameining stóra sjúkrahúsanna á
höfuðborgarsvæðinu er skynsam-
legasti og eðlilegasti kosturinn.
Skoðanir em þó veralega skiptar
um málið bæði innan stjórnmála-
flokkanna og heilbrigðisstétta.
Læknar til að mynda virðast vera
klofnir í afstöðu sinni til samein-
ingar Ríkisspítala og Sjúkrahúss
Reykjavíkur. Hjúkmnarfræðingar
hafa, hinsvegar komið á framfæri
skýrri stefnu til framtíðar. Tillaga
hjúkmnarfræðinganna um par-
sjúkrahús undir einni yfirstjórn
þar sem sjúkrahúsin fengju þó
visst sjálfstæði er því ákjósanleg
áfanga- eða millileið sem stjóm-
völd þurfa að skoða vel.
Höfundur er alþingismndur.
Siv
Friðleifsdóttir
Stretchbuxur kr. 2.900
Konubuxur frá kr. 1.690
Dragtir, kjólar,
blússur og pils.
Ódýr náttfatnaður.
Nýbýlavegi 12, sími 5544433
www.mbl.is
Um hvað er
ÞAÐ ER óhætt að
segja að nú hrikti í á
félagshyggj uvæng
stjórnmálanna og
stefnir allt í meirihátt-
ar uppstokkun. Sú
uppstokkun er erfið og
íýrir marga er hún
sársaukafull. En von-
andi verða þessar
hræringar til góðs þeg-
ar upp verður staðið.
Þegar bendir margt til
þess að svo verði. Hins
vegar hef ég orðið var
við að mörgum er hulið
um hvað deilurnar snú-
ast í reynd. I stuttu
máli deila menn um
þær forsendur sem reisa skuli sam-
starf félagshyggjufólks á og eftir
hve víðtæku samstarfi skuli leitað.
Sitt sýnist hverjum um hvaða leiðir
séu vænlegastar, annars vegar til
að örva menn til dáða í pólitískri
baráttu og hins vegar til að tryggja
félagshyggjuflokkum aðgang að
Stjórnarráðinu. Bæði þessi mark-
mið ber að mínum dómi að hafa að
leiðarljósi.
Tvö sjónarmið
I einum hópi era þeir sem telja
að freista beri að mynda hér það
sem menn kalla breiðan jafnaðar-
mannaflokk áþekkan því sem við
þekkjum frá Skandinavíu, Bret-
landi og víðar. Oft fylgir það sög-
unni að þótt slíkum flokki auðnaðist
ekki að ná meirihlutafylgi í kom-
andi alþingiskosningum þá þyrfti
að hugsa lengra fram í tímann og
mætti ætla að slíkur flokkur hefði
lykilstöðu þegar fram líða stundir,
hvort sem er í stjórn eða stjórnar-
andstöðu. Það hefur vakið athygli
að sumir talsmenn þessarar hugs-
unar hafa ljáð máls á því að slíkur
flokkur kynni jafnvel að mynda
meirihlutastjórn með Sjálfstæðis-
flokki en ekki Framsóknarflokki ef
slíkt stæði til boða. Þetta sjónarmið
byggist á þröngu samstarfi þar sem
ofuráhersla er á það lögð að mynda
stjórnmálaflokk af tiltekinni gerð.
Hins vegar hefur verið uppi það
sjónarmið að þess beri að freista að
ná stjórnarmeirihluta félags-
hyggjuflokka að loknum næstu al-
þingiskosningum. Málsvarar þessa
viðhorfs telja það vera
raunsætt mat að fram-
sóknarmenn þyrftu
hér að koma til sög-
unnar auk stjórnar-
andstöðuflokkanna.
Mjög ólíklegt má hins
vegar heita að Fram-
sókn tæki endanlega
og opinbera afstöðu til
þessa áður en kjör-
tímabilið er úti og yrði
stjórnarandstaðan því
að halda dyrum opnum
fyrir þann flokk fram
yfir þingkosningar.
Þetta síðara sjónarmið
- um víðtækt samstarf
- hefur undirritaður
aðhyllst og fært fyrir því rök m.a. á
síðum þessa blaðs.
Leið til árangurs
Sú tillaga sem ég setti fram er á
þá leið að stjórnarandstöðuflokk-
*
I stuttu máli deila
menn um þær forsend-
ur, segir Ogmundur
Jónsson í fyrri grein
sinni, sem reisa skuli
samstarf félagshyggju-
flokkanna á og eftir
hve víðtæku samstarfi
skuli leitað.
arnir bindi fastmælum að þeir
hyggist starfa saman að loknum
næstu kosningum og geri með sér
sáttmála þar að lútandi varðandi
helstu áhersluatriði. Endanlega
yrði sáttmálinn hins vegar ekki
njörvaður niður fyrr en sýnt væri
hvert hugur Framsóknar stæði.
Framsóknarflokknum yrði hins
vegar gert ljóst að þeim flokki á
þessum væng stjórnmálanna sem
kæmi sterkastur út úr kosningum
yrði að öllum líkindum falið að gera
tilraun til stjórnarmyndunar, þ.e.
að Sjálfstæðisflokknum frágengn-
um.
Að mínum dómi er þetta skyn-
Ögmundur
Jónasson
Ný glíma
í vændum?
Splunkuný túlkun
Margrétar
FORMAÐUR Al-
þýðubandalagsins hef-
ur látið að því liggja
eftir landsfund flokks-
ins að málefnavinnu
vegna sameiginlegs
framboðs með Álþýðu-
flokki og leifum af
Kvennalista sé langt
frá því að vera lokið.
Þeir sem yfirgefi flokk-
inn séu að afsala sér
möguleikum á að hafa
áhrif á niðurstöðuna. I
viðtali á Stöð 2 þann 8.
júlí sagði formaðurinn,
að henni fyndist „ekki
stórmannlegt að fara í burtu áður
en að málefnin liggja fyrir...“. Þetta
er alveg splunkuný túlkun hjá for-
manninum, tilkomin eftir að úr-
sagnir tóku að streyma frá flokks-
mönnum.
Yfirlýsingar Sighvats
Sighvatur Björgvinsson hefur
lýst allt öðrum skilningi á stöðu
málefnavinnu flokkanna. I DV 6.
júlí segir hann: „Utanríkiskaflanum
er lokið og ég tel að
fullt samkomulag hafi
náðst um hann, nema
hvað sérálit Stein-
gríms snertir." I Degi
7. júlí segir Sighvatur
enn fremur: „Stefnan
er að mestu léyti tilbú-
in og frágengin eftir
málefnavinnuna síð-
ustu mánuðina. Það
þarf hins vegar að
ganga frá sameigin-
legu plaggi sem verður
unnið upp úr þeim
grunni sem fyrir er.
Það er því talsverð
vinna framundan."
[Leturbr. HG]
Samþykkt landsfundarins
Lítum fyrst á meginsamþykkt
landsfundarins frá 4. júlí síðastliðn-
um um þetta efni þar sem stendur:
„Landsfundurinn fellst á að þau
drög að málefnaniðurstöðu sem nú
liggja fyrir séu grunnur að mál-
efnasamningi/verkefnaskrá til fjög-
urra ára fyrir væntanlegt framboð.
Landsfundurinn leggur jafnframt
áherslu á að samstarfsaðilar þurfi
sem fyrst að ljúka þeirri vinnu og
Hjörleifur
Guttormsson
deilt?
samleg leið og sameinar tvennt:
hún er líkleg til árangurs til stjórn-
armyndunar og tryggir jafnframt
kjósendum valkosti. Með þessu
móti yrði stjórnmálabaráttunni gef-
ið kröftugt líf. Þetta er að sjálf-
sögðu enn hægt að gera. Þeir flokk-
ar sem koma til með að bjóða fram
geta sammælst um áherslur og
bundið samstarf að kosningum
loknum fastmælum.
Varðandi þá uppstokkun sem nú
er að eiga sér stað finnst mér óþarfi
að gráta hana sérstaklega. Eg held
að þegar grannt er skoðað hafi for-
ysta Alþýðubandalags ekki átt ann-
arra kosta völ en að fara þá leið
sem hún lagði til einfaldlega vegna
þess að innan stofnana flokksins
var fyrir þessu eindreginn meiri-
hlutavilji. Áfleiðingarnar verða hins
vegar fólksflutningar, enda hefur
komið á daginn að ýmsir era þegar
farnir að leita á ný mið. Hér liggur
straumurinn engan veginn á einn
veg. Þannig hefur verið skýrt frá
því að á sama tíma og einstaklingar
og hópar ganga út úr Alþýðubanda-
laginu koma nýir félagar þar til
sögunnar. Allt virðist vera að kom-
ast á flot og sennilega kominn tími
til. En því fer fjarri að þessar hrær-
irngar muni einskorðast við Al-
þýðubandalagið heklur taka til ann-
arra flokka einng.
Mun snerta alla flokka
Ég spái því að sú uppstokkun
sem nú fer í hönd muni snerta alla
stjórnmálaflokka og mér segir svo
hugur að þessar hræringar muni
ekki einskorðast við svokallaðan fé-
lagshyggjuvæng stjórnmálanna
einan heldur einnig taka til Sjálf-
stæðisflokksins. Sjálfstæðisflokkur-
inn hangir saman á því einu að
skoðanaskiptum er haldið í lág-
marki og málefnalegur ágreiningur
kæfður niður. Slíkt kann að vera til
þess fallið að búa til stóran flokk og
slíkt kann að vera vel til þess fallið
að þjóna þeim fjármagnshagsmun-
um sem Sjálfstæðisflokkurinn
stendur vörð um. En fyrir lýðræðið
í landinu er flokkurinn fyrir bragð-
ið gagnslaus og reyndar verra en
það, því hann kæfir og deyfir alla
lifandi umræðu.
Höfundur er alþingismaður.
ná samkomulagi um framkvæmd
framboða og aðra þætti málsins.
Niðurstöður verði kynntar á aðal-
fundi miðstjórnar." [Leturbr. HG]
Var „málefnavinnan" bara plat?
Undirritaður tók þátt í starfshópi
flokkanna um umhverfis-, efna-
hags- og atvinnumál o.fl. I þein-i
vinnu kom skýrt fram um hvað
unnt væri að ná samkomulagi og
hvað bæri helst á milli flokkanna.
Þau efni rakti ég í séráliti og hlið-
Þetta er alveg splunku-
ný túlkun hjá formann-
inum, segir Hjörleifur
Guttormsson, tilkomin
eftir að úrsagnir tóku
að streyma frá flokks-
mönnum.
stæð vinna fór fram í starfshópnum
sem fjallaði um utanríkismál. Öll
þessi plögg lágu fyrir landsfundi
Alþýðubandalagsins, þar sem
meirihluti samþykkti þau sem
grunn að málefnasamningi flokk-
anna, jafnhliða því að stefnt skuli
að sameiginlegu framboði þeirra.
Það ber því nýrra við að formaður
Alþýðubandalagsins telur sig nú
geta byrjað upp á nýtt. Ég óska
henni velgengni í glímunni við Sig-
hvat.
Höfundur er þingmaður.