Morgunblaðið - 14.07.2003, Síða 2

FRÉTTIR
2 MÁNUDAGUR 14. JÚLÍ 2003 MORGUNBLAÐIÐ
STANDA VIÐ ÁSÖKUNINA
Condoleezza Rice, þjóðarörygg-
isráðgjafi Bandaríkjanna, sagði í
gær að umdeild fullyrðing George
W. Bush forseta um að Írakar hefðu
falast eftir úrani í kjarnavopn væri
rétt. Rice og Donald Rumsfeld,
varnarmálaráðherra Bandaríkjanna,
viðurkenndu þó bæði að fullyrðingin
hefði ekki átt að vera í stefnuræðu
Bush í janúar. George Tenet, yfir-
maður leyniþjónustunnar,, CIA,
hafði látið taka fullyrðinguna úr
texta ræðu sem Bush flutti þremur
mánuðum áður.
„Tímamótafundur“ í Írak
Fyrsta fundi framkvæmdaráðs
Íraks, sem haldinn var í Bagdad í
gær, var lýst sem tímamótaskrefi í
þá átt að endurreisa landið og und-
irbúa lýðræðislegar kosningar. Ráð-
ið á að skipa ráðherra, samþykkja
fjárlög og skipa nefnd sem á að
semja nýja stjórnarskrá.
Vill að Blair segi af sér
Clare Short, fyrrverandi ráðherra
þróunarmála í bresku stjórninni,
hvatti í gær Tony Blair forsætisráð-
herra til að segja af sér og sagði að
það væri honum sjálfum, Verka-
mannaflokknum og Bretlandi fyrir
bestu.
Gott verð á lýsi og mjöli
Verð á lýsi og mjöli hefur verið
gott og stöðugt að undanförnu að
sögn Björgólfs Jóhannssonar, for-
stjóra Síldarvinnslunnar í Neskaup-
stað. Hann segir að miðað við það
sem oft hefði verið áður væri verð í
erlendum gjaldmiðlum gott.
Samræðustjórnmál rædd
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fyrr-
verandi borgarstjóri og varaþing-
maður Samfylkingarinnar, tók þátt í
ráðstefnu stjórnmálamanna og
stjórnmálaleiðtoga jafnaðarmanna-
flokka í London um nýliðna helgi og
segir mikla áherslu hafa verið lagða
á það sem hún hefur kallað sam-
ræðustjórnmál.
Breyttur vistunarstaður
Vararíkissaksóknari lítur svo á að
í máli ákærða varnarliðsmannsins sé
aðeins um breyttan vistunarstað í
gæsluvarðhaldi að ræða, líkt og ef
hann væri fluttur á milli íslenskra
fangelsa.
2003
MÁNUDAGUR 14. JÚLÍ BLAÐ B
Útsala
Útsala
Útsala
B L A Ð A L L R A L A N D S M A N N A
HARALDUR INGÓLFSSON Á HEIMLEIÐ/B5
BANDARÍSKUR áhugamaður í
golfi, Mike Freeman frá Orlando,
hefur misst áhugamannaréttindi sín
þar sem hann þáði bifreið að gjöf
frá sjálfum Tiger Woods 1. maí sl.
Málavextir eru þeir að Freeman
var að leika golf ásamt félögum sín-
um á Legacy-golfvellinum í
Longwood í Orlando og þegar þeir
gengu á teig við 12. braut vallarins
sem er par 3 hola birtist Woods
skyndilega og spurði hvort hann
mætti leika með þeim næstu holur
vallarins. Að sjálfsögðu var Woods
boðið að vera með og sagði Woods
að best væri að þeir kepptu um hver
yrði næstur holu á 12. braut.
Freeman náði besta högginu og
var um 3 metra frá holu og þegar
úrslitin voru ljós afhenti Woods
honum bíllykla að Buick-bíl sem
stóð við flötina og sagði að bílinn
væri nú í eigu Freemans og þáði
áhugamaðurinn gjöfina af Woods.
Það sem Freeman og félagar
hans vissu ekki var að ESPN-sjón-
varpsstöðin hafði sett upp margar
myndavélar við brautina og tók allt
ferlið upp frá upphafi til enda og var
þessi atburður uppistaðan í auglýs-
ingaherferð á vegum Buick á
ESPN-sjónvarpsstöðinni.
Bandaríska golfsambandið,
USGA, brást við með þeim hætti að
svipta Freeman áhugamannréttind-
um enda var verðmæti bifreiðarinn-
ar langt yfir leyfilegum mörkum
hvað varðar áhugamannreglur.
Freeman er ósáttur við niðurstöð-
una en hann segir að Buick-fyrir-
tækið og ESPN hafi notfært sér að-
stöðu sína og að hann hefði ekki
beðið um neitt frá Woods og vill nú
fá tækifæri til þess að skila bílnum
en áhugamenn mega aðeins taka við
verðlaunum að verðmæti um 45 þús-
und ísl. kr á þeim mótum sem þeir
taka þátt í.
Forráðamenn USGA eru hins
vegar ekki á því að gefa neitt eftir í
þessu máli og getur Freeman ekki
varið titil sinn sem áhugamanna-
meistari í Orlando-fylki hinn 25.–27.
júlí nk.
Reuters
Svíinn Christian Olsson sigraði í þrístökki á Stigamóti Alþjóða frjálsíþróttasambandsins í Gates-
head á Englandi í gærkvöldi, stökk 17,92 metra, sem er lengra en Norðurlandamet hans. Með-
vindur var rétt yfir mörkum og Olsson fær met því ekki staðfest. Rússinn Jelena Isinbayeva setti
heimsmet í stangarstökki kvenna á mótinu, lyfti sér yfir 4,82 og bætti met Stacy Dragila frá
Bandaríkjunum um einn sentímetra.
Bjarnargreiði frá
Tiger Woods
„Ég veit vonandi eitthvað
meira á morgun [í dag] en
ég ætla að tala við menn frá
Real Betis og þá fæ ég von-
andi að vita hvernig mín mál
standa,“ sagði landsliðsmað-
urinn Jóhannes Karl Guð-
jónsson við Morgunblaðið í
gærkvöldi en enska blaðið
Daily Mirror greindi frá því
um helgina að Kevin Keeg-
an, knattspyrnustjóri Man-
chester City, væri að und-
irbúa kauptilboð í Jóhannes
upp á 1,5 milljónir punda
eða sem samsvarar 190
milljónum íslenskra króna.
„Ég veit í rauninni ekkert
meira en það sem fram hef-
ur komið í blöðum en von-
andi er eitthvað til í þessu
með Manchester City. Það
yrði frábært að fara til City
en ég hef svo sem heyrt af
áhuga hjá hinum og þessum
liðum án þess að nokkuð
hafi gerst svo ég er bara ró-
legur yfir þessum skrifum,“
sagði Jóhannes Karl sem er
samningsbundinn Real Betis
á Spáni til næstu þriggja
ára.
Yrði gaman
að fara til
Man. City
mánudagur 14. júlí 2003 mbl.is
Stjórnbúnaður
fyrir
varmaskipta
Þúsundir fasteigna af öllum stærðum og öllum gerðum alls staðar á landinu
Fasteignablaðið
// Flotuð gólf
Val á gólfefnum er mikið mál hjá húseig-
endum. Ung hjón létu flota gólf sín, settu á
þau bæs og máluðu. Ýmsar aðrar breytingar
voru gerðar á húsinu um sama leyti.
2
// Í kófi?
Fjallað um tæki sem notar vatn til þess að
kæla skrifstofur og önnur húsakynni, þar sem
hiti hefur tilhneigingu til þess að vera þeim
sem nota húsnæðið til óþæginda.
12
// Hús skálda
Nonnahús, Sigurhæðir og Davíðshús eru
hvert um sig nokkuð dæmigerð fyrir bygg-
ingargerð þess tíma sem þau voru reist á. Í
þeim eru nú söfn.
26
// Stráhúsið
Enskt hús, hugsað sem fyrirmynd að sjálf-
bærum arkitektúr í þéttbýli. Húsið hefur
vakið athygli, enda byggt úr efnum eftir nýju
gildismati.
46
„ÞAÐ vekur athygli að meðalupp-
hæð kaupsamninga hefur lítið
breyst á árunum 2002 og 2003.
Meðalupphæðin var á bilinu 13,8 til
14,2 milljónir króna – ef frá er tal-
inn fyrsti ársfjórðungur 2002, þegar
stórar sölur á atvinnuhúsnæði áttu
sér stað,“ segir Haukur Ingibergs-
son, forstjóri Fasteignamats ríkis-
ins.
„Þar sem fermetraverð í íbúðar-
húsnæði hefur farið heldur hækk-
andi, merkir þetta væntanlega að
hlutfall smærri eigna af þeim eign-
um sem seldar eru fari vaxandi og
gæti verið vísbending um að ein-
hvers slaka gæti í sölu og verði
stærri og dýrari eigna,“ sagði
Haukur ennfremur.
Samkvæmt upplýsingum frá
Fasteignamati ríkisins var 1975
kaupsamningum um fasteignir
þinglýst á 2. ársfjórðungi á höf-
uðborgarsvæðinu.
Heildarupphæð veltu nam 28,1
milljarði króna og var meðalupp-
hæð á hvern kaupsamning 14,2
milljónir króna. Borið saman við 2.
ársfjórðung 2002 nemur fjölgun
kaupsamninga 6% og aukning veltu
7,7%. Þá var þinglýst 1864 kaup-
samningum, veltan var 26,1 millj-
arður króna og meðalupphæð á
saming 14 milljónir króna.
Að sögn Hauks Ingibergssonar
er nýliðinn ársfjórðungur sjónar-
mun stærri en aðrir ársfjórðungar
2002 og 2003 í fjölda samninga og
veltu.
Fasteignamarkaður er því að
hans mati í greinilegu jafnvægi.
Meðalupphæð kaup-
samninga breytist lítt
 



























 

 


 
 


  







     
  


 
 
 
  

  !"# $


%  

"
&


  





















   

 
'




 

 

!




&
 



 

!"




&
( #
 


 
)*+*
# # # 
),-* )+& )++ )+./).-,
)&$,
# # # 
)*$ )&$+ )*$)*$,)*$
( 
% 
%

 







 




 






















 




 




  
  

   

 

 

   

 

 

  



 
  

  

  


   

 
  !
"#$%&
'()&
*) !
+ ), $$&


 
-./0 01
 )-./0 01
 & 2

-./0 01
 )-./0 01

33
4

4




40
55








4

43




 ! 

-/60
-/60
-/60

4-/60

7

7

   
333
433
4333

33

333
33
"

##
#
$%
$

#
&  '
 

 
 
 
 
 
40844

03
048
40
(    
0- 0

(
   
 

(  " 

08

405 Yf ir l i t
Í dag
Sigmund 8 Bréf 22
Viðskipti 11 Dagbók 24/25
Erlent 12 Þjónusta 25
Listir 13 Leikhús 26
Umræðan 14 Fólk 26/29
Hestar 15 Bíó 26/29
Forystugrein 17 Ljósvakar 30/31
Minningar 18/21 Veður 31
* * *
UMFERÐ var þung um Vestur-
landsveg síðla dags í gær og mynd-
aðist um tíma mikil biðröð bíla sem
voru að koma frá Akranesi og ætl-
uðu suður í gegnum Hvalfjarðar-
göngin, að sögn lögreglunnar í
Borgarnesi. Allt gekk þó stór-
slysalaust fyrir sig og varð umferð-
in léttari þegar leið á kvöldið.
Á Akranesi fóru fram Írskir dag-
ar um helgina sem og knatt-
spyrnumót drengja og myndaðist
nokkur umferðarþungi frá Akra-
nesi þegar þeim uppákomum lauk
um miðjan dag í gær. Bættist sú
umferð við hina hefðbundnu helg-
arumferð um Hvalfjarðargöngin.
Því varð umferðin á þessu svæði
þyngri en venjulega.
Morgunblaðið/Halldór Kolbeins
Mikil umferð var frá Akranesi síðdegis í gær og myndaðist um tíma biðröð í Hvalfjarðargöngin.
Mikil umferð
um Vestur-
landsveg
ÚRSKURÐARNEFND fæðingar- og orlofsmála
komst að þeirri niðurstöðu fyrir helgi að samnefnd
lög fælu ekki í sér rétt foreldra til orlofslauna,
heldur einungis réttinn til orlofstöku. Ari Edvald,
framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, telur
niðurstöðu nefndarinnar í samræmi við skilning
Samtaka atvinnulífsins á lögunum, enda myndu
slíkar orlofsgreiðslur hækka útgjöld fæðingar-
orlofssjóðs um 10,17%. Halldór Björnsson, vara-
forseti Alþýðusambands Íslands, segir ekki óeðli-
legt að menn láti reyna á það fyrir dómi hvort
þessi niðurstaða standist.
„Ég tel að það sé ljóst að ríkið að sínu leyti hafi
haft þennan sama skilning á stöðu og hlutverki
fæðingarorlofssjóðs, því það hefur sem launa-
greiðandi bætt orlofi við gagnvart sínu starfsfólki
og það hefði auðvitað ekki gert það sem launa-
greiðandi ef það teldi að fæðingarorlofssjóður
greiddi þetta,“ segir hann. Hann telur að bæði
þessi framkvæmd ríkisins og kostnaðarmat aðila
vinnumarkaðarins beri það með sér að það hafi
náðst almenn sátt um þetta atriði.
Lítið svigrúm til kostnaðarhækkana
Ari bendir á að það sé öllum ljóst, sem til þekkja
í íslensku atvinnulífi, að svigrúmið til kostnaðar-
hækkana sé mjög lítið. Útgjaldaauki á þessu sviði
sem leggist á fyrirtækin sé sama eðlis og kaup-
hækkanir. Fjármunum sem yrði varið til orlofs-
launa yrði ekki varið til kauphækkana á sama
tíma. Hann leggur áherslu á að félagsmálaráð-
herra hafi sagt það opinberlega að hann efist um
að fæðingarorlofssjóður eigi fyrir sínum skuld-
bindingum að óbreyttu. „Ég held að það séu
ákveðin vandamál varðandi fjárþörf fæðingar-
orlofssjóðs jafnvel þó að menn færu ekki í það að
auka á hans skuldbindingar, sem á eftir að vinna
úr,“ segir hann.
Ari segir að þau ummæli þess efnis að fæðingar-
orlofssjóði bæri að greiða foreldrum orlofslaun,
sem komu fram í mars sl. í svari félagsmálaráð-
herra við fyrirspurn á Alþingi, hafi komið þeim í
opna skjöldu og ekki verið í samræmi við það sem
ákveðið var á sínum tíma.
„Mér finnst það í sjálfu sér ekki óeðlilegt að
menn láti reyna á það fyrir dómi hvort þessi nið-
urstaða stenst,“ segir Halldór Björnsson. Hann
bendir á að fæðingarorlof sé í raun ekki venjulegt
orlof, heldur sé það launað frí vegna barnsfæð-
inga. „Við skiljum orlofslögin á þann hátt að það
eigi að borga orlof á allt sem heitir laun og hlunn-
indi, þótt ekki sé borgað orlof ofan á orlof, en þetta
eru laun.“ Halldór telur að orlofsgreiðslurnar eigi
að vera á ábyrgð launagreiðanda og í þessu tilviki
sé það Tryggingastofnun ríkisins.
Málinu ekki lokið
Hann leggur áherslu á að lítil umræða hafi farið
fram um málið innan ASÍ vegna sumarleyfa, en
hann á jafnframt von á því að þessi niðurstaða
verði skoðuð betur. „Það held ég að sé alveg klárt
að menn geti ekki stungið þessu undir stól og látið
sem ekkert hafi gerst. Þarna er ákveðin deila um
það hvort það eigi að borga orlof ofan á þessi
laun,“ bætir hann við.
Halldór telur það jafnvel æskilegt að breyta lög-
unum og bendir á að félagsmálaráðherra hafi sagt
að hann myndi beita sér fyrir fundum með aðilum
vinnumarkaðarins og hugsanlega breyta lögunum
ef það verður talið nauðsynlegt. „Ég held að þetta
mál sé ekki búið. Það er klárt mál að það verður
fundað út af þessari niðurstöðu, hver niðurstaðan
verður þori ég ekki að fullyrða um, en mér finnst
það mjög eðlilegt að orlof sé greitt í þessu tilfelli.“
SA og ASÍ greinir á um rétt
foreldra til orlofslauna
ASÍ telur ekki ólíklegt
að látið verði reyna á
niðurstöðuna fyrir dómi
FIMM Íslendingar, þar á meðal ís-
lenskur leikstjóri, framleiðandi,
klippari og leikkona, komu að gerð
bandarískrar auglýsingar, sem
hlaut önnur verðlaun, í flokki
gamanauglýsinga, á einni stærstu
auglýsingahátíð, The Telly Aw-
ards, í Bandaríkjunum í vor. Svo
skemmtilega vill líka til að fjórir
þessara Íslendinga eru systkini.
Bandaríska auglýsingahátíðin
hefur verið haldin árlega allt frá
árinu 1980 og voru um tíu þúsund
auglýsingar sendar til að taka þátt
á hátíðinni í ár. Af þeim voru valdar
þúsund auglýsingar til að keppa
áfram í ýmsum flokkum. Í auglýs-
ingu Íslendinganna var verið að
auglýsa Ping en það er nafn á einu
þekktasta golffyrirtæki Bandaríkj-
anna.
Í kjölfar þess að auglýsingin
hlaut verðlaunin á hátíðinni var
hún sýnd á auglýsingahátíð í Cann-
es í Frakklandi í júní og hlaut góðar
undirtektir, að sögn Helenu Ólafs-
son Einarsdóttur, leikkonu, sem er
ein af systkinunum fjórum sem þátt
tóku í auglýsingunni.
Leikstjóri auglýsingarinnar er
Guðjón Ólafsson, eða Gus Ólafsson,
eins og hann kallar sig en hann
samdi jafnframt handritið. Systkini
Helenu, sem einnig komu að gerð
auglýsingarinnar, eru Guðrún
Ágústa Einarsdóttir, sem klippti
auglýsinguna, Birna Paulina Ein-
arsdóttir, sem er meðframleiðandi
auglýsingarinnar og Einar Guðjón
Einarsson, sem var aðstoðarmaður
meðframleiðanda. Systurnar þrjár;
Helena, Guðrún Ágústa og Birna
Paulina, búa allar í Los Angeles en
Einar Guðjón býr á Íslandi. Fjórða
systirin, Ólafía, býr reyndar einnig
í Los Angeles þótt hún hafi ekki
komið að gerð auglýsingarinnar.
Samrýnd systkini
Helena, sem stödd er hér á landi,
segir að systkinin séu mjög sam-
rýnd og að samstarf þeirra við aug-
lýsinguna hafi því gengið ákaflega
vel. Systurnar þrjár, sem komu að
auglýsingunni, eru heldur ekki
óvanar að starfa saman því þær
stofnuðu fyrir ári kvikmyndafyrir-
tækið Axis Point Production.
„Markmið þess er að framleiða
kvikmyndir, sem hafa eitthvað að
segja; sem snerta fólk,“ útskýrir
hún. Þeirra fyrsta verkefni er að
framleiða röð stuttmynda og var sú
fyrsta tekin fyrir u.þ.b. ári. Önnur
stuttmyndin er nú í undirbúningi
og mun Helena leika aðalhlutverkið
í henni. Birna og Guðrún skrifuðu
hins vegar handritið.
Helena segir að það hafi ein-
hvern veginn þróast þannig að þær
systur fóru allar að starfa að kvik-
myndum og bætir því við brosandi
að kannski það endi bara með því
að þau öll systkinin fimm starfi
saman í þessum geira. „Og við syst-
urnar erum að vinna í því að bróðir
okkar flytji út til okkar.“
Getur ekki án leiklistar verið
Helena nam leiklist hjá Arthur
Mendoza í Los Angeles og hefur bú-
ið í borginni í um þrettán ár. Hún
segist fljótlega hafa fengið verkefni
sem leikkona; til að mynda hafi hún
leikið eitt af aðalhlutverkunum í
sænskri kvikmynd, sem sýnd var í
kvikmyndahúsum og í sjónvarpi og
einnig hefur hún leikið í nokkrum
bandarískum stuttmyndum. Þá hef-
ur hún leikið töluvert á sviði.
Helena hefur þó ekki einungis
leikið undanfarin ár heldur hefur
hún einnig tekið að sér önnur verk-
efni sem tengjast kvikmyndum. Til
að mynda var hún aðstoðarkona
þekkts bandarísks kvikmyndafram-
leiðanda, Bonnie Bruckheimer, sl.
ár. Þá hefur hún fengist við fyrir-
sætustörf, nú síðast var hún valin
sem ein af fyrirsætum snyrtivöru-
fyrirtækis Suzanne Somer.
Helena kveðst hins vegar vera
farin að lengja eftir því að komast
aftur á svið og mun hún taka þátt í
uppfærslu á vegum ACT-leiklistar-
skólans í Los Angeles í haust.
Fjögur systkini komu að gerð verð-
launaauglýsingar í Bandaríkjunum
Systkinin samankomin. F.v.: Helena, Einar, Ólafía, Birna og Guðrún.