Dagblaðið Vísir - DV - 28.09.1985, Síða 24

24
DV. LAUGARDAGUR 28. SEPTEMBER1985.
Erlend bóksjá
Erlend bóksjá

»•

* *
Y
■>
Colettesegir
frá líf i sínu
EARTHLY PARADISE.
Höfundur: Colotte.
Penguin Books, 1985.
Franska skáldkonan og lífs-
kúnstnerinn Colette skóp ýmsar
eftirminnilegar kvenpersónur
skáldsagnanna, svo sem Claudine,
Gigi og Chéri. En líf hennar sjálfr-
ar var ekki síður eftirminnilegt en
skáldsagnapersónanna, enda þaö
tvennt oft harla náið saman tvinn-
að.
Colette fæddist árið 1873 í litlu
sveitaþorpi en fluttist til Parísar
með fyrsta eiginmanni sínum, al-
ræmdum rithöfundi og gagnrýn-
anda, tvítug aö aldri. Eiginmaður-
inn neyddi hana til þess að skrifa
skáldsögur sem hann birti síðan
undir sínu eigin nafni. Þessar sög-
ur urðu þegar mjög vinsælar. En
hjónabandið var óhamingjusamt
og árið 1906 yfirgaf Colette mann
sinn og vann næstu árin fyrir sér á
leiksviðinu. Hún átti síðar eftir að
giftast tvívegis og eignaðist dóttur
með öðrum eiginmanni sínum.
Colette skrifaði mikiö um líf sitt
og reynslu. I þessari bók hefur
Robert Phelps valið kafla úr verk-
um hennar og raðað saman í rétta
tímaröð þannig aö úr verður sam-
felld sjálfsævisaga. Þeir sem lesiö
hafa þekktustu bækur Colette hitta
hér fyrir margt kunnuglegt en
einnig eru í þessari bók brot úr frá-
sögnum sem ekki hafa verið eins
aðgengileg fyrir breiðan lesenda-
hóp.
Það er ánægjulegt að endurnýja
kynnin við Colette. Ur brotunum úr
verkum hennar verður litrík
mósaík þar sem birtist sú óbil-
andi ást á lífinu og fjölþætta lífs-
reynsla sem gerði skáldverk
Colette að veruleika.
J.GBALLARD
EMPIRE
OFTHE
siSUNii
FangiJapana
EMPIRE OF THE SUN.
Washington Square Press 1985.
Ur reynslu sinni sem fangi
Japana í Kína á stríðsárunum
siðari hefur Ballard smíðað
magnaða skáldsögu um ungan
dreng á þeim mörkum lífs og
dauða sem föngum Japana voru
búin. Hann var slíkur fangi á
árunum 1942 til 1945, einkum í
Lunghua, og þekkir því af eigin
raun þann ógnþrungna veruleika
sem honum tekst að tjá svo
afbragðs vel á síðum þessarar
bókar.
Söguhetjan, Jim, er barn Vestur-
landabúa í Shanghai. Viðbrigðin
verða því mikil þegar stríðið
kemur til þeirrar borgar. Hann
verður viðskila við foreldra sína og
neyðist til að bjarga sér sjálfur.
Loks er hann handtekinn og fluttur
í fangabúðir þar sem margir
látast úr hungri og sjúkdómum.
Skáldsögunni lýkur þegar hvít sól
yfir Nagasaki boðar stríðslok og
upphaf nýrrar aldar og Jim fær að
hitta foreldra sína aftur.
Margar bækur hafa verið ritaðar
um fangabúðalíf en þessi skáld-
saga Ballards er með þeim eftir-
minnilegustu.
Raunir unglingspilts í
Dagbókum Adrian Moles
THE GROWING PAINS OF ADRIAN MOLE.
Höfundur: Sue Townsend.
Methuen, 1985.
Þeir, sem fylgjast með listum yfir
metsölubækur í Bretlandi, hafa vafa-
litið veitt því eftirtekt, að bækur Sue
Townsend um Adrian nokkurn Mole
hafa veriö þar þaulsætnar í efstu sæt-
um, og eru enn. Fyrri bókin, The'
Secret Diary of Adrian Mole, aged 13
3/4, seldist i óvenjustóru upplagi, jafn-
vel af metsölubók að vera, og sú síðari,
The Growing Pains of Adrian Mole,
ætlar víst ekki að vera neinn eftirbát-
ur.
Um hvað fjalla svo þessar bækur?
Jú, þetta eru að forminu til dagbækur,
þar sem unglingspiltur, Adrian Mole,
skýrir frá hugrenningum sínum, sem
og daglegum atburðum, auk þess sem
hann lýsir skoöunum á mönnum og
málefnum eftir því sem tilefni gefast
til.
Adrian er frekar ólögulegur ungl-
ingur að eigin áliti, bólugrafinn og lítið
fyrir augað. Hann leggur þeim mun
meiri áherslu á andlega iökun, enda
staðráöinn í að verða ljóöskáld og
sendir ólíklegustu aðilum skáldskap
sinn til athugunar. Fjölskyldulifið er
ekki til mikillar fyrirmyndar, enda
faðirinn yfirleitt atvinnulaus og móðir-
in oftar en ekki að berjast á móti
bombunni. Og samskiptin við hitt kyn-
ið ganga heldur ekki vandræðalaust
fyrir sig.
SAGAN AF FORSÍÐUM
BLAÐANNA
FRONT PAGE HISTORY.
Höfundar: Harold Evans og Hugh Barty King.
Penguin Books, 1985.
Dagblöðin eru spegill sinnar samtíð-
ar. Á síðum þeirra birtast í máli og
myndum atburðir líðandi stundar, aö
vísu í misjafnlega réttu ljósí eftir at-
vikum.
Breski blaðamaðurinn Harold
Evans, sem um árabil var ritstjóri
Sunday Times og síðar um skeið The
Times, hefur hér valið 77 atburði á
þessari öld sem komust á forsíöur
blaðanna.
Hverjum atburöi eru gerð skil með
þrennum hætti: birt er mynd af dag-
blaðsforsíðu, þar sem um málið er
fjallað, nokkrar helstu fréttamyndir af
atburðinum, og stutt samantekt, þar
sem gangur málsins er rakinn.
Það fer ekki hjá því að val atburð-
anna endurspegli nokkuð bresk sjónar-
mið. Ef blaðamaður frá öðru landi ætti
að velja atburði í slíka bók yrði valið
án efa nokkuö á annan veg. Þó er ljóst
að meirihluti þeirra frétta, sem hér
eru raktar, vöktu á sínum tíma heims-
athygli og hlutu mikla umf jöllun í dag-
blöðum víða um heim. Það á við um
styrjaldir, alvarleg stjórnmálaátök,
meiriháttar slys og manndráp, svo
dæmi séu tekin.
Fyrsta stórfréttin, frá árinu 1900,
segir frá umsátrinu við Mafeking og
framöngu Baden-Powells þar, en sú
síðasta rekur barnamál Diönu og Kalla
prins í Bretaveldi.
Framsetning efnisins, og útlit bókar-
innar, er með prýði. Lesendur fá í
Events of our century that
shook the World
knöppu formi mikilvægustu upplýsing-
arnar um ýmsa þá atburði, sem
„skóku heiminn” á þessari öld — en
reyndar í leiðinni einnig um nokkra,
sem minna máli skiptu þótt þeir vektu
athygii fjölmiðla á sínum tíma og þyki
kannski enn safarík lesning.
ÆVINTÝRIÞESSA
HEIMS 0G ANNARS
THE TALISMAN.
Höfundar: Stephen King og Peter Straub.
Penguin Books, 1985.
Tveir af helstu metsöluhöfundum
Bandaríkjanna hafa tekið sig til og
skrifað í sameiningu heljarmikinn
doðrant (hátt á áttunda hundrað blað-
síður) um hrollvekjandi ævintýri þessa
heims og annars. Þetta eru þeir
Stephen King, sem samið hefur ýmsar
þekktustu hrollvekjur síðari ára (svo
sem Carrie, The Shining og Christine),
og Peter Straub sem einnig hefur
reynt fyrir sér með góöum árangri á
BANDARÍKIIM
1. Stephen King:
THINNER.
2. Belva Plain:
CRESCENT CITY.
3. Jeffrey Archer:
FIRST AMONG EQUALS.
4. JohnSaul:
BRAINCHILD.
5. AliceAdams:
SUPERIOR WOMEN.
6. Danielle Steel:
FULL CIRCLE.
7. Helen Hooven Santmyer:
...AND LADIES 0F THE CLUB".
8. Lawrence Sanders:
THE PASSION 0F MOLLY T.
9. Frederick Forsyth:
THE FOURTH PR0T0C0L.
10. Eric van Lustbader:
THE MIKO.
Rit almenns eðlis:
1. David Ahodaher:
IAC0CCA:
2. M. Scott Peck:
THE ROAD LESS TRAVELLEO.
3. John Madden og Dave Anderson:
HEY, WAIT A MINUTE
(I WROTE A BOOKI).
4. Thomas J. Peters og Robert H. Water-
man jr.:
IN SEARCH 0F EXELLENCE.
5. Peter Collier og David Horowitz:
THE KENNEDYS:
AN AMERICAN DRAMA.
IByggt á Bew York Times Book Review).
því sviði (Ghost Story, Shadowland).
I sameiginlegri bók sinni fara þeir að
hluta til inn í þá veröld sem bókales-
endum er kunn af Hringadrottinssögu,
Sögunni endalausu og fleiri ævintýra-
bókum. Söguhetjan er 12 ára gamall
drengur, Jack Sawyer. Hann býr í
Bandaríkjum nútímans ásamt móður
sinni, sem er dauöans matur. Þau eru
jafnframt á flótta undan fjármála-
manni sem hyggst leggja hlut þeirra í
sameiginlegu fyrirtæki undir sig. En
það liggur annað og meira þar á bak
við, eins og lesendur fá fljótlega að
kynnast. Þau miklu átök milli góös og
ills eiga sér ekki síst stað í öðrum
heimi sem Sawyer f ær aö kynnast.
Þótt skáldsagan sé ógnarlöng er hún
ávallt spennandi aflestrar. Þeir félag-
amir finna upp á mörgum óvæntum
uppákomum en að sjálfsögöu fer það
svo að lokum að hið góöa fer með sigur
BRETLAND
1. Frederick Forsyth:
THE FOURTH PROTOCOL. (2).
2. Tom Sharpe:
WILT ON HIGH. I3).
3. SueTownsend:
THE GROWING PAINS 0F ADRIAN
M0LE.I1).
4. SueTownsend:
THE SECRET DIARY OF ADRIAN MOLE;
AGED 13 3/4.141.
5. J.G. Ballard:
EMPIRE OFTHE SUN. (5).
6. JeHrey Archer:
FIRST AMONG EQUALS. (7).
7. James Herbert:
DOMAIN. (6).
8. Wilbur Smith:
THE LEOPARD HUNTS IN DARKNESS.
(8).
9. David Morell:
RAMBO FIRST BL00D II. (9).
10. Susan Howatch:
THE WHEEL 0F F0RTUNE. (-1.
(Tölur innan sviga tákna stað viðkomandi
bokar á listanum vikuna á undan. Byggt á The
Sunday Times).
af hólmi: Sawyer tekst ætlunarverk
sitt og í leiöinni að finna lækningu sem
dugar gegn sjúkdómi móöir hans.
Spielberg mun hafa keypt rétt til að
kvikmynda þessa sögu. Því má búast
við að innan fárra ára birtist Jack
Sawyer á hvíta tjaldinu, ungum sem
öldnum til óblandinnar ánægju.
DANMÖRK
1. HermanWouk:
NATALIE.
2. POLITIKENS
SLANG0RDB0G.
3. Lise Nörgaard:
STJERNEVEJ.
4. William Heinesen:
DET G0DE HAB.
5. Gail Godwin:
EN M0R OG T0 DÖTRE.
6. Ralph Giordano:
FAMILIEN BERTINI.
7. Knud Erik Pedersen:
PUSLINGELANDET.
8. John Irving:
HOTEL NEW HAMPSHIRE.
9. EmmaGad:
TAKT OG T0NE.
10. Nicholas Gage:
ELENI.
IByggt á Politiken Söndag).
Umsjón:
Elías Snæland
Jónsson
I nýrri bókinni, sem nær fram á vorið
1983 þegar Adrian er orðinn 16 ára,
gengur á ýmsu. Móðir hans verður allt
í einu ólétt og elur dóttur, en nokkuð er
á huldu um faðernið. Hiö sama á
reyndar við um barn gamallar ástkonu
föðurins, en hún veröur léttari um
svipað leyti. Fjölskyldulífið er nokkuö
ruglað af þessum sökum, og vegna
peningaleysis. Adrian gengur þar að
auki illa að eiga við vinkonu sína,
Pandoru, og svo fer að lokum að hann
ákveður að strjúka aö heiman. En
jafnvel það er nú ekki eins gaman og
ætla mætti.
Þessum atburðum og fjöldamörgu
öðru, sem til tíðinda ber, lýsir Adrian á
fyndinn og skemmtilegan hátt. Tekið
er á ýmsum vandamálum, sem gjarn-
an einkenna unglingsárin, og blandaö
saman gríni og alvöru. Þetta er því hin
hressasta lesning. Og vafalaust eiga
margar fleiri dagbóka Adrian Moles
eftir aö fylgja í kjölfarið.
Gódarbækur
fyrirbömin
THE GOOD BOOK GUIDE TO CHILDREN S
BOOKS.
Ritstjórar: Bing Taylor og Peter Braithwaite.
Penguin Books, 1985.
Hvernig er hægt að velja 600
bækur af 35.000 og mæla með þeim
sérstaklega? Þetta verkefni fengu
ritstjórar þessarar bókar og þeir
aðstoðarmenn sem voru fengnir til
liös viö bókavalið. Þeir leggja
áherslu á að þeir séu gjörsamlega
óháðir hagsmunaaðilum í barna-
bókaheiminum og hafi haft það eitt
að leiöarljósi að velja bækur af sem
fjölbreytilegasta tagi, nýjar sem
gamlar, sem geti ýtt undir hugar-
flug barnanna, aukiö þekkingu
þeirra og sýnt þeim að lestur bóka
sé ekki aöeins nauðsynlegur hluti
þess að vaxa úr grasi heldur einnig
ánægjulegt tómstundagaman.
Bókunum er skipt niöur í marga
flokka eftir eðli þeirra og efni.
Sérstaklega er merkt við 100 bækur
sem talið er að ekkert barn ætti að
láta hjá líða að lesa.
Veittar eru allar helstu
upplýsingar um hverja bók: nafn
hennar, höfund, útgefanda,
blaösíðufjölda og verð, og í stuttu
máli sagt frá efni bókarinnar. Þá
eru birtar litlar litmyndir af kápu-
síðum bókanna.
Bókin virðist unnin af vandvirkni
og áhuga fyrir góðum bókum fyrir
uppvaxandi kynslóð. Þaö er sér-
staklega mikilvægt einmitt á sviði
barnabóka þar sem krefjast
verður víðsýni og tillitssemi.