Dagblaðið Vísir - DV - 14.04.1986, Síða 14

14
DV: MÁNUDÁGÚR ’íUaÚRÍL 1986.
Frjálst.óháó dagblað
Útgáfufélag: FRJALS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaöurogútgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JONAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aöstoöarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÖNSSON
Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON og ÓSKAR MAGNÚSSON
Auglýsingastjórar: PALLSTEFANSSON og INGOLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiösla, áskrift,
ÞVERHOLT111, SlMI 27022
Setning, umbrot, mynda- og plötugerö: HILMIR HF„ ÞVERHOLT111
Prentun: ARVAKUR HF. - Askriftarverð á mánuöi 450 kr.
Verð í lausasölu virka daga 45 kr. - Helgarblað 50 kr.
Bankarnir eru ábyrgir
Komið hefur í ljós, að 15% af lánunum, sem erlendir
bankar veittu Filippseyjum á þjófræðistíma Marcosar,
fóru beint á bankareikninga hans í Sviss og víðar.
Barnalegt væri að halda því fram, að lánveitendur hafi
ekki haft hugmynd um þessa meðferð lánsfjárins.
Marcosi þjófi tókst að auka bókaðar skuldir Filipps-
eyja úr 80 milljörðum króna í 1000 milljarða. Þessi
skuldasöfnun var drýgsti þátturinn í 400 milljarða króna
heildarstuldi hans, þótt hann hefði einnig öll spjót úti
á öðrum sviðum. Um þetta vissu alþjóðabankarnir.
Engin siðferðileg leið er að ætlast til þess af Filippsey-
ingum, að þeir endurgreiði þessa 1000 milljarða
Marcosar. Hann hafði ekki annað umboð til að stjórna
Filippseyjum en það, sem hann gaf sér sjálfur. Um þetta
vissu bankarnir, sem mokuðu fé í hann.
Dæmi Marcosar er aðeins stærsta dæmið af mörgum
tugum um framferði alþjóðabanka 1 þriðja heiminum.
Annað dæmi er Chile, sem var í peningasvelti á lýðræð-
istíma Allendes, en hefur verið að drukkna í lánsfé,
síðan Kissinger kom geðsjúklingnum Pinochet til valda.
Eitt sorglegasta dæmið er Argentína, sem drukknaði
í lánsfé á valdatíma her- og lögregluforingja, sem haldn-
ir voru stelsýki og kvalalosta, en hefur verið fryst af
alþjóðabönkunum, síðan lýðræðisstjórn komst þar til
valda. Argentínumenn bera ekki ábyrgð á skuldunum.
Einhverra hluta vegna virðast vestrænir bankastjór-
ar halda, að peningar séu vel varðveittir hjá glæpa-
mönnum, sem ryðjast með ofbeldi til valda í þriðja
heiminum, en illa geymdir hjá stjórnum, sem starfa í
umboði borgaranna eins og tíðkast á Vesturlöndum.
Staðreyndin er hins vegar sú, að þeir, sem ráða ríkj-
um í skjóli hers og lögreglu fara verr með fé en hinir,
sem hafa umboð. Fæstir eru að vísu eins mikilvirkir og
Marcos, en eru þó haldnir sömu áráttu stelsýkinnar.
Afganginum verja þeir í prumpfyrirtæki og hergögn.
Einræðisherrann Castro á Kúbu er ekki sá, sem
heppilegast er að vitna til, en nauðsynlegt til að vísa á
hættuna, sem stafar af ábyrgðarleysi bankastjóra. Hann
hefur lagt til, að skuldir þriðja heimsins verði afskrifað-
ar. í stórum dráttum er þetta rétt hjá honum.
Ef Castro væri einn um að halda þessu fram, væri
hætta á, að misheppnað þjóðskipulag hans fengi vott
af ljómanum frá réttri skoðun hans á lánamálum þriðja
heimsins. Sem betur fer eru þeir orðnir margir aðrir,
sem sjá í máli þessu lengra en nef þeirra nær.
Garcia, forseti í Perú, er hófsamur maður og hefur
tilkynnt, að ríki hans muni borga mest 10% af útflutn-
ingstekjum sínum í kostnað af erlendum skuldum. Gott
væri fyrir vestræna bankastjóra, ef slíkir heiðursmenn
væru margir í valdastólum þriðja heimsins.
Hið eina, sem alþjóðlegir bankastjórar hafa sér til
afsökunar í eindregnum stuðningi þeirra við morðingja
og þjófa, er, að þeir hafi verið studdir til þess af sínum
ríkisstjórnum. í slíkum tilvikum eiga þeir að geta sent
bakreikninginn til þessara sömu ríkisstjórna.
Nauðsynlegt er, að máli þessu verði haldið til streitu,
Qöldi banka gerður gjaldþrota og mýgrútur bankastjóra
gerður atvinnulaus. Hinir bankastjórarnir verða að
átta sig á, að ábyrgð hlýtur að fylgja því að kaupa víxla
af glæpamönnum, sem falsa undirskriftir heilla þjóða.
Alþjóðlegir bankastjórar vissu nákvæmlega um, hvað
Marcos gerði við peningana, sem hann fékk hjá þeim.
Þeir geta reynt að rukka þá inn hjá Marcosi sjálfum.
Jónas Kristjánsson
„Úrbætur á högum hinna efnaminnstu eru vitanlega fyrst og fremst siðferðilegt atriði og engin spurning um skyld-
ur Alþingis í þeim efhum.“
Osæmilegt
ofbeldi
Alþingi íslendinga getur ekki setið
aðgerðalaust gagnvart þeirri stað-
reynd að fátækt er vaxandi vanda-
mál í þjóðfélaginu enda er sú
staðreynd fyrst og fremst afleiðing
þeirrar efnahagsstefnu sem Alþingi
sjálft ber ábyrgð á, burtséð frá af-
stöðu einstakra fulltrúa þess. Síð-
ustu kjarasamningar hafa fest þetta
ástand í sessi enn um sinn, þar sem
beinar launahækkanir eru litlar og
þær ráðstafanir í ríkisfjármálum,
sem samningamir byggjast á, koma
þeim síst að gagni sem minnstar
tekjur hafa.
Kvennalistakonur eru þeirrar
skoðunar að atvinnureksturinn í
landinu eigi að geta staðið undir
launum sem hægt sé að lifa af og
að hækkun grunnlauna hinna
lægstlaunuðu sé algjört forgangs-
mál. Með síðustu kjarasamningum
skutu aðilar vinnumarkaðarins
þessu forgangsmáli enn einu sinni á
frest. Því er óhjákvæmilegt, að mati
Kvennalistans, að löggjafrnn grípi
inn í og tryggi öllum mannsæmandi
afkomu. Þess vegna hefur Kvenna-
listinn lagt fram á Alþingi frumvarp
til laga um lágmarkslaun fyrir dag-
vinnu, sem miðist við framfærslu-
kostnað einstaklings.
Bætum hagi hinna
efnaminnstu
Hins vegar eru aðstæður fólks svo
mismunandi, að slík lágmarkslaun
geta ekki tryggt allra hag. Aldur,
hjúskaparstaða, bamafröldi og
heilsufar skipta þar mestu máli og
geta ráðið öllu um það hvort við-
komandi verða að búa við fátækt eða
komast sæmilega af.
Þess vegna höfum við einnig lagt
fram eftirfarandi tillögu til þingsá-
lyktunar:
„Alþingi samþykkir að fela félags-
málaráðherra að setja á stofh starfs-
hóp fulltrúa allra þingflokka, Félags
einstæðra foreldra, Samtaka aldr-
aðra, Öryrkjabandalags íslands og
Samtaka íslenskra félagsmálastjóra
undir forystu fulltrúa Þjóðhags-
stofhunar. Hlutverk starfshópsins
verði að móta ákveðnar tillögur til
úrbóta á högum hinna efnaminnstu
í þjóðfélaginu. Starfshópurinn fralli
m.a. um eftirfarandi atriði:
1. Hvemig fella megi skattakerfið
að launakerfinu, t.d. með hækkun
skattleysismarka, hækkun tekju-
tengdra bamabóta og útborgun
ónýtts persónuafsláttar.
KRISTÍN,
HALLDORSDOTTIR
ÞINGMAÐUR KVENNALISTA
Hins vegar greinir menn ekki á
um hvaða þjóðfélagshópar það em
sem búa við lökust kjör hér á landi.
Það em fyrst og fremst einstæðir
foreldrar, öryrkjar, aldraðir og sjúk-
ir, og því er eðlilegt að fulltrúar
þeirra hópa skipi þann starfshóp sem
tillaga okkar gerir ráð fyrir, ásamt
með fulltrúum þingflokkanna.
Úrbætur á högum hinna efha-
minnstu em vitanlega fyrst og fremst
siðferðilegt atriði og engin spuming
um skyldur Alþingis í þeim efnum.
Hins vegar munu efalaust margir
segja sem svo að slíkar úrbætur séu
dýrar í framkvæmd og því sakar
ekki að minna á þá staðreynd að það
er ekki síður dýrt að halda fólki niðri
í launum og lífekjörum. Lausnir
þeirra óteljandi og þungbæm vanda-
mála, sem fylgja í kjölfar sárrar
a „Lausnir þeirra óteljandi og þung-
™ bæru vandamála, sem fylgja í kjölfar
sárrar fátæktar, eru þjóðfélaginu áreiðan-
lega dýrari en þær úrbætur á högum hinna
efnaminnstu sem mundi leiða af fram-
kvæmd þessarar tillögu Kvennalistans.“
2. Hækkun mæðralauna.
3. Hækkun örorkubóta og ellilauna
sem hlutfalls af launum.
4. Aðgerðir til verðlækkunar á mat-
vælum og öðrum brýnustu
nauðsynjum.
5. Húsaleiguaðstoð.
Hópurinn hraði störfum svo sem
frekást er unnt og skili tillögum
eigi síðar en fyrir þingbyrjun að
hausti."
Dýrt að halda fólki niðri
Ekki em •allir á eitt sáttir um
hvemig skilgreina beri fátækt og
kom það m.a. fram á nýlegri ráð-
stefnu Samtaka íslenskra félags-
málastjóra þar sem sérfræðingar
töldu allt frá 8% til 24,1% islenskra
frölskyldna þurfa að búa við fátækt.
Starfshópurinn, sem hér er gerð til-
laga um, verður að sjálfsögðu að
taka afetöðu til þess við hvað skuli
miðað og njóta við það faglegrar
þjónustu Kjararannsóknamefndar,
Hagstofu íslands og Þjóðhagsstofn-
unar, svo og sérstakrar nefhdar
undir forsæti hagstofustjóra, sem
skipuð var á sl. ári til að kanna þró-
un tekjuskiptingar í þjóðfélaginu.
fátæktar, em þjóðfélaginu áreiðan-
lega dýrari en þær úrbætur á högum
hinna efnaminnstu sem mundi leiða
af framkvæmd þessarar tillögu
Kvennalistans.
Fátækt á ekki að umbera
Fyrmefnd ráðstefna íslenskra fé-
lagsmálastjóra hefur vakið marga til
umhugsunar og skilnings og leitt til
umræðna og blaðaskrifa. Mikilvægt
er að sú umræða lognist ekki út af
án þess að leiða til aðgerða. Það
hlýtur að særa réttlætiskennd allra
hugsandi manna að vita hluta þjóð-
arinnar búa við fátækt og það er
engin afeökun til fyrir því að umbera
slíkt ástand í þjóðfélagi, sem kennir
sig við velferð.
Við þurfum ekki fleiri kannanir,
ekki fleiri ráðstefnur. Við þurfum
að 'óðurkenna vandann og horfast
í augu við hann. Og við þurfum að
gera eitthvað til að breyta þeirri
óþolandi staðreynd að sífellt fleiri
íslendingar em hraktir í þá fátækt-
argildm sem þeir losna ekki úr við
núverandi aðstæður. Slík meðferð
er ósæmilegt ofbeldi.
Kristin Halldórsdóttir