Morgunblaðið - 26.11.1998, Qupperneq 49

MORGUNBLAÐIÐ
FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1998 49
frá Ítalíu
AÐSENDAR GREINAR
Marktæk tillaga fyrir
Kristján Ragnarsson
Hvað lagfærir veiðileyfagjald?
Nú eru útgerðir að leigja kvóta af
öðrum útgerðum fyrir um og yfir 80
kr. pr. kíló. Pegar þessar útgerðir
veiða síðan fiskinn og selja, þá fá
þær kannski u.þ.b. 120 kr. fyrir kíló-
ið og hafa því 40 kr. til þess að
greiða allan rekstrarkostnað. Eg hef
ekki heyrt LÍÚ tala um að þessar
útgerðir komist illa af. Margar út-
gerðir leiga kvóta á 80 til 87 kr pr.
kfló, margar hirða aðeins stærsta
fiskinn til þess að hafa eitthvað upp
úr krafsinu. Til eru dæmi þar sem %
hlutum þess afla sem dreginn er upp
úr sjó er hent. Kristján kallar það
ekki að henda verðmætum þegar
veiðileyfagjald fyrstu árin á meðan
ríkið er að kaupa kvótann til baka.
Ef menn hins vegar ætla að
hætta útgerð og skila inn kvóta, þá
er engin ástæða til þess að greiða
fyrir þann kvóta á nokkurn hátt.
Enda er raunvirði kvóta, í höndun-
um á manni sem ekki ætlar að veiða
upp í hann, algerlega verðlaus.
Langflestir sem myndu lenda í
þessum hópi eru þeir sem nú græða
á því að leigja út kvóta. Þetta eru
menn sem eiga að gera sér það full-
komlega ljóst að þeir eru að spila
með áhættufé. Fé sem er bundið í
loftbólum og það er eðli loftbóla að
þær springa.
Lokaorð
Þetta tel ég afskaplega sanngjama
og einfalda leið út úr þeim ógöngum
sem núverandi kerfi er í. Það þýðir
þó ekki að allir verði ánægðir, það er
ekki hægt í eins ljótu máli og þessu.
Þessi breyting væri gott skref í átt að
bættu siðferði.
Það er ekki aðalatriðið að veiði-
leyfagjald verði stór tekjustofn fyrir
ríldssjóð, heldur að þjóðin á að eiga
kvótann og útgerðarmenn eiga að
borga sanngjarna upphæð fyrir að
fá að nýta sér auðlind þjóðarinnar.
Höfundur er fyrrv. sjómaður.
ÉG ER ekkert hissa
á því að erlendir aðilar
telji okkar fiskveiði-
stjórnunarkerfi það
besta í heimi. Það hefiir
fjölmarga kosti. Út-
gerðarmenn fá úthlutað
ákveðnum kvóta og ef
þeir vilja ekki eða geta
ekki nýtt sér hann þá
geta þeir losað sig við
hann til skamms eða til
langs tíma eða skipt
honum út fyrir kvóta í
öðrum fiskitegundum.
Þessi úthlutun og
sveigjanleiki í íslenskri
fiskveiðistjórnun hlýtur
að bjóða upp á hag-
kvæmni í sjávarútvegi og verndun
fiskistofnanna.
Fiskveiðistjórnun - kvótakerfi?
það kostar meira að
hirða aflann en að
henda honum. Það hlýt-
ur að eiga við um þess-
ar útgerðir sem henda
% hlutum aflans.
LÍÚ kvartar ekki yf-
ir þessari háu leigu sem
útgerðir borga í dag
fyrir kvóta, en þeir
segja að veiðileyfagjald
muni kollsteypa út-
gerðinni. Það sér það
hver maður að þetta
passar ekki. Ég gæti
hugsað mér veiðileyfa-
gjald upp á 10 kr. pr.
kíló, (sbr. 10% í afla-
tryggingarsjóð eins og
einu sinni var). Þá lítur staðan allt
öðruvísi út og þær útgerðir sem í
dag borga 80 kr. pr. kfló fyrir leigu-
Heimir
Hilmarsson
Fiskveiðistjórnun hlýtur fyrst og
fremst að vera í höndunum á stjórn-
málamönnum sem hafa fiskifræð-
inga sér við hlið. Þessir aðilar
ákvarða hversu mikið má veiða af
hinum ýmsu fisktegundum og út-
hluta kvóta í samræmi við það.
Einnig er það hluti af fiskveiði-
stjórnun að útgerðum sé gefinn
sveigjanleiki til þess að nýta ekki
allan kvótann, eða til að skipta á
fisktegundum. En það sem almenn-
ingur kallar kvótakerfi eru fyrst og
fremst framsalsheimildir sem út-
gerðarmenn hafa á úthlutuðum
kvóta. Þessar framsalsheimildir
kalla á það að verð á kvóta fer upp
úr öllu valdi, þar sem eftirspurn eft-
ir kvóta er og verður alltaf miklu
meiri en framboð. Þegar verð á
kvóta er þetta hátt, þá er nánast úti-
lokað fyrir nýja aðila að fara út í út-
gerð, og þess vegna verður þetta til
þess að kvótinn færist á sífellt færri
hendur. Þetta hlýtur að fara fyrir
brjóstið á öllu skynsömu fólki, því
hvernig í ósköpunum er hægt að
sætta sig við að örfáir aðilar eigi
fiskinn í sjónum í 200 sjómflna radí-
us kringum landið? Sjálfur er ég
sannfærður um að allir sem hafa
hæfileika til að mynda sér skoðun
um málið sjái hversu siðlaust þetta
er. Það sjá sér bara ekki allir hag í
að viðurkenna það.
Hvernig má laga kerfið?
Oft finnst mér það flækjast veru-
lega fyrir fólki hvernig breyta má
núverandi kerfi og setja á veiðileyfa-
gjald. Margir telja þetta umturna
núverandi fiskveiðistjórnunarkerfi.
Ég tel það alrangt. Núna eiga menn
ákveðinn kvóta og ef þeir ætla ekki
að nýta sér hann þetta árið þá geta
þeir leigt hann. Ef þeir ætla ekki að
nýta sér þennan kvóta næstu ár þá
geta þeir selt kvótann. Með veiði-
leyfagjaldi gæti þetta litið þannig út
að þeir ættu rétt á að leigja ákveð-
inn kvóta frá ríkinu, ef þeir svo vilja
ekki nýta sér allan réttinn þetta árið
eða til frambúðar, þá gætu þeir skil-
að inn þeim hluta tímabundið eða til
frambúðar, og ríkið gæti þá úthlutað
öðrum þessum heimildum, þannig
að gagnvart fiskveiðistjórnun og
verndun fiskistofnanna þá er verið
að tala um óbreytt kerfi. Enda hefur
ekki verið sett út á fiskveiðstjórnun
á íslandi, hún hefur verið til sóma að
flestu leyti.
ir Hilmarsson, að ríkið
kaupi kvótann til baka
á sanngjörnu verði.
kvóta gætu svo sannarlega vel við
unað.
Með veiðileyfagjaldi væru allir út-
gerðarmenn að borga það sama fyr-
ir kvótann, íslenska þjóðin væri orð-
in eigandi kvótans, nýir aðilar ættu
góðan möguleika á því að byrja út-
gerð og að miklu leyti væri hægt að
koma í veg fyrir að afla sé kastað í
sjóinn aftur.
Hvernig getur ríkið tekið
kvótann til sín aftur?
Þegar útgerðarmenn fengu kvót-
ann í sína eigu fóru engar greiðslur
fram. Aftur á móti eru margir út-
gerðarmenn sem hafa keypt kvóta af
öði'um útgerðarmönnum fyrir stór-
pening og vérða þess vegna fúlir ef
sá kvóti verður þeim allt í einu verð-
laus.
Ég legg til að ríkið kaupi kvótann
til baka á sanngjörnu verði. Útgerð-
armenn sjálfir eru búnir að búa til
hlutfall af verði milli kvóta til kaups
og kvóta til leigu. Þetta hlutfall er
hægt að nota til að ákvarða kaup-
verð á kvóta út frá veiðileyfagjaldi.
Kaup ríkisins á kvótanum yrðu að
fara þannig fram að engar peninga-
greiðslur kæmu til frá ríkinu, heldur
gengi kaupverðið upp í veiðileyfa-
gjald. Þannig þurfa þær útgerðir
sem eiga kvóta í dag, ekki að borga
Ég legg til, segir Heim-
1. Ávarp borgarstjóra:
Ingibjöig Sólrún Gísladóttir.
2. Reykjavík, menningarborg Evrópu árið 2000.
Undirbúningur, dagskrá, aldamót:
Svanhildur Konráðsdóttir, kynningar- og útgáfustjóri
Reykjavíkur, menningarborgar Evrópu árið 2000.
3. 1000 ára saga:
Júlíus Hafstein, framkvæmdastjóri Kristnihátíðarnefndar.
4. Landsmót hestamanna í Reykjavík:
Hallgrímur Jónasson, framkvæmdastjóri
Landssambands hestamannafélaga.
Kaffíveitingar
5. Undirbúningur og áhrif menningarborgarársins
á ferðaþjónustu í Kaupmannahöfn:
Henrik Kahn, markaðsstjóri Wonderful Copenhagen
(markaðsskrifstofu Kaupmannahafnar).
6. Ferðaþjónustan árið 2000:
Steinn Logi Björnsson, framkvæmdastjóri
markaðssviðs Flugleiða.
17:00 Móttaka í Ráðhúsi Reykjavíkur í boði borgarstjómar.
Ráðstefnustjóri: Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir.
i A I v 111 m *
.1 I II in f ('t i
Aðgangur er ókeypis en vinsamlegast
tilkynnið þátttöku til
Gestamóttökunnar ehf.,
sími: 551 1730, fax: 551 1736,
tölvupóstur: gestamot@>centrum.is
Atvinnu- og ferðamálanefnd Reykjavíkurborgar
ODRO
LÍFRÆNAR JURTASNYRTIVÖRUR
*ST.
'Ck
* m

HANkASltt/tYi 3, íiTí 1 40-1
U Tjj| STfc' l,t-A 0ANKAST fíM t i>
INOÓCF *> APÓTt K KKINL.l UNNI, t.U.JA l ll.lHOL I !
AKUANI rii, STJÖHNOAPÓ11K AhUIII VIII.