Morgunblaðið - 26.11.1998, Síða 56

56 FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
N
HÓLMFRÍÐUR
SIGFINNSDÓTTIR
+ Hólmfríður Sig-
finnsdóttir
fæddist 23. febrúar
1924 ú Ósi í Borgar-
firði eystri. Hún lést
í Reykjavík 18. nóv-
ember síðastliðinn.
Foreldrar: Jóhanna
Halldórsdóttir frá
Húsey í Hróars-
tungu og Sigfinnur
Sigmundsson ættað-
ur úr Hjaltastaða-
þinghá. Bjuggu í
Borgarfirði frá
1912 til 1947, er þau
flytja í Neskaup-
stað. Þeirra börn voru níu er
lifðu og Hólmfríður fimmta í
röðinni.
Hólmfríður giftist árið 1942
Guðjóni Jónssyni frá Vopna-
fírði, f. 22. mars 1916, d. 10. maí
1993. Börn þeirra eru: 1) Jó-
hanna, f. 16.5. 1942, eiginmaður
Guðmundur Richter, f. 1.12.
1941. Þau eiga fjögur börn. 2)
Jóna Sigurveig, f. 5.7. 1945,
hennar maður var Páll
Þorfínnsson, f. 15.6. 1931, d.
í dag verður gerð útfór Hólm-
fríðar móðursystur minnar, merkr-
ar konu sem vann mikið dagsverk,
hávaðalaust, en af öryggi og elju
þess sem vissi hvers með þurfti.
Minningar að austan eru lifandi
og góðar. Hulla, en svo var hún
ávallt nefnd, flutti í Neskaupstað
1946, ásamt eiginmanni sínum,
Guðjóni Jónssyni húsasmiði, ættuð-
um úr Vopnafírði. Þar voru einnig
fyrstu búskaparár þeirra og fædd-
ust tvær dætur þar. Heimili þeirra
var í Hlíðargötu, í sama húsi og for-
eldrar Hullu bjuggu. Þau fluttu
þangað úr Borgarfírði eystri 1947.
Mikill og góður samgangur var á
milli frændfólksins, sem á þessum
tímum var flest orðið búsett í Nes-
kaupstað. Þau voru þó alla tíð
1.9. 1993, þau eign-
uðust þrjú börn og
eru tvö á lífi. 3)
Gunnar, f. 25.3.
1947, eiginkona
Guðrún Björnsdótt-
ir, f. 30.8. 1949, þau
eiga þijú börn. 4)
Sveina Kristbjörg,
f. 26.11. 1948, eigin-
maður Sigurgeir
Ingi Lárusson, f.
26.2. 1945, þau eiga
þrjú börn. Fyrir
hjónaband átti
Kristbjörg dóttur-
ina Hólmfríði
Tryggvadóttur. 5) Sigrún, f.
20.10. 1953, eiginmaður Jón
Heiðar Sveinsson, f. 31.8. 1952,
þau eiga þijú börn. 6) Birna, f.
13.5. 1962, eiginmaður Gísli
Klemenzson, f. 3.5. 1960, þau
eiga þijú börn. Barnabarna-
börnin eru orðin 21. Afkomend-
ur Hólmfríðar og Guðjóns eru
því orðnir 47.
Útför Hólmfríðar fer fram
frá Fossvogskirkju í dag og
hefst athöfnin klukkan 13.30.
bundin sínum æskuslóðum í Borg-
arfirði eystri, enda þar flest fædd
og uppalin í „fógrum fjallasal". Á
þessum árum voru því nokkrar fjöl-
skyldur barna þeirra Jóhönnu Hall-
dórsdóttur og Sigfinns Sigmunds-
sonar að eignast heimili og koma
upp börnum í bænum rauða.
Það var gott að eiga þetta fólk að
og vera í þeirri stórfjölskyldu. Guð-
jón og Hulla voru góð heim að
sækja og mikill vinskapur með
þeim Guðjóni og Guðröði föður
mínum. Kaffi á sunnudagsmorgni
og bfltúr með krökkunum tíðkaðist
gjarnan og ekki talið inn í aftursæt-
ið, engan mátti skilja eftii-.
Eftir að þau hjón Hulla og Guð-
jón fluttu til Reykjavíkur 1954 með
barnahópinn var heimili þeirra
Hugheilar þakkir fyrir auðsýnda samúð og
hlýhug við andlát og útför ástkærs eigin-
manns míns, föður okkar, tengdaföður, afa og
langafa,
KRISTJÁNS V. KRISTJÁNSSONAR
kjötiðnaðarmeistari,
Lambhóli v/Starhaga,
Reykjavík,
Sérstakar þakkir til starfsfólks Landsspítalans, deild 32a.
Ragnhildur J. Magnúsdóttir,
Sigurlína Sjöfn Kristjánsdóttir, Trausti Björnsson,
Sylvía Hrönn Kristjánsdóttir,
Kristján Kristjánsson,
Magnús Helgi Kristjánsson,
Jóhannes Bragi Kristjánsson, Svava Hansdóttir,
Auður Gróa Kristjánsdóttir, Guðmundur Bragason,
Unnar Jón Kristjánsson, Guðný Einarsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.
Unnur Ólafsdóttir,
Víglundur R. Jónsson, Rannveig Christensen,
Kristján M. Jónsson, Ásta Baldursdóttir,
Gunnar Ó. Jónsson, Ólöf Guðmundsdóttir,
Kristvin J. Sveinsson, Alma Capul Avila,
Sigurður Þ. Sveinsson, Guðrún S. Róbertsdóttir,
Jón T. Sveinsson,
barnabörn og barnabarnabörn.
MINNINGAR
fastur liður í heimsóknum okkar
sem í skóla vorum þar syðra og
allra úr frændgarði er ferðir áttu til
borgarinnar. Gestrisni og hlýja
þeirra hjóna laðaði fólkið að. Eins
og þá gekk til var lífsbarátta barna-
fjölskyldu hörð, mikil vinna hjá for-
eldrum og átak að eignast þak yfir
höfuðið. Þetta tókst þó allt og eftir
dvöl fyrst við fremur þröngan húsa-
kost í Blesugróf var flutt á Laugar-
nesveg í allgóða íbúð og síðar 1966
á Laugateig í ágætis húsnæði. Eftir
því sem tíminn leið og börnin stálp-
uðust og flugu úr hreiðrinu tók
Hulla að vinna úti, og gerði það
óslitið frá 1966-1994. Hin síðari ár-
in vann Hulla í Hátúni hjá Sjálfs-
björg og fórst það vel, natin og
nærgætin við fólk, ekki síst þá er
áttu í vök að verjast í lífsbarátt-
unni. Þarna var sameiginlegur
vinnustaður þeirra systra Hullu og
Jónbjargar og raunar unnu þær
alla tíð saman eftir að Jónbjörg
fluttist suður. Þær vora nánar og
vart leið sá dagur sl. þrjú ár í veik-
indum Hullu að Jónbjörg kæmi
ekki til hennar, veitti aðstoð og fé-
lagsskapur var það fyrir báðar.
Er amma Jóhanna var orðin ein
kaus hún að hafa vetursetu hjá
þeim Hullu og Guðjóni en flögraði
austur á sumrin. Þarna átti hún
gott heimili, og hafði sína stofu,
ekki var nú vandi að þrengja að sér.
Margan sunnudaginn kom ég á
þetta góða heimili með börn mín.
Þau undu vel hag, voru óþvinguð í
því húsi. Mér þótti vænt um að
finna hversu vel ömmu leið í skjóli
þeirra hjóna og hefði hún þó ekki
getað dvalið hvar sem var. Þetta
veit ég að allir ættingjar þakka og
mátu við þau ágætu hjón, Hólmfríði
og Guðjón.
Mér finnst ég alltaf hafa verið að
kynnast Hullu frænku betur eftir
því sem árin liðu og þá jafnframt að
sjá kosti hennar eins og meira í
nærmynd. Hún var ekki með fjas
um sig og sína og ég heyrði hana
aldrei kvarta.
Því þurfti nokkuð eftir að ganga
til að skyggnast inn í líf og tilvera
fjölskyldunnar. Greinargóð var
Hulla og prýðisvel greind, föst í
skoðunum, heiðarleg og réttsýn.
Ættrækin var Hulla og sýndi það í
verki alla sína ævi. Eg þakka henni
m.a. fyrir ferð austur á Hvolsvöll í
tilefni fermingar yngstu dóttur
minnar vorið 1995. Þá var glatt yfir
Hullu. Ekki fór Hólmfríður var-
hluta af lífsins þunga og áfóllum,
„sorgin gleymir engum“ segir orð-
takið. Missir dóttursonar, efnis-
manns á besta aldri, var þung raun,
síðan fráfall eiginmanns 1993. Ekki
var æðrast, né heldur er hún síð-
ustu þrjú árin barðist við illvígan
sjúkdóm. Slíkur hugarstyrkur og
æðruleysi er með eindæmum og hef
ég ekki séð fólk taka örlögum sín-
um af meiri sálarstyrk. Hólmfríður
kaus að vera heima, þar til yfir
lauk. Börn hennar önnuðust hana
af einstakri alúð og natni. Þökk sé
þeim og Jónbjörgu að svo gat orðið
og gott og fagurt er að launa á
þennan hátt.
Eg mun geyma í hugskoti mynd-
ina af frænku minni, er ég hitti
hana síðast á heimili hennar tveim-
ur sólarhringum áður en hún dó.
Það er lærdómur, dýrmæt reynsla
að muna kveðjuorð hennar, hand-
takið og óhvikult augnaráðið.
„Heilsaðu heim til þín,“ voru
kveðjuorð hennar. Góða heimkomu
kæra frænka.
Friðjón Guðröðarson.
Með íyi’stu minningunum. Eg
var um fimm ára og yngsta systir
okkar í vöggu, Hulla að líta eftir
henni. Húsrýmið var ekki mikið,
um það bil 32 fermetrar, innan-
gengt í hlóðaeldhús, fjós og brann-
hús. Ibúðin skipt í baðstofu, pínulít-
ið herbergi þar við bræðurnir sváf-
um, álíka stórt búr og lítið eldhús.
Þar með upptalið. Þarna bjuggum
við í tíu ár, foreldrar okkar og
systkinin sjö utan eitt sumar, þegar
við vorum átta. Móðh- okkar var að
mörgu leyti alveg sérstök kona,
gáfuð og skapstór, framúrskarandi
smekkvís og myndarleg í öllum sín-
um verkum.
Eg gerði mér enga grein fyrir
því þá og ekki fyrr en ég fór að fara
að heiman, hversu blásnauð við vor-
um. Það var nefnilega sama ástand
nánast alls staðar þar við þekktum
til á Borgarfirði á þessum tíma. En
mér fannst bæði ég og systur mínar
oftast fínni en aðrir krakkar, þó að
sjálfsögðu væra notuð sömu efnin í
fatnað á flestalla ki’akka í hreppn-
um. Henni tókst einhvern veginn að
gera allt sem hún sneið og saumaði
bæði smekklegt og fallegt.
Eins var það að henni tókst að
gera bragðgóðan og lystugan mat
úr nánast öllu sem hugsanlega kom
til greina. Þessu öllu og mörgu
fleiru miðlaði hún dætrum sínum
og það koma síðar í ljós að þær
höfðu tekið eftir, ekki síst Hulla.
Það kom í hennar hlut um langt
skeið, að gera mikið úr litlum efn-
um.
Faðir okkar var glaðlyndur og
góðlyndur maður og ákaflega góður
við okkur. Hann hélt ákaflega mik-
ið upp á Hullu og hældi henni mjög
oft. Bæði var að hún hét móður-
nafninu hans og svo hitt sem skipti
þó miklu meira máli, hversu fljót
hún var að bregðast við öllu sem
hann bað hana um og hve harðdug-
leg hún var.
Eg man aldrei eftir því að neitt
okkar væri afbrýðisamt af þessum
sökum, hann hældi okkur oft líka
þegar við höfðum verið dugleg og
við fundum og vissum að hún skar-
aði frammúr. Þessu hélt hún líka til
síðustu stundar.
Faðir okkar var mjög heilsulítill
langtímum saman af magasári. Það
segir sig sjálft að við urðum að
þjappa okkur saman systkinin og
hjálpast að við þessar aðstæður,
enda var hverjum og einum ætlað
verk frá því fyrsta að nokkuð var
hægt að nota krakka.
Þegar Hulla var fjórtán og
fimmtán ára var heilsufar föður
okkar óvenju slæmt. Þá kröfðust
þær systur þess að þær fengju orf
þó að það væri nánast óþekkt að
stúlkur gengju að slætti. Það hjálp-
aði mikið að pabbi var snillingur að
dengja ljái og brýna, enda beit hon-
um alltaf sem bragðið væri í vatn.
Hjálpaði hann þeim að halda biti
í ljánum og tókst að ná heyjum eins
og vanalega. Hulla var fimm árum
eldri en ég, stuttklippt og snagg-
araleg og gat stundum hlegið að
öngvu, að mér fannst. Eða hversu
óhemju handfljót og þolin hún gat
verið þegar við vorum að þurrka
svörðinn. Einnig þegar við vorum í
berjamó, eða þegar bærinn brann.
Þá sat ég í sæng úti á hlaðvapa og
passaði litlu systur mínar tvær og
horfði á eldri systurnar, Dóra,
Fanneyju, Hullu og Jónbjörgu,
hlaupa fáklæddar án afláts með
vatnsfötur til að skvetta á eldinn, já
ég man, ég man.
En allt tekur enda, einnig æskan.
Og æskan hennar Hólmfríðar varð
ekki löng. Haustið eftir ferminguna
fór hún í vist í Neskaupstað til
næstelstu systur okkar. Það var
vissulega betra að þurfa ekki að
fara til vandalausra strax. Hún kom
heim um sumarið og hjálpaði okkur
í heyskapnum.
Um haustið fór hún vinnukona til
Vopnafjarðar hjá góðu fólki, en
æskunni var lokið og hún stóð á
eigin fótum upp frá því. Þarna á
Vopnafirði kynntist hún manninum
sem varð ævifélagi hennar og eigin-
maður, Guðjóni Jónssyni.
Hann var verkamaður jafnframt
því að eiga nokkrar kindur og kú
eins og algengast var með menn í
þessum smáþorpum á þeiiri tíð.
Hann var íyrirvinna foreldra sinna
gamalla og átta áram eldri en hún.
Hún flutti til hans og þau eignuð-
ust fyrsta barnið sitt þegar hún var
átján ára. Eg sá hana ekki aftur
fyrr en að átta árum liðnum þegar
þau byggðu sér hús í Neskaupstað
og seldu foreldrum mínum og Birni
bróður okkar neðri hæðina en
bjuggu sjálf uppi. Þá kynntist ég
Guðjóni íyrst. Hann var stór mað-
ur, hæglátur og jafnlyndur og af-
renndur að afli. Eg álít hann gegn-
heilasta sómamann sem ég hef
kynnst og hefi ég þó þekkt marga
góða menn. Guðjón dreif sig í gegn-
um nám í húsasmíði jafnhliða því að
vinna fyrir stækkandi fjölskyldu.
Börnin voru orðin fimm.
1954 var vinna farin að dragast
það saman á Norðfirði að þau
ákváðu að flytjast til Reykjavíkur.
Þetta vora búin að vera erfið ár hjá
Hullu. Það er ekkert of mikið að
segja að þau hafi verið bláfátæk.
En þá kom í ljós að hún hafði lært
og lært vel af móður sinni. Myndar-
skapur hennar og hagsýni var því-
lík að til var tekið. En þegar til
Reykjavíkur kom tók ekki betra við
því að í mörg ár þurftu þau að vera
í lélegu húsnæði. En öll él birtir
upp um síðir. Þau eignuðust síðasta
barnið sitt og nú fóra þau elstu að
vinna og hjálpa til og síðan að
fljúga úr hreiðrinu eitt og eitt. þau
komust í betra húsnæði á Laugar-
nesveginum og að síðustu afbragðs
íbúð á Hraunteignum með ein-
hverri hjálp móður okkar, sem nú
var orðin einstæðingur.
Þeir dóu með tiltölulega stuttu
millibili faðir okkar og bróðir, sem
alltaf hafði búið með foreldram
okkar og séð fyrir þeim. Þá gerðu
þau hjónin það sem ég álít að ekk-
ert okkar systkinanna hefði verið
fært um að gera. Þau tóku gömlu
konuna til sín og létu henni líða svo
vel sem nokkur möguleiki var á allt
fram til þess að hún varð að fara á
spítala undir það síðasta.
En það var ekki bara Hulla sem
lét þetta takast heldur einnig Guð-
jón og börnin. Eg verð þeim öllum
þakklátur ævilangt. Nú voru fjár-
hagsáhyggjur að baki og þau áttu
orðið þetta gullfallega heimili.
Hulla var að vinna úti en Gaui var
hættur vegna aldurs og versnandi
heilsu. Hann átti samt nokkur all-
góð ár í friði og ró en þá kom mað-
urinn með ljáinn og hún varð ein
eftir.
Þá tók við síðasta viðfangsefnið.
Hún greindist með illvígt krabba-
mein. Síðustu tvö árin hafa verið
ein sífelld barátta, þeirri baráttu er
nú lokið. Hún barðist til síðustu
stundar með þvflíkri reisn að fátítt
er. Hún lést óbuguð í ráminu sínu
með börnin sín hjá sér.
Hún sagði við mig næstsíðast
sem kom til hennar. „Börnin mín
eru það besta sem ég hef eignast."
Hún var þeim frábær móðir og þau
guldu henni fósturlaunin.
Þau ásamt Jónbjörgu systur okk-
ar hafa reynst henni þannig að ein-
stakt má teljast í öllu þessu stríði
og allt til loka. Þannig afkomendur
er dýrmætt að eiga.
Snorri Sigfinnsson.
+
Þökkum innilega öllum þeim, sem sýnt hafa
okkur samúð og vinarhug við andlát og útför
eiginmanns míns, föður okkar, tengdaföður,
afa og langafa,
JÓHANNESAR L. STEFÁNSSONAR
á Kleifum
í Gilsfirði.
Unnur Guðjónsdóttir,
Guðjón Jóhannesson,
Stefán Jóhannesson, Brynja Bernharðsdóttir,
Hermann Jóhannesson, Kolbrún Ingólfsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.