Morgunblaðið - 09.04.1999, Qupperneq 41

MORGUNBLABIÐ______________
PENINGAMARKAÐURINN
VERÐBRÉFAMARKAÐUR
Evran hækkar vegna
nýrra vaxta
FÖSTUDAGUR 9. APRÍL 1999 41
FRÉTTIR
„Konur eru óvirkt afl“
EVRÓPSKI seðabankinn (ECB) lækk-
aði vexti meira en búizt hafði verið við
í gær eftir að mörkuðum hafði verið
lokað. „Þetta ætti að binda enda á
vangaveltur um frekari vaxtalækkun í
fyrirsjáanlegri framtíð og getur verið
jákvætt fyrir evruna,“ sagði fulltrúi
CSFB í London. Evran hækkaði í
1,0883 dollara úr 1,0797 þegar bank-
inn lækkaði vextina í 2,75% úr 3%.
Áður höfðu bæði evra og pund
hækkað þegar Englandsbanki lækk-
aði sína vexti. Lokagengi þýzku Xetra
DAX vísitölunnar hækkaði eftir sveifl-
ur vegna óvissu um ákvörðun ECB.
Bréf í Volkswagen AG hækkuðu um
0,5% vegna frétta um að fyrirtækið
hyggist afla 18 milljarða marka til að
færa út kvíarnar. í Frakklandi hækk-
aði CAC-40 kauphallarvísitalan um
0,29% eftir órólegan dag. Verð bréfa
í lúxusvörufyrirtækinu LVMH hækkaði
um 1,93% þrátt fyrir nýja synjun
Gucci á Ítalíu. Brezka FTSE 100
lækkaði um 0,5% eftir brezku vaxta-
lækkunina, aðallega vegnna slakrar
stöðu símabréfa, sem höfðu átt þátt í
methækkun á miðvikudag. Eins og
við var búizt lækkaði Englandsbanki
vexti sína úr 5,50% í 5,25% og við
það styrktist pund gegn dollar í
1,6092 dollara úr 1,6033. Eftir opnun
í Wall Street lækkaði Dow Jones um
0,2% úr 10085,31 punktum á mið-
vikudag, sem var enn eitt met.
Japanska Nikkei 225 vísitalan hækk-
aði um 1,8% í 16.846.69 og hafði
ekki verið hærri síðan í marz 1998.
í NÝRRI bók frá Norrænu ráð-
herranefndinni er gerð úttekt á
jafnrétti á Norðurlöndum, sam-
kvæmt því sem kemur fram í frétt
frá Norrænu ráðherranefndinni.
„Konur eru óvirkt afl sem hefur
áhrif á styrk og atorku pólitískra
stofnana.
Þetta er niðurstaða bókarinnar
„Likestillte demokratier? Kjpnn og
politikk i Norden, sem hópur vís-
indamanna á vegum Norrænu ráð-
herrahefndarinnar hefur skrifað í
því skyni að kanna stöðu mála varð-
andi jafnrétti á Norðurlöndum á
síðustu árum.
Konur á Norðurlöndum eru í
fremstu röð í heiminum hvað varðar
virkt framiag til vinnumarkaðarins
og virka þátttöku í stjórnmálum. Ef
Norðurlandaþjóðirnar eru hins veg-
SÍÐUSTU Norrænu auglýsingahá-
tíð aldarinnar verður hleypt af
stokkunum þann 27. maí í Málmey í
Svíþjóð. Þessi hátíð, sú eina sinnar
tegundar á Norðurlöndunum, á tíu
ára afmæli í ár. I tengslum við há-
tíðina verðui' haldið stórt málþing
um kvikmyndir. Dómnefnd sem
veitir viðurkenninguna Gullsvaninn
er skipuð tveimur meðlimum frá
hverri Norðurlandaþjóð. Frestur til
að skila framlögum til hátíðarinnar
er 8. apríl.
Á Norrænu auglýsingahátíðinni
er keppt í opnum flokki og sex sér-
ar bornar saman innbyrðis er mikill
munur á þjóðunum að þessu leyti.
„Sitt er jafnréttið í hverju landi“ er
ein af niðurstöðum bókarinnar.
Á Islandi eru tiltölulegar fáar
konur í stjórnmálum og karlmenn
hafa almennt gegnt hlutverki fyrir-
vinnunnar í þessu samfélagi. Samfé-
lagsleg umönnun smábarna kom
hér síðar til skjalanna en annars
staðar á Norðurlöndum.
I Svíþjóð er kynferðisskírskotun
áberandi á öllum sviðum. 1 velferð-
ar- og umönnunarmálum hefur ver-
ið mikil þróun síðan á 7. áratugnum.
Svíar eru í forystu í fæðingarorlofs-
málum og varðandi réttindi feðra.
Hlutfall kvenna í stjórnmálum er
það hæsta á Norðurlöndum.
í Danmörku sér þess víða stað að
velferðarríkið hefur eflst mikið, eink-
flokkum; leikstjórn, myndatöku,
klippingu og samsetningu, bestu
leikframmistöðu, bestu brellur,
hreyfimyndum og svo er sérstök
viðurkenning veitt fyrir skemmti-
gildi. Hátíðin er rekin sem sjálf-
stætt félag af auglýsingastofum á
Skáni.
I íyrra sló fjöldi þátttakenda öll
met. Ekki færri en 604 framlög voru
send inn og þar af voru 98 tilnefnd
til Gullsvansins. Aðalverðlaunin,
Grand Prix, voru veitt til Diesel,
Paradiset og Traktor fyrir auglýs-
ingamyndina „Little Rock 1873“.
um varðandi umönnun bama á veg-
um ríkisins. Hins vegar hefur skort
mjög á að stjórnmálaflokkar mörk-
uðu sér stefnu varðandi kynferði og
jafnrétti kynjanna og í þau málefni
er einnig lögð lítil áhersla nú.
I Noregi hófst þátttaka kvenna á
vinnumarkaðnum tiltölulega seint
en samþættingin hefur verið hröð.
Stjórnmálaflokkarnir hafa á undan-
fömum árum mótað skilvirkustu og
mest bindandi áætlanirnar á Norð-
uriöndum varðandi þátttöku kvenna
í samfélaginu.
I Finnlandi era aðstæður frá-
brugðnar því sem er annars staðar
á Norðurlöndum vegna þess að kon-
um fjölgaði á vinnumarkaði þegar á
6. áratugnum og sama á við um full-
trúa kvenna í stjórnmálum. Aukn-
ing opinberrar umönnun barna hef-
ur dregist á langinn og lausnir á
borð við við stuðning við gæslu
barna á heimilum hafa verið mest
áberandi en annars staðar á Norð-
urlöndum. Finnar em síðastir
Norðurlandaþjóða til að móta jafn-
réttislöggjöf," segir í fréttatilkynn-
ingu.
„Greining ástandsins í Færeyj-
um, á Grænlandi og Álandseyjum
hefur beinst að sérkennum þesara
eyþjóða miðað við önnur Norður-
lönd. Þjóðirnai' eru innbyrðis mjög
ólíkar en sameiginlegt með þeim er
að samfélagsþróunin hefur ein-
kennst af einangi'un, landfræðilegri
legu við hafið og tiltölulega hörðum
lífskjörum. Konur hafa haflð þátt-
töku í stjórnmálum miklu seinna og
þær hafa átt mun færri fulltrúa en
karlar. Jafnréttissmtök og stofnanir
hafa einnig komið til miklu seinna
en annars staðar. Þetta er reyndar
vísbending um að raunveraleg
tengsl séu milli tiltölulegs fjölda
fulltrúa kvenna og þess hve jafn-
réttissamtök og stofnanir komast á
legg.
Bókin er til sölu hjá Norrænu ráð-
heiTanefndinni,“ segir ennfremur.
-------------------
Betri staða
Alcoa en
spáð var
Pittsburgh. Reuters.
MESTI álframleiðandi heims, AIu-
minium Co. of America, skilaði
minni hagnaði á hlutabréf á fyrsta
ársfjórðungi en á sama tíma í fyrra,
en meiri hagnaði en spáð hafði verið
í Wall Street, þar sem aðgerðir til
að auka vöxt fyrirtækisins hafa veg-
ið upp á móti lækkandi verði og
heimsumróti.
Á fyrsta ársfjórðungi skilaði
Alcoa hagnaði upp á 221,1 milljón
dollara, eða 60 sent á bréf, miðað
við 209,9 milljónir dollara, eða 62
sent á bréf, á sama tíma í fyrra.
Hlutabréfum fjölgaði úr 336 millj-
ónum í 367 milljónir vegna þess að
keppinauturinn, Alumax, var keypt-
ur. Sérfræðingar í Wall Street
höfðu búizt við að hagnaður á hluta-
bréf yrði 54 sent.
Tekjur á fyrsta ársfjórðungi 1999
námu 4 miiljörðum dollara miðað
við 3,4 milljarða dollara á sama tíma
í fyrra. Álfarmar voru 1,1 milljón
smálesta miðað 778.000 fyrir ári.
Verð hlutabréfa í Alcoa hækkaði
um 2,06 dollara í kauphöllinni í New
York í 43,13 dollara, en hæst hefur
verðið komizt í 45,06 dollara á síð-
ustu 12 mánuðum.
Paul O’Neill aðalframkvæmda-
stjóri sagði að með aðgerðum til að
auka vöxt hefði verið komizt hjá um
110 milljóna dollara tekjutapi mið-
að við sama tíma í fyrra vegna
lægra álverðs og efnahagskreppu í
Brasilíu.
Staða Alcoa hefur styrkzt vegna
þess að á síðustu 12 mánuðum hefur
fyrirtækið keypt Inespal á Spáni og
gamla keppinautinn Álumax. Alcoa
hefur reynt að bæta og einfalda
framleiðsluaðferðir. Um leið hefur
verið dregið úr birgðum og störfum
hagrætt.
VIÐMIÐUNARVERÐ Á HRÁOLÍU frá 1. nóv. 1998
Hráolía af Brent-svæðinu í Norðursjó, dollarar hver tunna
lö,UU .
17,00 ~
16,00 “ Kjtl'
15,00 “ /^14'43
14,00 “
13,00 " y\ J
12,00 “ V » ri i r
11,00 “
10,00 ■ u V
9,00 “ Byggt á gög Nóvember ' Desember' Janúar ' Febrúar ' Mars ' Apríl num frá Reuters
FISKVERÐ Á UPPBOÐSMÖRKUÐUM - HEIMA
Hæsta Lægsta Meðal- Magn Heildar-
08.04.99 verð verð verð (kíló) verð (kr.)
ALLIR MARKAÐIR
Annar afli 130 130 130 273 35.490
Blálanga 75 75 75 45 3.375
Gellur 313 313 313 120 37.560
Grásleppa 29 25 26 411 10.674
Hlýri 115 112 115 269 30.821
Hrogn 100 100 100 288 28.800
Karfi 82 30 72 13.200 956.423
Langa 113 71 93 1.896 176.771
Langlúra 80 56 75 939 70.514
Lúða 444 120 278 536 148.760
Lýsa 57 57 57 1.058 60.306
Rauðmagi 41 5 33 512 16.924
Skarkoli 146 70 126 513 64.387
Skrápflúra 60 45 46 1.071 49.770
Skötuselur 215 100 192 459 87.936
Steinbítur 228 50 117 13.886 1.620.168
Sólkoli 195 120 152 855 129.805
Tindaskata 10 10 10 250 2.500
Ufsi 66 50 59 3.008 178.861
Undirmálsfiskur 219 50 185 2.440 450.786
Ýsa 300 171 173 23.946 4.141.884
Þorskur 176 134 157 48.330 7.601.043
FMS Á ÍSAFIRÐI
Lúða 180 180 180 90 16.200
Skarkoli 131 131 131 165 21.615
Steinbítur 91 91 91 2.500 227.500
Ýsa 200 200 200 100 20.000
Þorskur 140 114 134 12.000 1.604.520
Samtals 127 14.855 1.889.835
FAXAMARKAÐURINN
Gellur 313 313 313 120 37.560
Grásleppa 25 25 25 120 3.000
Langa 84 79 80 165 13.205
Langlúra 56 56 56 94 5.264
Lúða 385 291 333 266 88.448
Rauðmagi 40 7 37 403 14.834
Skarkoli 141 81 106 121 12.780
Sólkoli 148 148 148 87 12.876
Ufsi 59 59 59 306 18.054
Undirmáisfiskur 217 217 217 173 37.541
Ýsa 196 171 168 9.700 1.627.563
Þorskur 171 134 231 8.848 2.043.092
Samtals 192 20.403 3.914.217
FISKMARK. HÓLMAVÍKUR
Skarkoli 132 132 132 12 1.584
Þorskur 165 133 144 557 80.420
Samtals 144 569 82.004
FISKMARKAÐUR AUSTURLANDS
I Steinbítur 104 104 104 771 80.184
Samtals 104 771 80.184
FISKMARKAÐUR BREIÐAFJARÐAR
Grásleppa 29 25 26 291 7.674
Hlýri 115 115 115 223 25.645
Karfi 68 64 67 3.017 202.622
Langa 88 84 87 120 10.488
Langlúra 70 70 70 235 16.450
Lúða 444 330 410 68 27.912
Rauðmagi 41 26 29 65 1.870
Skarkoli 146 141 145 137 19.812
Skrápflúra 45 45 45 966 43.470
Steinbítur 85 85 85 60 5.100
Sólkoli 155 148 149 365 54.560
Tindaskata 10 10 10 250 2.500
Ufsi 59 59 59 208 12.272
Undirmálsfiskur 219 219 219 1.617 354.123
Ýsa 238 145 195 3.021 590.545
Þorskur 176 114 143 24.131 3.454.353
Samtals 139 34.774 4.829.395
FISKMARKAÐUR DALVÍKUR
Hlýri 112 112 112 34 3.808
Karfi 81 69 76 4.902 374.072
Langa 109 109 109 525 57.225
Lúða 280 280 280 11 3.080
Rauðmagi 5 5 5 9 45
Skarkoli 70 70 70 29 2.030
Skötuselur 215 215 215 161 34.615
Steinbítur 96 50 62 96 5.950
Sólkoli 120 120 120 183 21.960
Ufsi 56 56 56 1.471 82.376
Undirmálsfiskur 50 50 50 191 9.550
Ýsa 200 200 200 17 3.400
Þorskur 154 150 151 2.643 398.274
Samtals 97 10.272 996.384
FISKVERÐ Á UPPBOÐSMÖRKUÐUM - HEIMA
Hæsta Lægsta Meðal- Magn Heildar-
verð verð verð (kíló) verð (kr.)
AUSTFJARÐAM. FÁSKRÚÐSFIRÐI
I Steinbítur 100 100 100 1.296 129.600
I Samtals 100 1.296 129.600
FISKMARKAÐUR SUÐURNESJA
Annar afli 130 130 130 161 20.930
Hlýri 114 114 114 12 1.368
Karfi 82 48 74 236 17.405
Langa 113 113 113 226 25.538
Langlúra 80 80 80 10 800
Rauðmagi 5 5 5 35 175
Skarkoli 134 134 134 49 6.566
Skrápflúra 60 60 60 105 6.300
Skötuselur 215 100 187 75 14.055
Steinbítur 100 100 100 102 10.200
Sólkoli 195 195 195 167 32.565
Ufsi 66 65 66 613 40.213
Ýsa 300 145 195 6.578 1.281.921
Samtals 174 8.369 1.458.035
FISKMARKAÐUR VESTMANNAEYJA
I Langa 84 71 76 250 19.075
I Samtals 76 250 19.075
FISKMARKAÐUR ÞORLÁKSHAFNAR
Karfi 76 73 73 4.895 357.825
Langa 84 84 84 610 51.240
Lýsa 57 57 57 1.058 60.306
Skötuselur 182 160 176 223 39.266
Sólkoli 148 148 148 53 7.844
Ufsi 64 64 64 389 24.896
Undirmálsfiskur 108 108 108 459 49.572
Ýsa 259 122 211 2.463 519.250
Samtals 109 10.150 1.110.198
FISKMARKAÐURINN HF.
Blálanga 75 75 75 45 3.375
Hrogn 100 100 100 38 3.800
Karfi 30 30 30 150 4.500
Langlúra 80 80 80 600 48.000
Lúða 120 120 120 96 11.520
Steinbítur 145 113 116 526 60.785
Ufsi 50 50 50 21 1.050
Ýsa 100 20 20 1.767 35.905
Samtals 52 3.243 168.935
FISKMARKAÐURINN í GRINDAVÍK
Steinbítur 106 58 90 335 30.039
Samtals 90 335 30.039
HÖFN
Annar afli 130 130 130 112 14.560
Hrogn 100 100 100 250 25.000
Lúða 320 320 320 5 1.600
Steinbítur 116 114 115 7.000 808.010
Ýsa 225 120 211 300 63.300
Þorskur 135 135 135 151 20.385
Samtals 119 7.818 932.855
TÁLKNAFJÖRÐUR
Steinbítur 228 201 219 1.200 262.800
Samtals 219 1.200 262.800
VIÐSKIPTI Á KVÓTAÞINGI ÍSLANDS
8.4.1999
Kvótategund Viðskipta- Viðskipta- Hæsta kaup- Lægsta sölu- Kaupmagn Sölumagn Vegið kaup- Vegið sölu Síðasta
magn (kg) verð (kr) tilboð (kr). tilboð (kr). ettir (kg) ettir (kg) verð (kr) verð (kr) meðalv. (kr)
Þorskur 28.250 104,94 104,00 104,70 5.000 171.626 104,00 105,50 105,39
Ýsa 47,00 47,70 5.000 245.126 47,00 50,47 49,00
Ufsi 3.589 29,00 26,00 29,00 20.000 104.633 26,00 30,80 30,55
Karfi 500 40,25 40,00 0 95.581 40,74 41,63
Steinbítur 15.000 18,10 17,50 17,70 15.015 57.541 17,50 17,89 18,50
Úthafskarfi 30,00 0 5.000 30,00 21,00
Grálúða 91,00 0 5.753 91,00 91,50
Skarkoli 3.000 40,00 40,00 500 0 40,00 39,08
Langlúra 10.000 37,00 36,99 0 10.000 36,99 36,90
Sandkoli 797 11,55 12,10 15,00 30.820 900 12,01 15,00 12,00
Skrápflúra 44.000 11,50 11,02 11,49 40.948 9.529 11,02 11,86 11,01
Úthafsrækja 100.000 6,55 6,50 270 0 6,50 6,36
Rækja á Flæmingjagr. 30,00 0 250.185 36,00 34,85
Ekki voru tilboð í aðrar tegundir
Norræna auglýsinga-
hátíðin tíu ára