Morgunblaðið - 24.11.1998, Qupperneq 72

MORGUNBLAÐIÐ, KRINGLAN 1,103 REYKJAVIK, SÍMI5691100, SÍMBRÉF 5691181
PÓSTHÓLF3040, NETFANG: RITSTJ@MBL.IS, AKUREYRI: KAUPVANGSSTRÆTI1
ÞRIÐJUDAGUR 24. NÓVEMBER 1998
VERÐ í LAUSASÖLU 125 KR. MEÐ VSK
Fjölmenni
skoðaði Vopna-
fjarðarhöfn
*
Islandsflug tekur að sér leiguflug í Karíbahafínu
Skilar félaginu 500
milljónum króna
ÍSLANDSFLUG hefur undirritað
samning við flugfélagið Air Guade-
loupe, í samvinnu við Air France,
um leiguflug í Karíbahafmu. Samn-
ingurinn, sem er að lágmarki til 14
mánaða, er metinn á 500 milljónir
króna.
Félagið hefur tekið eina 131 sætis
Boeing 737-200-vél á leigu í verkefn-
ið, samskonar og þá sem sinnir
frakt- og farþegaflutningum til
Islands og frá. Bækistöðvar vélar-
_ jgjnnar verða á Guadeloupe og þaðan
verður flogið til fjölmargra annarra
eyja í Karíbahafmu auk áætlunar-
flugs fjórum sinnum í viku til Miami.
Verkefnið, sem hefst í lok nóvem-
ber, er að lágmarki til 14 mánaða en
verðmæti samningsins fyrir þann
tíma er um 500 milljónir króna. Að
sögn Omars Benediktssonar, fram-
kvæmdastjóra íslandsflugs, kemur
til greina að framlengja samninginn
ef vel gengur, sem eðlilega eykur
verðmæti hans.
Erlendar
áhafnir að hluta
Ómar segir íslandsflug hafa kom-
ist að samkomulagi við Félag ís-
lenskra atvinnuflugmanna (FIA) um
mönnun áhafna í Guadeloupe sem
gerir þeim kleift að ráða til sín er-
lenda flugmenn að hluta. Þannig er
þjálfunarkostnaði haldið innan við-
ráðanlegra marka, en að sögn
Ómars hefði ekki verið unnt að ráð-
ast í verkefnið ef félagið hefði þurft
að manna vélina alfarið með íslensk-
um flugmönnum.
Upphaflega, þegar stjórn Islands-
flugs afréð að þreifa fyrir sér á er-
lendum vettvangi, varð það ofan á að
stefna eingöngu á evrópska mark-
aði, fyrst og fremst vegna nálægðar.
Með Guadeloupe-verkefninu er orð-
in breyting þar á sem Ómar segir
skýrast af ýmsum þáttum: „í fyrsta
lagi er eyjan frönsk nýlenda og hlítir
þar af leiðandi evrópskum reglu-
gerðum, þá er lítill munur á milli
tímabeltanna hér og þar eða einung-
is fjórar klukkustundir auk þess
sem landfræðileg nálægð við Banda-
ríkin tryggir okkur auðveldan og
fljótlegan aðgang að allri varahluta-
afgreiðslu."
Gunnar Þorvaldsson, flugstjóri og
stjórnarformaður Islandsflugs, sem
séð hefur um undirbúning málsins
fyrir hönd félagsins, er nú staddur í
Frakklandi þar sem verið er að yfir-
fara vélina. Hann mun ferja þotuna
til Islands um eða eftir næstu helgi,
áður en henni verður flogið áfram til
Guadeloupe.
OPIÐ hús var hjá Siglingastofn-
un Islands siðastliðinn Iaugardag
og heimsóttu stofnunina þá hátt í
tvö þúsund manns, að sögn Sig-
urjóns Ólafssonar, útgáfustjóra
stofnunarinnar, en hann var einn
þeirra sem sáu um dagskrá kynn-
ingarinnar. Þar gat m.a. að líta
líkan af Vopnafjarðarhöfn en nú
er í undirbúningi gerð nýrrar
loðnulöiidunarbi’yggju.
Auk þess sem almenn starfsemi
Siglingastofnunar var kynnt
mátti sjá þar ytri sem innri skips-
búnað, búnað í vitum og þróun
hans, stöðugleikakerfi skipa og
upplýsingakerfi um veður og sjó-
lag. Einnig var sýnt margs konar
efni á myndböndum.
í Iíkanstöð Siglingastofnunar
er nú verið að rannsaka sjólag og
annað við Vopnafjarðarhöfn
vegna framtíðarskipulags hafn-
arinnar, sem felur meðal annars í
sér smíði nýrrar loðnulöndunar-
bryggju. Eru framkvæmdir við
höfnina á hafnaáætlun áranna
1999 til 2002.
Morgunblaðið/Þorkell
Vinna að
tilraun-
um með
glákulyf
TVEIR íslenskir vísinda-
menn, Einar Stefánsson, pró-
fessor í augnlækningum, og
Þorsteinn Loftsson, prófessor
í lyfjafræði, hafa undanfarin
ár unnið að rannsóknum á
gláku og tilraunum með
glákulyf. Hafa þeir m.a. unnið
að þróun lyfs í formi augn-
dropa en með lyfjameðferð er
unnt að tefja þróun sjúk-
dómsins.
Einar Stefánsson segir í
samtali við Morgunblaðið að
orsakir gláku séu meðal ann-
ars þrýstingur í augnbotnum
og rýmun á sjóntaug sem
leiðir til skerðingar á sjón-
sviði. Sé ekkert að gert leiði
gláka smám saman til blindu.
Hann segir meðferð gláku
byggjast á því að lækka augn-
þrýsting með skurðaðgerð,
lyfjameðferð eða leysigeisla-
meðferð.
Lyf hafa
valdið aukaverkun
Vandi við lyfjameðferð
glákusjúkdóma hefur verið
aukaverkun lyfja sem gefin
hafa verið í töflum eða hylkj-
um sem Einar segir að hafi
takmarkað notkun þeirra.
Lyfjafyrirtæki hafa reynt
lengi að þróa glákulyf í augn-
dropaformi og segir hann eitt
þeirra hafa fyrir hálfu öðru
ári sent slíkt lyf á markað.
Einar segir að Þorsteinn
Loftsson hafi árið 1994 fengið
einkaleyfi á tækni sem gerir
mögulegt að framleiða augn-
dropa sem geta verkað á
gláku. Tilraunir standa nú yf-
ir og segir Einar að þær muni
standa næstu árin og nokkur
ár muni líða áður en niður-
stöður fáist.
■ Aðeins hægt/6
Lánasjóður
landbúnaðarins
Flutningur til
Húsavíkur
kannaður
STJÓRN Lánasjóðs landbúnaðarins
hefur verið falið af Guðmundi
Bjarnasyni landbúnaðarráðherra að
kanna hvort aðsetur sjóðsins gæti
verið annars staðar en í Reykjavík.
Hefur ráðherra óskað eftir að niður-
staða liggi fyrir eigi síðar en í lok
janúar.
Guðmundur Bjarnason sagði í við-
tali við Morgunblaðið í gær að hann
. hefði fyrir rúmri viku falið stjórn
**Lánasjóðsins að gera á því úttekt
hvort starfsemin gæti farið fram
annars staðar en í Reykjavík. Sjóð-
urinn, sem áður var nefndur stofn-
lánadeild landbúnaðarins, hefur haft
aðsetur í húsnæði Búnaðarbanka Is-
lands við Hlemm. Ráðherrann
kvaðst í bréfinu hafa stungið upp á
JHflúsavík sem hugsanlegum kosti í
þessu sambandi.
Ráðuneytisstjóri spáir markaðsvæðingu raforkumarkaðar innan tíu ára
Útlendingar taki þátt í
áhættu við raforkuvinnslu
FRAMTÍÐARSKIPAN orkumála var aðalum-
ræðuefnið á ráðstefnu sem Samorka, samtök raf-
orku-, hita- og vatnsveitna, hélt í gær og heldur
áfram í dag. I erindi Þórðar Friðjónssonar, ráðu-
neytisstjóra í iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti, kom
fram sú skoðun hans að innan 5-10 ára yrði raf-
orkubúskapur hérlendis orðinn markaðsvæddur
og að skilið yrði á milli vinnslu, flutnings, dreifmg-
ar og sölu.
Meðal annars sagðist Þórður sjá fyrir sér að
stofnað yrði sjálfstætt raforkuflutningsfyrirtæki,
sem yrði falin ábyrgð á rekstri flutningskerfisins,
áætlunai-gerð og fieira. Helstu raforkufyrirtæki
yrðu rekin sem hlutafélög, raforkuframleiðsla
vegna nýn-ar stóriðju yrði á markaðsforsendum
og alþjóðavæðing næði til raforkubúskaparins í
þeim skilningi að íslendingar tækju þátt í verkefn-
um erlendis og útlendingar á sama hátt hérlendis.
Þórður segir að ástæðulaust sé í framtíðinni að
binda áhættu í raforkuvinnslu fyrir stóriðju við Is-
lendinga heldur sé sjálfsagt að útlendingar taki
jafnframt þátt í henni ef svo ber undir.
í inngangserindi Júlísuar Jónssonar, foimanns
Samorku, kom fram að helsta umræðuefni heims-
ins í allri orkumálaumræðu nú um stundir væri
„nýtt skipulag orkumála".
„Það er meginatriði að finna það skipulag orku-
mála sem tryggir hagkvæmasta nýtingu þessara
auðlinda okkar þannig að við, börn okkar og
bai-nabörn getum lifað sem bestu lífi í þessu ann-
ars að mörgu leyti harðbýla landi okkar. Eina
markmiðið á að vera það að auka hagkvæmnina I
orkugeiranum og brýnt að blanda ekki öðrum
óskyldum markmiðum inn í þá umræðu,“ sagði
Júlíus.
Helstu raforkufyrirtæki
rekin sem hlutafélög
Gestur ráðstefnunnar var Robin Adamson, sem
stýrir fyrirtækinu Resource Strategies
International. Hann hélt erindi um samkeppni á
íslenskum raforkumarkaði, en fyrirtæki hans
veitir ríkisstjórnum víða um heim ráðgjöf í að
snúa frá miðstýringu til markaðsvæðingar raf-
orkubúskapar. Hann sagði að í öðrum löndum þar
sem farið hefði verið út í raforkubúskap á mark-
aðsforsendum hefði hann haft í fór með sér m.a.
lækkandi raforkuverð, þótt verðjöfnun raforku-
verðs í samkeppnisumhverfi væri hins vegar
óhugsandi.
Þórður Friðjónsson benti hins vegar á, að þótt
hann teldi verðjöfnun vissulega torvelda í sam-
keppnisumhverfi vildi hann ekki fullyrða að hún
væri óhugsandi, þar sem unnt væri að leggja þær
kvaðir á dreifikerfi að innheimta sama gjald fyrir
raforku, sem á annað borð hefði skilgreindan
einkarétt á tilteknum svæðum. Jafnframt mætti
fjármagna verðjöfnun með álagi á alla vinnslu raf-
orku til almennra nota og því tækju allir almennir
raforkunotendur þátt í henni.