Morgunblaðið - 17.11.1998, Síða 33

MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 17. NÓVEMBER 1998 33
LISTIR
Hvassbrýnd
hæðni
TÖNLIST
Kirkjuhvull
KAMMERTÓNLIST
Blásarakvintett Reykjavíknr og
Gerrit Schuil iluttu verk eftir
Danzi, Beethoven, Camilleri, Ibert
og Parker. Laugardagurinn
14. nóvember, 1998.
ÞRIÐJU tónleikamir í hljómleika-
röðinni Kammertónlist í Garðabæ,
voru haldnir í Kirkjuhvoli, safnaðar-
heimili Garðbæinga í Vídalínskirkju
sl. laugardag og hófust þeir á kvin-
tett í g-moll eftir Franz Danzi, sem
aðallega er þekktur fyi-ir líflega
kammertónlist en telst til minni spá-
mannanna af „sinfóníkerunum" í
Mannheim-skólanum, sem voru í
raun upphafsmenn sinfónískra
vinnubragða. Danzi (1763-1826) var
sellisti en samdi, auk sinfóníski’a
verk, mikið af kammertónlist og óp-
erur og má þar til nefna Miðnætur-
stundina og Turandot, eftir sögu
Gozzi, þeirri sömu og Puccini notaði
síðar meh'. Kvintett Danzi er falleg
og vel samin tónlist í „Stile galante“
næn’i Mozart en þó nokkuð persón-
leg hvað varðar stefgerðir og jafnvel
úrvinnslu hugmyndanna. Verkið var
mjög vel flutt, leikandi létt í sérlega
samvh’kum leik þeiira félaga og lif-
andi mótuðum einstaka einleikstón-
hendingum.
Næsta verk var ekki síðra í fiutn-
ingi en verk Danzi, en það var Es-
dúr kvintettinn fyrir píanó og fjóra
blásai-a, op. 16, eftir Beethoven,
saminn er hann var nýkominn til
Vínar 1796 og var að hasla sér völl
sem tónskáld og píanóleikari. Beet-
hoven gerði sér far um að vingast við
menn og samdi alls konar tónlist fyi’-
ir þessa nýju vini sína, m.a. tvö stutt
verk fyrh’ mandólín og píanó. Þessi
kvintett er til, samkvæmt ósk nokk-
urra vina Beethovens, í umritun
hans fyrir píanó og þrjá strengi og
munar þar furðu litlu á innihaldi
verkanna. Þrátt fyi’h’ að heyra megi
dvergmál persónulegi’a einkenna
Beethovens, er verkið í heild, hvað
snertir stíl og úrvinnslu, mjög nærri
sams konar verki (K 452) eftir Moz-
art, auk þess að vera í sömu tónteg-
und og gert fyrir sömu hljóðfæra-
skipan. Verkið var í heild glæsilega
flutt, einkum þó hinn yndislegi
Rondo-lokakafli, er var einstaklega
fallega fluttur en þar blómstraði frá-
bært samspilið hjá Gen’it Schuil og
Blásarakvintett Reykjavíkur.
Eftir hlé var slegið á léttari
strengi og þar lék Blásarakvintett-
inn The Pieasso Set (Picasso mynda-
safnið) eftir Charles Camilleri, er
hann samdi upp úr eigin píanólögum
fyi’ir Blásarakvintett Reykjavíkur,
árið 1997. Camilleri (1931) er frá
Möltu og eftir nám þar stundaði
hann framhaldsnám í Kanada og
starfar nú í Englandi sem hljóm-
sveitarstjóri og háskólafyi’irlesai’i en
hefur auk þess samið þrjá píanó-
konserta, orgelkonsert, þrjár óper-
ur, óratoríu, messur og kammer-
verk. Þetta er liðlega samið verk, þó
ekki sé alveg samræmi á milli nafn-
gifta hvers kafla og tónmálsins,
nema helst í þeim þriðja, er heitir
Hof friðarins, er var að mestu ein-
leikur á horn og Joseph Ognibene
lék aldeilis vel. Aðrir þætth’ verksins
bera nöfn eins og Foxtrott, Gavotte,
Primitif, Blues og Cicus Waltz -
Reprise. Það þarf ekki að tíunda
neitt sérstaklega varðandi flutning,
sem í heild var mjög vel útfærður.
Blues-kaflinn (Bláa tímabilið) var í
raun ekki neinn blues, nema undir
það síðasta og þá aðallega í horn-
röddinni. Þessi kafli hófst á samleik
flautu og klarinetts, er var sérlega
fallega leikinn af Bernharði Wilkin-
son og Einari Jóhannessyni.
Þrjú smástykki, eftir Jacques
Ibert, era gamlir kunningjar og þar
fóru þeir félagar á kostum og fékk
hver hljóðfæraleikari að njóta leikni
sinnar. Lokaverkið var fimm þátta
skemmtitónlist, eftir Jim Parker
(1934), sem er enskur óbóleikari og
tónskáld, menntaður í Guildhall tón-
listarskólanum í London, áhugamað-
ur um tennis, Ijóðlist og nútíma mál-
aralist. Tónverkið fjallar um ýmsar
stemmningar tengdar mannlífi á
Nýjar hljómplötur
• PIANÓ hefur að geyma
gamlar hljóðritanir sem Rögn-
valdur Sigurjónsson gerði fyr-
ir Ríkisútvarpið árið 1958, en
Rögnvaldur varð áttræður á
þessu ári.
A plötunni eru Ki’ómatísk
fantasía og fúga eftir J. S.
Bach, 1961,
Wanderer
fantasía eftir
F. Schubert
og 1973,
Sonata op. 58
í H moll eftir
Fr. Chopin.
í kynningu
segir að upp-
tökutæknin
hér áður fyrr
hafí verið frumstæð og oftast
aðeins einn tæknimaður sem
hljóðritaði. Litið var því um
klippingar og þess háttar og
má því í vissum skilningi kalla
upptökurnar „live“ spila-
mennsku þar sem þær hafi
verið spilaðar í einni striklotu.
Þetta er önnur platan sem
Japis gefur út með gömlum
hljóðritunum Rögnvaldar.
Fyrri platan var gefin út 1993.
Útgefandi er Japis. Ríkisút-
varpið sá um hljóðritun, Þórir
Steingrímsson sá um DAT og
Rögnvaldur sjálfur skrifar
inngang á plötualbúmi. Fram-
leiðandi: Sony í Austurríki.
Verð: 1.999 kr.
Rögnvaldur
Sigurjónsson
VOVKA Ashkenazy og Sigurður Bragason,
Sigurður og Vovka
í tónleikaferð
SIGURÐUR Bragason, baríton-
söngvari og Vovka Ashkenazy,
píanóleikari, halda tónleika á
Norðurlöndum á vegum plötuút-
gáfunnar Arsis Classics. Fyrstu
tónleikarnir verða í Munch-safn-
inu í Osló í kvöld, þriðjudag, síð-
an í Klettakirkjunni í Helsinki
föstudaginn 20. nóvember og að
lokum í Sívalaturni í Kaupmanna-
höfn, sunnudaginn 22. nóvember.
Á efnisskrá tónleikanna verða
verk eftir íslensk og erlend tón-
skáld.
Ljósmyndir Ujuukulooqs
MYMILIST
IVorræna linsið,
anddyri
LJÓSMYNDIR
Sýning á myndum Johns Hoegh.
Til 18. nóvember.
UJUUKULOOQS, öðru nafni
John Hoegh, var Grænlendingur
sem lifði frá 1890 til 1966 og bjó
lengst af í bænum Qaqortoq á
Grænlandi, en þar var hann járn-
smíðameistari og frammámaður í
bæjarfélaginu. I anddyri Norræna
hússins getur að líta úiTal af ljós-
myndum sem hann tók frá fyrri
hluta aldarinnar af mannlífi og um-
hverfí í Grænlandi, einkum heima-
bæ sínum.
John Hoegh var liðtækur Ijós-
myndari og hann hafði næmt auga
fyrir sjónarhornum. Flestar eru
þær þó fremur hefðbundnar og eru
fyrst og fremst skráning á fólki og
umhverfi. Þær eru áhugaverðar út
frá sögulegu og félagslegu sjónar-
miði frekar en listrænu, enda eru
þær mikilvægur vitnisburður um
uppgangstíma í sögu Grænlendinga
þegar efnahagurinn fer að taka við
sér og þéttbýliskjarnar að byggjast
upp, ekki ósvipað og hér á landi.
Innan um getur að líta forvitni-
legar myndir, t.d. skemmtilega
mynd frá matarboði nýlendustjór-
ans Pouls Ibsen frá 1913, hvalskurði
frá 1929, vígslu minningarbrunnsins
í Qaqortoq frá 1932. Nokkrir ís-
lendingar hafa slæðst inn á myndir
Hoeghs, og einnig hefur hann tekið
tvær athyglisverðar myndir af rúst-
um kirkjunnar á Hvalsnesi, skammt
frá Qaqortoq, en hún er frá tímum
norrænna manna.
Ef menn hafa áhuga á græn-
lenskri sögu og heimildaljósmyndun
frá fyrri hluta aldarinnar á norður-
slóðum, þá er ástæða til að gera sér
fer í Norræna húsið. Aðrir sem eiga
leið um anddyi’ið og kaffistofuna
ættu að staldra við og hverfa aftur í
tímann með Jóni Hoegh, Ujuuku-
looqs.
Gunnar J. Árnason
fljótabátum þeim er sigldu á Miss-
issippi-fljótinu í byrjun 20. aldar.
Verkið er léttilega samið, þó nokkuð
gæti þeirrar firðar, sem hlýtur að
hindra evrópumann í að túlka hið
sérstæða líf svartra manna á fljóta-
bátunum á Mississippi. Ymislegt
skemmtilegt gat þar að heyra og þá
sérstaklega minningalagið um söng-
konuna Bessie Smith, sem er hug-
næm tónlist. Leikur þehra félaga
var aldeilis glæsilegui’ og viðbót við
þá, sem fyrr var getið, áttu Daði Kol-
beinsson óbóleikari og Hafsteinn
Guðmundsson fagottleikari sínar vel
mótuðu sólóstrófur og þeir svo allir
sinn þátt í einstaklega skemmtilegu
samspili, er endaði með svolitlu
sprelli, skemmtilega útfærðu, í síð-
asta kaflanum, þar sem heyra mátti
alls konar eftirlíkingar á dýi’ahljóð-
um, líklega hljóðum þeirra mállausu
farþega, sem gjarnan voru fluttir
með fljótabátunum.
Sem aukalag fluttu þeh' með
glæsibrag svo nefndan Sirkus-polka,
eftir Shostakovits, sem er sérlega
gamansamt verk, þó það sé eftir höf-
und sem annars var mjög alvörugef-
inn. Þess vegna er þetta verk í raun
„tragíkómískt“, því að baki gaman-
seminnar býr þung ásökun og hvass-
brýnd hæðni.
Þetta voru mjög skemmtilegir tón-
leikar, þar sem leikið var með klass-
íska fegurð, er átti sínar stóru stund-
ir í frábærum samleik Gerrit Schuil
og Blásarakvintettsins, í Es-dúr pí-
anókvintett Beethovens, og svo gam-
ansemina, sem var áhrifamest í smá-
verkunum eftir Ibert en þó sérstak-
lega hinu háðska aukalagi, eftir
meistara Shostakovits.
Jón Ásgeirsson
Bókmennta-
kvöld í Þjóðleik-
húskj allaranum
BÓKMENNTAKVÖLD verður
haldið í Þjóðleikhúskjallaranum í
kvöld kl. 20.30.
Heiðursgestur kvöldins verður
Roddy Doyle, einn þekktasti núlif-
andi rithöfundur Ira. Nýlega kom
út verðlaunabók hans Paddy Clar-
ke ha, ha, ha! Fyrir hana hlaut
hann Booker-verðlaunin. I fyrra
kom út á íslensku bók hans Konan
sem gekk á hurðir.
Einnig verður lesið úr eftirtöld-
um nýjum skáldverkum: Smá-
sagnasafni Þórarins Eldjárns:
Sérðu það sem ég sé. Verðlauna-
sögu Sindra Freyssonar: Augun í
bænum. Verðlaunasögu Bjarna
Bjarnasonar: Borgin bak við orðin.
Nýju sagnasafni Matthíasar Jo-
hannessens: Flugnasuð í far-
angi’inum. Skáldsögu Jónasar
Kristjánssonar: Veröld víð og
skáldsögu Arnaldar Indriðasonar:
Dauðarósir.
SúivfiiLsvÍMiir
Karin
Herzog
• viuna gegn
öldrunareinkeimum
• enduruppbyggja liúðina
• vinna á appelsínulmd
ng sliti
• vinnu ú uiiglingabúluni
• viöhulda ferskleika
liúðarinnar
Ferskir vindar í
umhirðu húðar
Ráðgjöf og kynning
íVesturbæjar
Apóteki, í dag
kl. 14-18
Kynningarafsláttur
Van Gogh-
sýningu lok-
að vegna
verkfalls
París. Reuters. __
STARFSFÓLK í Orsay-listasafn-
inu í París ákvað um helgina að
halda áfram í verkfalli, sem staðið
hefur í viku. Eru dyr safnsins því
lokaðar en þar á að standa yfir sýn-
ing á 85 verkum Vincents van
Goghs og Jean-Francois Millet,
sem var lærifaðir hans. Með verk-
fallinu vill starfsfólkið mótmæla
launum og vinnuaðstöðu í safninu.
Stjórn safnsins hefur boðið
starfsfólkinu launahækkun, en tals-
menn starfsmanna vísuðu henni á
bug og sögðu um smáaura að ræða.
Sýningin yrði lokuð að minnsta
kosti fram í miðja þessa viku.
Starfsmennirnir hafa farið fram
á 1.600 franka launauppbót, um
20.000 kr„ vegna álagsins sem mik-
ill og stöðugur straumur gesta
veldur. Því neitar safnstjórnin en
mikill þrýstingur er á hana að leysa
málið enda nemur tap safnsins
vegna lokunarinnar milljónum
franka.
Millet- og Van Gogh-sýningin var
opnuð í september sl. og á að
standa fram í janúar. Er inntak
hennar landslagsmyndir Millets og
þau áhrif sem þær höfðu á verk van
Goghs.
Toyota Corrola STW, 1,6, árg.
‘98. Ekinn 14 þ. km, grænn, 5 g,
verð kr. 1.390.000. ATH. skipti.
BMW 735IL, árg. ‘90. D-blár, einn
með öllu, listav. kr. 1.790.000,
okkar verð kr. 1.350.000.
Volvo V40, 1,6, árg. ‘98. Nýr
bíll, ekinn 0 km, d-blár, 5 g, verð
kr. 1.990.000.
MMC Lancer 4WD STW, árg. '97.
Ekinn 25 þ. km, hvítur, 5 g, verð
kr. 1.590.000. ATH skipti.
Renault Mégane Berline 1,6, árg.
‘97. Ekinn 42 þ. km, rauður, 5 g,
verð kr. 1.150.000. ATH. skipti.
Toyota Landcruiser VX disel,
árg. ‘93. Ekinn 147 þ. km (ný vél),
d-grár ssk., verð kr. 3,290.000,
áhv. bílalán. ATH skipti.