Dagblaðið Vísir - DV - 23.11.1988, Blaðsíða 30

Dagblaðið Vísir - DV - 23.11.1988, Blaðsíða 30
MIÐVIKUDAGUR 23. NÓVEMBER 1988. Lífsstffl fslendingar fyrstir til að sameina starfsheiti innan grafíska iðnaðarins: í. framtíðinni útskrifast prentsmiðir Óli Vestmann Einarsson var verk- efnisstjóri með sameiningu starfs- heita innan grafíska iðnaðarins. í haust var gerð breyting á starfs- heitum í grafíska iðnaðinum. Breyt- ing sem hafði verið unnið að í nefhd- um í eitt ár. Starfsheiti sem áður voru átta voru sameinuð í þrjú, prentsmíð, prentun og bókband. Þetta hefur í för með sér breytingu á kennslu hjá þeirri deild í Iðnskól- anum sem útskrifar bókagerðar- menn. í stað sérhæfðrar kennslu fá þeir nemendur sem byrjuðu í haust mun víðtækari menntun og í þeirra hópi verða fyrstu prentsmiðirnir • sem munu útskrifast. Prentsmíði er ekki aðeins nýtt Tíðarandi starfsheiti heldur er hér um að ræða nýyrði í íslensku máU: í ramma prentsmiðinnar eru starfssvið sem áður voru sérfög, setning og umbrot, offsetljósmyndun, filmuskeyting og plötugerð og prentmyndagerð. tr þetta að því er best er vitað í sta skipti í veröldinni sem þessi starfssvið hafa verið sameinuð. Flókin uppbygging stéttarfélaga innan grafisks iðnaðar í flestum þró- uðum löndum hefur gert það að verkum að slík sameining er nánast óhugsandi í nánustu framtíð. Fyrir- mynd var því ekki að fá annars stað- ar frá heldur varð að vinna að sam- einingunni frá grunni. Þróunin kallaði ábreytingar Þróunin hefur verið í átt til sundur- greiningar innan iðngreina í graf- ísku greinunum. Tækniþróunin hef- ur verið það ör að einstaka störf inn- an prentunar hafa nær horfið og önnur orðið til. Það var því orðin brýn þörf á sameiningu og í raun voru það tilmæh Alþjóðasambands prentara að reynt yrði að sameina starfsheiti. Þegar Félag íslenska prentiðnaðar- ins og Félag íslenskra bókagerðar- manna voru orðin ásátt um að fækka starfsheitum var skipuð nefnd til að vinna að framkvæmd málsins. Lá næst fyrir að ráða starfsmann til verksins og var Óli Vestmann Ein- arsson fenginn til að vera verkefnis- stjóri yfir þeirri miklu vinnu sem nauðsynleg var og eru allir sem DV hafði samband við sammála um að betri mann til verksins hefði ekki verið hægt að fá. Óli Vestmann er sá sem kennt hef- . jjr lengst við prentdeild Iðnskólans og þekkir því innviði iðnaðarins mjög vel. Starf hans lá aðallega í að halda málinu gangandi, fá starfs- menn sem nefndin réð til að vinna að málinu og leggja því Uð. Er hann búinn að starfa að verkefni þessu í rúmt ár og samkvæmt hans sögn hefur fyrirstaða verið nánast engin, aUir verið tilbúnir að veita verkefn- inu lið. Iðnfræðsluráð kom einnig fljótlega inn í myndina og hefur Óskar Guð- mundsson mest haft afskipti af mál- inu þar. •„í fyrstu hefði mátt ætla að erfitt hefði verið að sameina hinar ýmsu starfsstéttir innan grafíska iðnaðar- ins en að sögn Óskars Guðmunds- sonar gekk allt eins og í sögu og kom honum það mikið á óvart hversu samstaðan var mikil. Iðnfræðsluráð hefur áður haft af- skiptd af sameiningu starfstétta. Er -4|tvarpsvirkjar og símvirkjar sam- emuðust gekk það mun verr og tók Fyrsta árs nemendur í prentsmíð fá hér undirstöðukennslu í grafískri stafagerð hjá Torfa Jónssyni. á offsetvél. Námskeið munu verða haldin í framtíðinni fyrir faglært fólk sem vill auka þekkingu sína. Aftur á móti getur enginn orðið meistari í prentsmíði nema hafa að baki nám í öllum greinum hennar. -HK Af hverju prentsmiðui? Fylgst með af áhuga þegar Kolbeinn Grímsson sýnir nemendum í prent- smíði filmuskeytingu. lengri tíma. Stífni milli félaga var mikil og eiginhagsmunakröfur á báða bóga. Engin slík vandamálk voru til stað- ar við sameiningu í grafísku grein- unum. Allir sem hlut áttu að máli voru sammála um nauðsyn samein- ingar iðnfaganna og eina vandamáhð sem kom upp var nýtt og gilt starfs- heiti. Endaði það með að íslensk málnefnd var beðin um að finna gott og gilt orð og þeirra tillaga var Prent- smíð sem alhr aðilar að sameining- unni sættu sig við. Alltfráhönnun til plötugerðar Prentsmíði er sú vinna sém fer fram við gerð bóka og blaða, allt frá hönn- un þar til prentun hefst og í prentun- inni átti sér einnig staö einföldun, hæðarprentarar og offsetprentarar voru sameinaðir í eitt fag, prentara. Þriðja fagið innan grafísks iðnaðar er bókband og helst það óbreytt. í verki varð mesta breytingin í Iðn- skólanum. Þar þurfti að breyta allri kennslutilhögun. Sú breyting er á tilraunastigi þennan vetur og eru það eingöngu fyrsta árs nemendur sem fá kennslu samkvæmt nýrri náms- skrá. Aðrir lengra komnir halda sínu námi áfram og verða engar breyting- ar á fyrirfram geröri námsáætlun þeirra. í prentsmiðjum er ekki gert ráð fyrir að nein stórbreyting verði við það að réttindi manna aukist. í stór-' um prentsmiðjum vinnur sérhæft starfsfólk og í minni prentsmiðjum hefur starfssvið hvers einstakhngs ætíð verið víðtækara þótt réttindin hafi ekki verið fyrir hendi, enda er sá fagmaður sem hefur undirstöðu í einu fagi fljótur að tileinka sér ann- að. Má nefna að ekki er talið nema nokkurra klukkustunda nám Uggi hjá hæðarprentara vhji hann prenta Þegar á að finna eitt starfsheiti fyrir jafnmargar starfsgreinar og voru sameinaðar innan grafíska iðn- aðarins eru sjálfsagt ekki alUr sam- mála. Enda fór það svo að starfsheiti var það eina sem ekki náðist samein- ing um. Nokkrar tillögur höfðu kom- ið fram en engin sem aUir voru án- ægðir með. Það þótti því ráðlegt að leggja mál- ið fyrir íslenska málnefnd og var beðið um starfsheiti sem gæti staðið fyrir offsetljósmyndun, offsetskeyt- ingu, setningu, prentljósmyndun og prentmyndasmíði. Málnefndin sneri sér til orðanefnd- ar bókagerðarmanna og fékk þar þær tillögur sem helst þóttu til greina koma. Orð eins og prenthönnun, prentformagerð og prentformun. Ekki varð samstaða um neitt þeirra. íslenska málnefndin lagði því til við Iðnfræðsluráð orðið prentsmíði um starfið og prentsmiður um iðnað- armannirin. Málnefndin taldi að þau orð mynduðu eðUleg tengsl við orðið prentsmiðja sem fyrir er. Taldi málnefndin prentsmíð og prentsmið eiga sér margar hliðstæð- ur sem kunnugar eru: ritsmíð, tón- smíð, guUsmiður, húsgagnasmiður, járnsmiður, trésmiður o.s.frv. AUir sem áttu hlut að máU töldu að rökfærsla íslenskrar málnefndar væri góð og gild og varð einhugur umaðnotaorðið. -HK Hvert er starf prentsmiða? Starfssvið prentsmiða er víðtækt og tekur yfir fjölþætta vinnu sem felst í að koma verkefni frá sér fyrir prentun. í námsskrá fyrir prentsmiði er að finna kafla um starfslýsingu. Segir þar að prentsmiðjur vinni alla undirbúningsvinnu við gerð prent- gripa,'aUt frá verkmóttöku til og með prentplötugerð. Undir starfssvið prentsmiðs fellur því hönnun prentgripa, innskrift texta, prentmyndagerð, umbrot, skeyting texta og mynda auk prent- plötutöku. Prentsmiður þekkir aUar helstu vélar og áhöld sem framangreind störf útheimta og kann að beita þeim. Þar með er taUn forvinna fyrir há- prent, offsetprent, sUkiprent, djúp- prent, flexo o.s.frv. Meðal viðfangsefna prentsmiðs eru vinnsla bóka, tímarita, dagblaöa, umbúða, veggspjalda, ýmiss konar önnur smærri prentverkefni, svo sem bréfsefni, eyðublöð, bæklingar o.fl. Starf prentsmiðs er Uður í starfs- keðju og þarf hann því að þekkja ferl- ið í heUd sinni, þ.e. hvernig hvert vinnslustig tekur við af öðru. -HK

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.