Tíminn - 11.09.1977, Blaðsíða 15

Tíminn - 11.09.1977, Blaðsíða 15
Sunnudagur 11. september 1977 15 m + JP Hinn amerlski „Minute- man", hlaöinn þremur kjarnorkuoddum, sem hver um sig er 20 sinnum öllugri en Hiroshima sprengjan . eit di ráð lengur Þannig hugsa ameriskir vis- indamenn sér hina leyndar- dómslullu „Sarbakönu" So- vétmanna. Sovétmenn séu nú aö reyna nytt tæki, sem úr mikilli fjarlægð og á sekúndubrotvgæti þurrkað út kjarnorkuflaugar Bandaríkja- manna. Slik vopn hafa reyndar verið til i 20 ár, en þar sem hið minnsta þeirra var til skamms • tíma einn kitómetri aö lengd og vó þUsundir tonna, var það ekki notkunarhæft. NU óttast Bandaríkjamenn aftur á móti, að RUssum hafi tekizt að minnka vopnið niður i eðlilega stærð og sé þeim því ekkert aö vanbúnaði i hugsanlegu striði. Hvar eru rúss- neskir kjarn- orkusérfræð- ingar niðurkomnir ? Keegan bendir á fimm atriði ótrUlegri niðurstöðu sinni til sönnunar. Ber þá fyrst að telja aðvörunargervihnetti, sem mælt hafa óvenjulega mikinn l _U»Í'ííi!(l>;,;** Sf Ts&ái** fjölda súrefnismólekUla i gufu hvolfinu. Finnst einnig mikið af tritíum, en tritium er samsett úr tveimur rafeindum, einni prótónu og einni neftrónu. Annað atriðið eru leynilegar framkvæmdir Rússa, sem gervihnettir hafa uppgötvað á Semipalatinsk, bak við Úral- fjöllin, og benda fastlega til til- rauna með smiði hinnar geisla- spúandi „Sarbakönu". Iþriðja lagi hefur fundizt önn- ur bækistöð i Azgir I Kazakhs- tan. Amerikanar kannast vel við þann stað, því að þar reyna Sovétmenn kjarnorkusprengjur sinar og eldflaugar. Ennþá grunsamlegra verður þetta, þegar þess er gætt, að yfirmað- ur bækistöövarinnar I Azgir er enginn annar en P.F. Batitski, sérfræðingur Sovétrikjanna i eldflaugavörnum. Samband Batitski og „Sarbakönu" þykir grunsamlegt. Við lestur einfaldra visinda- rita frá Sovétrikjunum hafa Bandarikjamenn komizt að þvi, að Rússar eru talsvert á undan þeim hvað varðar notkun kjarn- orkunnar. En þegar reynt er að hafa uppi á færustu sérfræðing- um rússneskum á þessu sviði, finnast þeir hvergi, og hurfu þeir reyndar fyrir nokkrum ár- um. Þá er ekki að finna i háskól- um og þvi siður á opinberum rannsóknarstofum. Þeir skyldu þó aldrei vera önnum kafnir við smiði „Sarbakönu" I tJral eða Kakhastan? Þar við bætist heimsókn sovézka eðlisfræöingsins, Leonids Rudakoff, til Bandarikjanna, en i viðræðum sinum við bandariska sérfræð- inga missti hann út úr sér, að Sovétmenn væru nú langt komnir i þekkingu á hinum svo- kölluðu þungu elektrónum. Hanh minntist einnig á vél nefnda „Angara 5" eftir Angarafljdti, sem rennur í Baikal stöðuvatnið. Allt þetta sagði hann vera leynilegar upplýsingar. En starfsmenn upplýsingaþjónus.tu bandariska flughersins fengu eitt stykkið enn i vandasamt púsluspil. Þeir þykjast fullvissir um, að nú sé væntanleg upp á himininn markviss risakjarnorkuflaug, sem spýtir út úr sér óhugnan- legum dauðageisliim. Bandarikja- mönnum hefur farið fram síðan i siðari heims- styrjöldinni Lesandinn mikilvægi, Jimmy Carter, sem Keegan og „Aviation Week" höfðu gert sér sérstakar vonir um sagði ein- ungis, aö greinin væri full ósanninda. Robert Hotz, rit- Uik Hún drepur aðeins menn. Ameriska neftrón sprengjan springur um 100 metra frá marki sinu. Hún eyðileggur allt, menn og byggingar I 200 metra radius frá sprengjustað sinum. En þar yfir og á allt að 3 ferkilómetra svæði drepur hún ,,að- eins" allt lif. Sérfræðingar segja geislaryk eða úrgang eftir sprengjuna hverfandi litið. 1 þvi felst á huginn á þessari „hreinu" sprengju. stjóri „Aviation Week", motmælir þessum ummælum Carters. Segist hann hafa sent haukunum I Pen.tagon greinina til leiðréttingar, og hafi þeir að- eins breytt sumu i öryggisskyni, um ósannindi hafi ekki verið að ræða. Og Hotz minnir á löðrung- inn, sem Ameriku var veittur árið 1957, þegar fyrsta geimfar- ið reyndist vera rússneskt en ekki bandarlskt! Bandariskar ratsjár i Tyrklandi höfðu svo sem fylgzt með og bandariska leyniþjónustan og varnarmála- ráðuneytið höfðu verið aðvörð- uö. Rétteins og nU, þvi að langt er siöan Keegan gerði þeim ljósa hættuna. A meðan Carter biður eftir fleiri sönnunum, hef- ur hann ákveðið varnaraðgerðir i liki 550 „Minuteman" flauga, sem búnar eru þremur kjarn- orkuoddum,óskeikulum eða svo til. Hver oddur flytur 350 kilóa kjarnorkusprengju, sem þýðir tuttugu sinnum öflugra vopn en varpað var yfir Hiroshima, en þrisvar sinnum aflminna en „City Killer" á loft, en „hin markvissa „Minuteman" hefði skotið hann niður. Sjálfstýring hennar og nákvæmni erum 80% fullkomnari. Rússar vita vel hvað þeir eru illa stæðir i þessu tilliti og munu þvi vafalaust herða á viðræð um um takmörkun við tit- breiðslu kjarnorkuvopna. Drápstæki Bandarikja- manna: Neftrón- sprengjan Allt tal Bandarikjamanna um það, að hætta framleiðslu B 1 risaf lauganna, sefar Sovétmenn ekki neitt. Þeir vita sem er, að þeim mun meiri áherzla verður bara lögð á smiði „Minuteman", sem er miklu hættulegri. Og eins og komið hefur fram i sovézkum blöðum, eru RUssar ennþá hræddari við nýjasta vopn Amerlkumanna, neftrón-sprengjuna, sem á að vera nokkurs konar svar við „Sarbakönu". Neftrón sprengjan hefur verið til á pappirunum i Pentagon til fjölda ára, og voru lögð drög að henni i ráðherratið James Schlesinger. Honum var nefnilega ljóst, að réðust RUssar Inn I Vestur- Evrópu, myndu venjulegar kjarnorkuvarnir leggja i rúst mikinn hluta borga Evrópu, og yrði þeim þvi varla beitt eins mikið og með þyrfti. Varð því að finna upp sprengju, sem dræpi ánþessaðeyðileggja verðmætí. Neftrónsprengjan er svarið- Hún springur um 100 metra frá marki sinu.Hún hlifir bygg- ingum öðrum en þeim sem standa innan eins til tvö hundr- uð metra fjarlægðar frá sprengjustaðnum, en drepur allt kvikt á um 3 ferkllómetra svæði. M.ö.o. sé neftrón- sprengjunni rétt beitt, getur hUn þurrkað út ibúa heillar borgar, án þess að skaða byggingar og önnur mannvirki að ráði. Hún getur afmáð heilan her manna án þess að skaða vopn og verjur. Ogþaðsemmeira er, sprengjan lætur engin úrgangsefm eftir sig Hún er það sem kallað er hrein. Negrakóngur Mannvinir, — þá má einnig finna I Pentagon, álita neftrón- sprengjuna svivirðilega ógnun um mestu fjöldaaftökur, sem sagan gæti.greint frá.Þeir benda á, að slik ógnun komi fram á sama tima og vlsindin leggja mest upp úr þvi aö halda mannskepnunni frá vigvellin- um: sjálfstýrðar eldflauar eru sendar, hver gegn annarri, ómönnuð geimför herja á eld- flaugaro.s.frv. Mannfórn I þeim tilfellum er ekki önnur en sU, segja andstæðingar neftrónspregnjunar, að nokkrir hershöfðingjar séu ef til vill skotnir við og við fyrir að hafa leikið slæman leik. En geta rök- semdirsem þessar náð tileyrna gamalmennanna, stjdrnenda þjóðanna? Væri þeim ekki sama, þóttþeir tækju með sér i gröfina þúsund- ir ungra manna og kvenna, rétt einsog negrakóngarnir foröum, sem grafnir voru meö eiginkon- um og lifvörðum? (ÞýttF.I.)

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.