Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.2001, Blaðsíða 11

Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.2001, Blaðsíða 11
LAUGARDAGUR 25. ÁGÚST 2001 11 Skoðun .> hægt var. Við hlið hans voru félagar hans sem framan af vetri sungu hver með sínu nefi. Beint framan við kennarann stóðu fyrirmyndarnem- endurnir sem flestir voru stúlkur. Þegar söngvararnir á jaðrinum þögn- uðu einn af öðrum fann hann að í óefni stefhdi. I reiði sinni vegna Úr barka hans barst ösk- ur sem var allt að því ómennskt. Kórinn og kennarinn fóru samtímis út af laginu og þeim op- inmynnta svelgdist á og hann ýmist hrœkti sápu- spœni eða blés sápukúl- um sem svifu um stofuna og sprungu. ósvífni hinna þóglu félaga sinna, sem ruddust inn á hans svið, ákvað hann að grípa til aðgerða. Framan af reyndi hann að gefa nærstöddum olnboga- skot en sökudólgarnir héldu sínu striki. Svo rann upp sá söngtími að honum var nóg boðið. Við hlið hans var stór rumur sem mæmaði nú eins og vitlaus maður á meðan fylgitónar Hamraborgarinnar fylltu stofuna. Fé- laginn gapti í þögn svo ógurlega að sást ofan í kok. Drengurinn leitaði ákaft lausna á vandanum. Að baki hans var handlaug og á henni var sápa. I þögulli reiði og hefnigirni teygði hann sig í sápuna og stakk henni ákveðið upp í ruminn sem skellti saman gómum og klippti sápuna í sundur. Munnur hans laukst aftur upp og úr barka hans barst ösk- ur sem var allt að því ómennskt. Kór- inn og kennarinn fóru samtlmis út af laginu og þeim opinmynnta svelgdist á og hann ýmist hrækti sápuspæni eða blés sápukúlum sem svifu um stofuna og sprungu. Algjört uppnám var í bekknum og þegar síðasta sápu- kúlan var sprungin hófust vitnaleiðsl- ur. Rumurinn fékk málið og við sak- bendingu benti hann á hinn þögla söngfugl. Rekistefnan sem varð í kjöl- far sóngtímans var óþægileg, bæði drengnum og foreldrum hans. Hann varð að lofa því að víkka út söngsvið sitt og hætta að mæma. Hann valdi þann kost frekar en vera rekinn tíma- bundið úr skóla. Mæmað á ný Fyrsta skóladaginn fylgdi faðirinn með fortíðina syni sínum til skóla. Drengurinn var enn að biðja um fal- legar sögur frá skólagöngu pabbans sem enn hafði ekki fundið sögu sem hentað gæti til uppbyggingar. Hann sagöi barninu frá þjóðsöngnum en lét annarra söngtíma ógetið. Þá ákvað hann að hrista af sér spurningarnar. Eiginkona hans og móðir drengsins var einstaklega kyrrlát og yfirveguð. Á samleið þeirra hafði hún annað veifið lýst skólagöngu sinni sem ein- staklega sléttri og felldri. Konan hafði að eigin sögn alltaf fylgt reglum og ekki mundi hún eitt dæmi um að hún hefði staðið að uppreisn í skóla sín- um. Maðurinn dáði mjög konu sina og þegar hann lét hugann reika til baka sá hann fyrir sér einstaklega settlega skólastúlku með fléttur, rauðan skúf í peysu. Þegar sonur hans ýjaði enn að skóla- sögum leit hann ábúðar- fullur á hann. „Talaðu við mömmu þína um þessi mál. Skólamálin eru hennar deild." Hann hugsaði með sér hve snilldarleg tæklun hefði átt sér stað á vandamálinu. Hann gat ekki logið að barninu um skólagóngu sína og gat auðvitað ekki heldur sagt sannleikann. Strákurinn fengi nú verðuga fyrirmynd. Hann raulaði lagstúf fyrir munni sér en barnið greip fyrir eyrun. „Æi, pabbi, hættu þessi gauli," sagði barnið og all- ur harmur æsku hans braust fram. Hann hætti umsvifalaust að syngja. Margir viðmælendur DV, þar á meðal sveitarstjórnarmenn á Suður- landi, hafa bent á nauðsyn þess að „Um þetta snýst barátta heilbrigðisfulltrúanna í hnotskurn, virkt heil- brigðiseftirlit, neytenda- vernd og tjáningarfrelsi." taka heilbrigðiseftirlitið og þar með starfsmannamál úr höndum heilbrigð- isnefndarinnar og setja undir ríkið. Þar með geti heilbrigðiseftirlitið starf- að óháð hagsmunum einstakra sveit- arstjórna. Guðni Ágústsson landbúnaðarráð- herra hefur sett fram þá hugmynd að færa allt matvælaeftirlit í landinu á eina hendi í landbúnaðar- og mat- vælaráðuneyti. Þá væri allt undir ein- um hatti, yfirdýralæknir, heilbrigðis- eftirlit og Hollustuvernd. Ekki leikur vafi á að slikt kerfi yrði miklu skil- virkara heldur en það sem nú er við lýði. Mikill árangur Enda þótt heilbrigðisfulltrúarnir á Suðurlandi hafi ekki fengið starfsfrið síðustu tvö árin hafa þeir fengið miklu áorkað. Þrátt fyrir að þeir hafi þurft að mæta í yfirheyrslur hjá lög- reglu og viðtöl í umhverfisráðuneyti að undirlagi heilbrigðisnefndarinnar, svara ítrekuðum bréfum hennar og ávirðingum, starfa við sífellt áreiti hennar, þá hafa þeir komið ýmsu til leiðar. Umræðan um þá vágesti sem campylobacter og salmonella eru opn- aðist vegna baráttu þeirra til að fá að koma upplýsingum til neytenda. Um- ræðan átti stóran þátt í því að kjúklingabændur vönduðu sig. Þaö var allra hagur, því enginn neytandi kaupir vöru sem kemur úr sýktu búi. Um þetta snýst barátta heilbrigðisfull- trúanna í hnotskurn, virkt heilbrigð- iseftirlit, neytendavemd og tjáningar- frelsi. Stjórnsýsla og pólitík Birgir Guðmundsson fréttastjóri Nú hefur Davíð Oddsson tjáð sig í tvígang um Kárahnjúkamálið, fyrst í „Skriðuklaustursræðunni", sem ein- hver kallaði svo og flutt var í ríkis- sjónvarpið, og síðan í sérstakri „stjórnarráðsræðu" sem flutt var á Stöð 2 í fyrrakvóld. í stjórnarráðsræð- unni ítrekaði Davíð allt það sem hann hafði sagt á Skriðuklaustri og bætti við athyglisverðum skýringum. For- sætisráðherra telur að Skipulagsstofn- un hafi ekki einvörðungu verið hlut- dræg í umfjóllun sinni um mats- skýrslu Landsvirkjunar heldur hafi hún beinlínis brotið lög. Það sæi hann í hendi sér sem lögfræðingur og það ættu menn að geta séð, jafnvel þótt þeir væru ekki lögfræðingar. Hins vegar sagði hann líka að hann teldi óeðlilegt að fara að tjá sig meira um þessi lögbrot á meðan málið væri í kærumeðferð. Þetta er merkileg nið- urstaða þvi ef það er ekki viðeigandi að forsætisráðherra tjái sig um hvaða lögbrot verið er að fremja hvernig get- ur það þá verið viðeigandi að hann sé yfirleitt að tjá sig um að hann telji að verið sé að fremja lögbrot?! Þessi málatilbúnaður gengur illa upp og sennilega veit forsætisráðherra sjálf- ur að þessi málatilbúnaður er með því veikara sem frá honum hefur komið og að hann er að gefa á sér höggstað með honum. Stimplaö sem lögbrot Nú er það náttúrlega rétt hjá Davíð að málið er enn i kærumeðferð og sá hluti ummæla hans sem snýr að því að óeðlilegt sé að hann tilgreini sér- stakar lögfræðilegar ástæður fyrir skoðunum sínum er fullkomlega eðli- legur. Það er hins vegar óeðlilegt, eða að minnsta kosti óheppilegt, að hann sem löglærður forsætisráðherra sé að stimpla málið sem lógbrot. Slíkt eru í rauninni stjórnsýsluleg og tæknileg afskipti æðsta manns framkvæmda- valdsins af máli sem er stjórnsýslu- lega séð á ábyrgð annars ráðherra, umhverfisráðherra. Á hinn bóginn liggur fyrir að málið er líka pólitískt stórmál og því er ekki óeðlilegt að Davíð hafi á því almenna pólitíska skoðun, enda er jú yfirlýst stefna rík- isstjórnarinnar að byggja Kára- hnjúkavirkjun og fyrr mætti nú vera ef sjálfur forsætisráðherra mætti ekki tala fyrir þeirri stefnu. Hann hlýtur því að geta fjallað um úrskurð skipu- lagasstjóra undir pólitískum for- merkjum með almennum hætti og undrast eins og hann vill á því hve stjórnarandstaðan var snögg að lesa hann og móta sér skoðanir. Hann get- ur jafnvel látið uppi þá skoðun að honum fmnist úrskurðurinn almennt hlutdrægur - eins og hann gerði í stjórnarráðsræðunni - en hann fór hins vegar yfir strikið þegar hann blandaði lögfræðinni í málið. Kára- hnjúkamálið er nefnilega í eðli sínu tvíþætt og báðir hlutar þess eru í gangi samtímis. Annars vegar er það pólitíska hitamálið og svo er hins veg- ar í gangi lögformlegur kæruferill sem á eftir að fara til umhveríisráð- herra til stjórnsýslulegs úrskurðar. Faglegt og pólitískt Vitaskuld tengjast þessir þættir og enginn getur í raun ætlast til þess að pólitískur ráðherra geti fjallað með fullkomlega ópólitískum hætti um úr- skurðinn þegar þar að kemur, ekki frekar en hægt er að tala um það að úrskurður Skipulagsstofnunar sé í eðli sínu ópólitískur. Allar ákvarðan- ir og allir úrskurðir hljóta að taka mið af þeirri hugmyndafræði og við- horfum sem sá sem úrskurðar byggir á. Þannig gæti pólitískur umhverfis- ráðherra fellt fullkomlega eðlilegan og faglegan úrskurð sem gengi gegn úr- skurði Skipulagsstofnunar einfaldlega vegna þess að sjónarhornið er annað og nýjar upplýsingar liggja fyrir. Til þess er jú málskotsrétturinn til ráð- herra settur inn í lögin. Sá sem þess- ar línur ritar hefur áður bent á það hér á þessum vettvangi að úrskurður Skipulagsstofnunar er í raun stórpóli- tískur þó hann geti jafnframt talist vera fullkomlega faglegur. Varúðar- reglan sem þar er beitt er í eðli sínu pólitísk afstaða, en það er jafnframt pólitisk afstaða sem bundin var i lög í fyrra, og nú reynir einfaldlega á túlk- un þessara laga. En þótt óhjákvæmi- lega séu margir snertifletir milli hinn- ar lögformlegu og stjórnsýslulegu hliðar málsins og málsins sem póli- tísks hitamáls er ekki þar með sagt að menn verði ekki að leitast við að halda þessu tvennu aðskildu. Geri menn það ekki er einfaldlega verið að gengisfella alla stjórnsýslu og sérstak- lega það stjórnsýsluferli sem tengist kærum varðandi mat á umhverfis- áhrifum. Telji stjórnvöld að lögin um umhverfismat séu á einhvern hátt gölluð og virki ekki í samræmi við pólitískan meirihlutavilja þjóðarinn- ar er miklu hreinlegra að breyta lög- unum en að vera að sveigja þau til með pólitiskum þjösnaskap. Umræðan Spyrja má lika hvort það spilli ekki fyrir hinni pólitísku umræðu að menn blandi þessum málum mikið saman. Ljóst er af viðbrögðunum við ummælum Davíðs að stjórnarand- stæðingar benda réttilega á að staða Sivjar Friðleifsdóttur umhverfisráð- herra sem stjórnsýsluvalds sé veik þegar forsætisráðherrann í rík- isstjórninni sem hún situr I hafi lýst þvi yfir að úrskurður skipulagsstjóra fari á svig við lög. Til viðbótar þessari stjórnsýslulegu gagnrýni forsætisráð- herra kemur pólitískur þrýstingur frá flokkssystkinum umhverfisráðherrra, en bæði Halldór Ásgrímsson, formað- ur Framsóknarflokks, og Valgerður Sverrisdóttir iðnaðarráðherra hafa verið með miklar yfirlýsingar í mál- inu. Þó að þeirra ræður hafi fyrst og fremst snúist um pólitískt mat á úr- skurði skipulagsstjóra, en ekki stjórn- sýslulegt eða lögfæðilegt mat eins og hjá forsætisráðherra, þá er þar óneit- anlega líka bein gagnrýni á úrskurð- inn sjálfan. Fyrir vikið beinist hin pólitíska umræða að stjórnsýslulegum þáttum og stjórnsýsla og pólitík renna saman í eitt. Hin pólitíska umræða hættir þá að snúast um kosti og galla Kárahnjúkavirkjunar og möguleika íslendinga í virkjunar- og atvinnumál- um og fer að verða umræða um stjórn- sýslu og lagatæknileg atriði, rétt eins og umræðan um Eyjabakka snerist á köflum minnst um kosti og galla fram- kvæmdanna sjálfra heldur um ágæti þess að fara í framkvæmd án um- hverfismats á grundvelli gamals virkj- unarleyfis. Skipt um hest? Þess vegna er það merkilegt að sjálfur forsætisráðherra skuli hafa forgöngu um að koma umræðunni í þennan blandaða farveg og vekur í raun nokkra furðu því það þjónar í raun ekki hagsmunum hans sem virkjunarsinna. Þvert á móti hefur hann nú gert umhverfisráðherra sín- um stjórnsýslulega eftirleikinn mun erfiðari en ella og gefið pólitískum andstæðingum færi á að draga hæfi hans í efa í þessu máli. Pólitiskt hefur hann ekkert unnið. Stjórnarráðsræða Davíðs i fyrradag, þar sem hann segir ekki við hæfi að útlista frekar meint lögbrot Skipulagsstofnunar, bendir til að hann sjái sjálfur að það var mál- stað hans ekki til framdráttar að blanda í umræöuna þessum ásökun- um um lögbrot. Það gæti líka verið skýringin á því að forsætisráðherr- ann lætur frá sér fara þessa sérkenni- legu yfirlýsingu um að það sé viðeig- andi að saka Skipulagsstofnun um lögbrot á meðan úrskurður hennar er í kæruferli, en að það sé ekki viðeig- andi að segja í hverju lögbrotið felist á meðan málið sé í kæruferli. Það geta jú komið upp skrýtnar stöður ef menn lenda í því að skipta um hest í miðju straumvatni. En spurningin er bara sú hvort það sé ekki of seint að skipta um hest og reyna að halda pólitíkinni og stjómsýslunni aðgreindum. Skað- inn sé skeður og þetta haustið í það minnsta muni menn grauta öllu sam- an og setja samasemmerki milli póli- tikur og stjómsýslu. Telji stjórnvöld að lögin um umhverfismat séu á einhvern hátt gölluð og virki ekki í samrœmi við pólitískan meirihluta- vilja þjóðarinnar er miklu hreinlegra að breyta lögunum en að vera að sveigja þau til með þjösnaskap.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.