Óðinn - 01.07.1920, Blaðsíða 5

Óðinn - 01.07.1920, Blaðsíða 5
ÓÐINN 53 Winnipeg og lauk þá annars flokks kennaraprófi. Um fimm ára skeið var hann ekki við kenslu; dvaldi hann þá í Vancouver í British Columbia og hafði á hendi skrifstofustörf. Snemma byrjaði hann að rita og liggur mikið eftir hann bæði prentað og óprentað. En ávalt hefur hann orðið að hafa ritverkin í hjáverkum, því ástðæður hans hafa ekki leyft honum að gefa sig við þeim eingöngu. Sætir það furðu, hve miklu hann hefir afkastað, því heilsutæpur hefur hann lengst af verið; en hann er eljumaður mikill og vakir oft langt fram á nætur við ritstörf sín. Öll ritverk hans, bæði útkomin og óútkomin eru þessi: Ljóðmæli, gefin út 1898; Eiríkur Hanson, skáld- saga, gefin út 1899 og 1903; Brazilíufararnir, skáld- saga, gefin út 1905 og 1908; Vornætur á Elgsheið- um, safn af stuttum sögum, kom út 1910; Sögur frá fyrri tímum, hafa komið út af og lil í ýmsum blöðum; Bessabrjef, komu út í Heimskringlu árin 1893—4; Rauðárdalurinn, skáldsaga, prentuð í tímaritinu Syrpa, ekki öll komin enn; Haustkvöld við hafið, safn af sögum, sumar hafa birtst í tímaritum; Æíinlýri (Fables), hafa ekki verið gefin út enn; þrjú leikrit, sem mundu mynda allstóra bók; Karl litli, barnasaga, óútkomin; Dagbókin mín, athugasemdir um menn og viðburði, sem ekki eiga að koma út fyr en að höfundinum látnum. Hjer eru þá talin öll ritverk höfundarins, sem hann hefur lokið við. Þau eru mestmegnis sögur. Kvæðin eru öll frá fyrri árum. Hefur honum látið sagnaskáldskapurinn betur, þótt sum kvæði hans sjeu ágæt, svo sem hið einkennilega kvæði hans »Grímur frá Grund«, er margir munu kannast við og austurríski rithöfundurinn, Poestion hefir þýtt á þýsku. Sögur hans hafa allar skýr og ákveðin einkenni. Þær hafa rómantiskari blæ en títt er um íslenskar skáldsögur. Söguhetjurnar eru all- oftast einkennilegir íslendingar, sem rata í margs- konar æfintýri. Tekst höfundinum jafnan mjög vel, að láta sálarlífseinkenni persónanna koma í ljós á viðeigandi hátt, eftir því sem ytri aðstæður kalla þær fram. Einkum lætur honum vel að lýsa þeim, sem eru á einhvern hátt undarlegir í háttum og öðruvísi en fólk er flest, og eru margar af sögu- hetjum hans af því tæi. Náttúrulýsingar eru og nákvæmar og oft mjög fagrar, en eigi að sama skapi stórfeldar. Vegna þess hve æfintýralegar sög- urnar eru og hversu sterkan þátt ímyndunaraflið á í myndun söguþráðarins, skortir þær stundum þann eiginleika, að viðburðirnir fylgi ákveðnu orsakasambandi, sem stefnir að vissu markmiði. Þær hafa einkenni hins rómantiska skáldskapar, sem bindur sig eigi við reynslusannindin og reyn- ir ekki beinlínis að færa þau í skáldskaparbún- ing, heldur skapar sér nýjan heim utan og ofan við þau. Áhrifin, sem mótað hafa skáldskaparstefnu Jó- hanns Magnúsar Bjarnasonar, munu vera úr tveim- ur áttum aðallega: fyrst og fremst frá lestri æfin- týra, enda segir hann sjálfur að æfintj'iin i »Þús- und og einni nótt«, haíi ávalt hrifið sig mjög, og í öðru lagi frá síðari tíma höfundum enskum, er hafa að nokkru leyti yfirgefið realistiska skáld- skaparstefnu. Telur hann sig hafa orðið fyrir áhrifum frá skotska skáldinu Robert Louis Steven- son, sem var fylgjandi þessari ný-rómantisku stefnu (Neo Romanticism). Einnig leynir það sjer ekki, að hann hefur ritað sumar sögur sínar með æskulýðinn í huga, sem von er til, þar sem aðal- starf hans hefur verið barnafræðsla, og eru marg- ar hinna styttri sagna hans ágætar barnasögur. Svipar honum þar einnig til Robert Louis Steven- son, sem hefir ritað hugðnæmari kvæði og sögur fyrir börn en ílestir, ef ekki allir, aðrir enskir rit- höfundar. Þeim til fróðleiks, sem ekki þekkja höfundinn, en hafa notið ánægjustunda af lestri sagna hans, skal þess getið, að hann er allra manna yfirlætis- lausastur, alúðlegur og vingjarnlegur i viðmóti við hvern sem er, og svo vinsæll að hann á fáa sína líka í því. Hann heldur sjer alveg utan við alt þjark og deilumál og er alveg laus við það að gera mönnum mishátt undir höfði, eftir því hvern- ig honum falla skoðanir þeirra í geð. Hann er ágætur kennari og nýtur sjerstakrar hylli nemenda sinna, sem margir hverjir halda æfilangri irygð við hann. Stafar það bæði af Ijúfmensku hans og eins hinu, hve afar samviskusamur og vandvirkur hann hefur verið sem kennari. Fer því fjarri að hann hafi vanrækt skyldustörf sin vegna ritslarf- anna, eins og oft vill verða hjá þeim, sem til rit- starfa eru hneigðir, en verða að hafa þau í hjá- verkum. Vonandi á hann eftir að rita margar sög- ur enn, og vonandi eiga íslendingar eftir að sýna honum meiri viðurkenningu, en honum hefur hlotnast að þessu. G. A. 0

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.