Fjölnir - 01.01.1838, Blaðsíða 20

Fjölnir - 01.01.1838, Blaðsíða 20
20 önnur kjínslóöin, skjild hinni firri, og þó ekkji að ftliu eíns. 3>að eru f>eír, sem halda að eínu gjildi, hvurnig þeír fara með íslenzkuna, og bæta hana og staga með bjöguðnm dönskuslettum, í orðum og talsháttum, greínum og greínaskjipan — af eínberri heímsku og fákunnáttu. J>essi meíníng er að sönnu ekkji eíns heímskuleg og hin firri; því hún er sjálfri sjer so gagnstæðileg, að ef nokkur kjarkur er eptir í þjóðinni, gjet jeg varla ímindaö mjer annað betra ráð til að veruda íslenzkuua, cnn væri fólkjinu skjipað að fara að tala döiisku ; og það hafa þeír líkiega viljað, sem nefndir eru í Mánaða- tiðindunum. Að þessu leíti er meining hinna síðari ekkji eíns heímskuleg; enn hún er eíngu að siður ekkji minna aðhlátursefni, og þó (að mi'nu viti) hættulegri enn hiu. 3?ví þegar skólagjeíngnir menn, eöa jafnvel háskóla- gjeíngnir, eru so hörmulcga fákjænir, að óbjagað orð gjetur varla komið úr niuimi þeirra, þá er ekkji á öðru von, enn ólærðu menuirnir hafi það eptir: sumir af háði, ef til vill — og so gjetur það samt komizt «pp í vana — enn sumir af eínfeldni. Með þessu móti er málinu hætta búin. Og jeg tel ekkji eptir mjer, að verja lítilii stundu til að fara um þetta fáeínum orðum. ()11 heímska, herrar mínir! er sprottin af eínhvurri missíníngu. Og ef það er rángt, aö Islendíngar eígi að vanrækja málið sitt, eða taka upp anuað mál: þá hlítur jþeím að missínast, sem eru þeírrar meíni'ngar. Við skul- um athuga, hvað þeír hafa borið firir sig, og bæta því við, sem þeím kjinni koma til hugar að bera firir sig. 3>að er firsta röksemdin, hvað málið á að vera "ósveígjanlegt" (so ætla jegþeír komist að orði) og óhæf- ilegt til að taka á móti skáldskap og visindum. Mjer vitanlega hafa nokkrir gjörzt til að seígja þetta, enn eíngjinn til að sauna það. Og—hvað áttu þeír áð gjeta sanuað vesælíngar? Nefni þið eínn, sem hafi sagt þetta, og haft nokkurt vit á máliuu okkar! Og hvaðan átti þó

x

Fjölnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjölnir
https://timarit.is/publication/61

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.