Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.2001, Blaðsíða 42

Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.2001, Blaðsíða 42
.50 LAUGARDAGUR 25. AGÚST 2001 Tilvera I>V húsapistill Kaffivagninn Ég hef farið reglulega á Kaffi- vagninn f rúm tuttugu ár án þess þó að geta kallast fastagest- ur. Staðurinn hefur lítið sem ekkert breyst. Ég held reyndar að hann hafi verið málaður fyrir nokkrum árum en mundi ekki sverja fyrir það. Það sem kemur helst í veg fyr- ir að ég fari oftar á Kaffivagninn er það að ég á ekki bíl og mér finnst leiðinlegt að ganga þang- að en um leið og ég kem inn verð ég ánægður. Kaffið á vagn- inum er ágætt, reyndar ekki í hæsta gæðaflokki en vel drekk- andi. Sama er að segja um bakk- elsið, mér finnst kleinurnar alltaf jafn góðar og fitandi. í míiium huga er Kaffivagninn alltaf eins og alltaf góður. Mokka í vjkunni sem leið fór ég niður á Mokka með konunni. í þetta sinn fengum við okkur ekki kaffi heldur kakó og vöfflu með rjóma. Kakóið var Ijómandi gott að vanda og vafflan risastór - svo stór að ein dugði handa okk- ur báðum. Mokka er fyrir lifandi löngu orðið klassískur staður og inn- réttingarnar líklega friðaðar vegna aldurs. Ef maður horfir lengi á veggina má sjá skugga af fastagestunum sem eru eins og draugamyndir á striganum. Ég skil reyndar ekki hvernig starfsfólkið ætlar að hrinda nýjii reykingavarnalögunum í fram- kvæmd. Staðurinn er svo litill að það er ekki hægt að stía reyk- ' ingafólki frá þeim sem reykja ekki. Persónulega finnst mér það líka óþarfi. Mokka er staður fyrir þá sem reykja. Svarta kaff ið Þegar ég kom fyrst inn á Svarta kaffið á Laugaveginum fyrir nokkrum árum fannst mér staðuriiin spennandi og hafa ylir sér skemmtilegan blæ sem ég ímyndaði mér að væri á kaffi- húsum í Eyjaálfunni. Staðurinn bauð upp a kraftmikla súpu sem var og er enn borin fram í brauðskál sem maður borðar um ' leið og súpuna. í seinni tíð hefur mér þótt flestu hafa farið aftur á Svarta kaffinu. Staðurinn er orðinn sjúskaður og þjónustunni hefur farið aftur. í dag dytti mér ekki til hugar að fara þangað til að fá mér að borða eða drekka kaffi. Á búllum drekkur maður bjór. ¦^ -Kip Ber Margir þekkja ekki muninn á bláberjalyngi og aðalbláberjalyngi. Bláberjalyng er með sívalar, brúnleitar greinar og ótennt, snubbótt blöð. Berin eru bláleit að sjálf- sögðu. Stönglarnir eru jarðlægir en rísa svona 8-15 cm upp frá jörðu og bláberjalyng vex um land allt. Aðalbláberjalyngið er hins vegar er með grænar, hvassstrendar greinar og tennt blöð. Berin eru blá eða svartleit. Stönglarnir eru oftast jarðlægir en geta risið 10-20 cm upp frá jörðu og aðalbláberjalyngið finnst helst á snjóþungum stöðum. Tínir allt að 100 hundrað lítra af berjum: Gefur saft og sultu Berjatínsla og vinnsla á berjum til sultugerðar og til saftgerðar heyrir til bráðnauðsynlegra haustverka hjá fjölda íslendinga. Svo eru aðrir sem fara 1 berjamó til þess að njóta útiver- unnar, og þeir tína ekki meira en svo að það nægir út á skyrið eða með þeyttum rjóma. Haustið 2000 var mjög gjöfult fyrir berjatínslufólk en þetta haust er ekki líklegt til þess aö verða eins gott, a.m.k. ekki fyrir norðan og austan þar sem lofthiti hefur verið lægri en oft áður. En ekki er úti öll von á meðan ekki frystir, en þegar líð- ur að lokum ágústmánaðar gera næt- urfrostin ekki boð á undan sér með miklum fyrirvara. Margir eru farnir að handtína af kappi þar sem fólk hef- ur fundið góða laut eða hvamm af safaríkjum berjum. Einn af athafnasömustu berja- tínslumönnum þessa lands er Sveinn Rúnar Hauksson, læknir í Reykjavík. Sveinn fer mjög víða, byrjar oftast að fara í ferðir í nágrenni Reykjavíkur eftir vinnu. Síðan fara ferðirnar að lengjast, farið upp í Draga og í Skorra- dal og Lundarreykjadal og jafnvel víð- ar um sveitir Borgarfjarðar. Síðan er stefnan tekin vestur í Reykhólasveit, sem er einn af uppáhaldsstöðum Sveins Rúnars. Hann var um miðjan ágúst að kanna berjasprettuna í ná- grenni Ólafsvíkur og datt þar niður á aðalbláber, sem kom honum verulega á óvart þar sem hann hafði annars staðar varla séð nema grænjaxla af bláberjum. Hann telur að talsvert þurfi að hafa fyrir því í ár að flnna bláber. En tvær næstu vikur skera úr um það. Fljótlega í Fljótin „Ég er vanur að fara fljótlega norð- ur í Fljót en þar er oft eitt gjöfulasta berjasvæði landsins. Það er alveg ynd- islegt að koma í austanverðan Skaga- fjörð á þessum árstíma en ég fer oft út úr bílnum til að kanna sprettuna í hlíðinni norðan við Hofsós. Það þarf ekki að segja fólki frá Ólafsfirði og Ólafsfjarðarmúla og svo er algjör há- tíð að koma í Svarfaðardal, sérstak- lega í Böggvisstaðafjall ofan Dalvíkur. Það er oft toppurinn á berjatínsluferð- unum á haustin að koma í Böggvis- staðafjall. En fyrir mér er toppurinn ámóta fjall sem ég vil ekki nefna þrátt fyrir það að ég hef oft haldið því fram að ég eigi mér engin leyndar- mál, en þegar maður er kominn að hinu „eina bæjarfjalli" horfir þetta svoíítið öðruvisi við. Fyr- ir mér eru staðir í Reykhóla- sveit toppurinn en Böggvis- staðafjall veitir þeirri sveit harða samkeppni. Ég hef ekki tínt neitt að ráði í Þingeyjar- sýslu undanfarin ár en þar eru mörg frábær berjalönd, ekki síst í Reykjadal og Aðaldal. Svo má ekki gleyma Austfjörðunum, þeir eru nán- ast eitt berjaland, það er nánast sama hvar maður stígur út úr bíl þar! Það er óhemjulega gaman að tína ber í fjörðum eins og Seyðisfirði og Mjóaflröi og reyndar hef ég alltaf jafn gaman af að fara í berjamó, hvar á landinu sem það er. Þetta gefur mér svo mikið. Það væri mjög dapurt haust sem ekki væri farið til berja. Ég get varla hugsað til þess að fara á mis við það að vera úti í náttúrunni á þessum árstíma og safna saman orkunni fyrir veturinn. Bæði þeirri eiginlegu orku sem felst í afurðunum og eins allri þeirri orku sem maður safnar sem felst í því að eyða fríi með Ur fjölskyldualbúmlnu Sveinn Rúnar Hauksson læknir er einn afkastamesti berjatínslumaöur lands- ins og hefur alltafjafn gaman af berjaferöunum sem eru til margra staöa víös vegar um landið. þessum hætti úti í íslenskri náttúru," segir Sveinn Rúnar Hauksson. Þrjár vikur af sumarfríinu Hvað fer mikill tími hjá þér í berja- tinslu? „Ég lét það eftir mér í fyrra að taka þrjár vikur, en ég reikna með því að það fari „bara" tvær vikur í berja- tínslu í haust vegna þess að ég byrja ekkert að ráði fyrir enn um mánaða- mótin, enda vita flestir að það þýðir ekkert að tína lengur en í tvær vikur í september. Þetta er sá tími sem ég tek af sumarfríinu í þetta, en auk þess er ég að taka dagparta allan þann tíma sem berin eru." Algjört konfekt Hefurdu hugmynd um hvað þú tínir mikió? „Ég hef aldrei mælt það en ég gæti trúað að í góðu berjaári væri það ekki úndir 100 lítrum. Þegar svo mikið er tínt gef ég strax um þriðjunginn til ættingja og vina sem koma og hjálpa til að hreinsa berin. Svo kem ég stundum færandi hendi á heimili þar sem fólk er upptekið við störf og hef- ur einfaldlega ekki tíma til þess að tína ber. Það er alltaf vel þegið. Auðvitað frystum við ber eftir að hafa hreinsað þau og sykrað í hæfileg plastílát, t.d. 300 grömm, sérstaklega aðalbláber en einnig bláber, og þau eru mikið notuð í alls konar eftirrétti og ýmsar kræsingar og tertur og „pie", sem er sígilt og enginn getur orðið leiður á. Það er í rauninni eng- inn sérstakur galdur við það. Það er alls ekki flókið mál, það er það skemmtilega við það. Við söftum einnig mikið, en það er aðallega krækiberjasaft en í góðu ári gerum við lika aðalbláberjasaft, en hún er al- gjört konfekt." Vinsælustu jólagjaflrnar „Svo er nauðsynlegt að sulta í einhverju magni. Vinsælustu jólagjaflrnar frá okkur er að setja saman í körfu eina flösku af krækiberjasaft og eina krukku af bláberjasultu og jafnvel berjahlaup með, t.d. litla krukku af rifsberja- hlaupi. Þessar jólagjaflr eru vinsælar af þiggjendum og einnig er mjög gaman að gefa jólagjafir sém eru skapaðar af okkur sjálfum." Sveinn Haukur hefur ekki brugg- að úr berjum, segir að það hafi þá gerst óvart ef slíkt hafl gerst! „Mér finnst það hins vegar hið besta mál að brugga úr berjum og líst vel á hugmyndir Húsvíkingsins sem er að fara að brugga úr berjum, þó hann hafi ekki áhuga á því að fara út í slíka framleiðslu. Nafnið á fram- leiðslunni hans er einnig snjallt, en hann kallar vínið Kvöldsól. Mér er kunnugt um að það hafa ýmsir fram- leitt mjög góð borðvín úr krækiberj- um. Ég hef ekki smakkað svoleiðis vín en lyktað af þeim, og það var góð lykt." -GG Berjamolar Frosin ber Sveinn Rúnar mælir með þvi að frysta ber eftlr að hafa hreinsað þau og sykrað í hæfileg plastilát, t.d. 300 grömm, sér- staklega aðalbláber en einnig bláber. Frosin ber er hægt að nota i alls konar eftirrétti og ýmsar kræsingar og tertur og „pie", sem er sígilt og enginn getur orðið leiður á. Það er í rauninni enginn sérstakur gald- ur við það. „Það er alls ekki flókið mál, það er það skemmti- lega við það.Við söftum einnig mikið, en það er aðallega kræki- berjasaft en í góðu ári gerum við líka aðalbláberjasaft, en hún er algjört konfekt," segir Sveinn. Berjasorbet 500 g frosin krækiber, bláber og jarðarber 1 tsk. rifsberjasulta 1 stk. stór appelsína, rifinn börkur og safi fersk ber fersk mynta til skrauts Setjið skálina af matvinnsluvél- inni í ísskáp í nokkrar mínútur til þess að hún verði virkilega köld. Setjið allt hráefnið í kalda skálina og vinnið þar til slétt. Setjið fersk ber í skálarnar sem bera á sorbetin fram í og mótið svo kúlu úr sorbet- inu með skeið og setjið ofan á berin. Skreytið meö ferskri myntu og hugsanlega smá þeyttum rjóma. Bláberjabaka 200 g hveiti 100 g smjör, kalt 1 tsk. sykur 1/4 tsk. salt 2-3 msk. kalt vatn 4-5 dl bláber 2egg 75 g sykur 1 dl rjómi eða mjólk 1/2 tsk. vanilluessens 2 msk. hveiti Hveiti, smjör, sykur og salt mulið saman. Köldu vatni hrært saman við, svo miklu sem þarf til að unnt sé að hnoða deigið sam- an í kúlu. Sett í plastpoka og kælt í a.m.k. hálftíma en þá er það flatt út, lagt yfir meðalstórt bökumót, þrýst niður og brúnirn- ai snyrtar. Kælt á meðan olhinn er hitaður í 200 gráður. Bláberin eru þvegin og þerruð og síðan hellt i bökuskelina. Egg og sykur þeytt vel saman og síðan er rjóm- anum þeytt samaii við smátt og smátt ásamt vanilluessens. Að lokum er hveitinu hrært saman við og deigsoppunni hellt jafnt yfir berin. Sett í ofninn og bakað í um 25 minútur, eða þar til eggjablandan hefur stífnað og tekið góðan lit. Bakan er borin fram volg. Gott er að sigta svolft- inn flórsykur yfir hana áður en hún er borin fram.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.