Tíminn - 01.10.1978, Blaðsíða 2

Tíminn - 01.10.1978, Blaðsíða 2
Sunnudagur 1. oktqber 1978 \ Dufgus: Launastefnan III Til þess a6 ná fram launajafnrétti er nauösynlegt að, koma á reglum um notkun vinnutlma, þannig aö notkun vinnutimans verði sem næst eins hjá öllum stéttum. A þessu er mikill misbrestur nú um stundir. Jafnframt því aö yfirvinna væri afnumin að mestu þyrfti aö setja ströng ákvæöium nýtingu hins venjulega vinnutlma, þvi aö hugmyndin á bak við þessar tillögur er að afköst þjóöarbusins minnki ekki og lífskjör rýrni ekki I heild heldur þvert á móti. Eölilegast er aö svipaöar reglur gildi og gerast I ná- grannalöndum okkar, a& starfsmaður sé tilbiiinn til vinnu um leiö og vinnutimi hefst og leggja ekki frá sér vinnu fyrr en vinnutlma er að fullu lokiö. Þetta ætti aö sjálfsögðu einnig vib um þa sem nu ferðast a6 og frá vinnu I vinnutlmanum. Grundvallarsjónarmið veröur aö vera a6 grei6a fyrir vinnuna. Þa6 er vinnan sem skapar verömætin, en ekki feröir til og frá vinnu, kaffitlmar o.þ.u.l. Þaö er einnig eMilegast að hér gildi svipaöar reglur um vinnuafköst og gerist I nágrannalöndum okkar. En þaö er langt frá þvl aö svo sé. I sumum greinum eru vinnuafköst hér ekki nema brot af þvl sem tI6kast ann- ars staöar. Þaö veröur a6 gera þá kröfu til atvinnu- rekenda a& þeir skipuleggi vinnuna á þann hátt a& skil- a& sé eðlilegum afköstum, en miki& skortir á a& atvinnu- rekendur hafi skilning á nauðsyn vinnuskipulagningar. En jafnframt veröur aö kref jast þess aö atvinriurekend- um sé heimilt aö beita nútímaaöferöum viö vinnuskipu- lagningu. Til þess aö sú skipun mála, sem hér er aö framan hef- ur veriö lýst, komist á, veröur að veröa grundvallar- breyting I gerö kjarasamninga. Meginþáttur I gerð kjarasamninga I heilbrigöu þjóöfélagi er aö finna leiöir til þess aö bæta Hfskjör launþega. Þau atriöi sem mestu máli skiptir aö ræöa um eru tæknivæöing, bætt vinnu- skipulagning, aukin verkþekking og önnur þau atriði sem stuðla a& aukinni framlei&ni án aukins vinnuálags. Hér er varla minnst á slík höfuðatriði I kjarasamning- um. Hér er fyrst og fremst deilt um og samift um þa& ómögulega, og aflei&ingarnar eru veröbólga og gengis- fellingar. Launamunur. Ég hygg aö flestir séu þvl sammála aö þeir sem leggja meira á sig en a&rir eigi aö bera meira úr býtum. Hversu miklu meira getur svo alltaf veriö álitamál. Um launa- mun vegna afkasta þarf varla a& vera neinn vafi þegar hægt er aö reikna út afköst af fullu öryggi og þegar um er a& ræöa stykkjaákvæ&isvinnu svo aö eitthvað sé nefnt. Málið veröur aftur á móti erfiöara viöfangs þegar til þess kemur aö meta menntun til launa, ábyrgö og aöra slika hluti sem erfitt er aö leggja algildan mæli- kvar&a á. Engu aö slöur er nauösynlegt aö samkomulag náist um þessi efni á breiðum grundvelli I þjóöfélaginu. Aö þaö veröi almennt viðurkennt hvernig þessi atriöi eigi aö meta til launa og að það veröi virt. Starfsmenntun er einn af mikilvægustu þáttum þjóöfélagsins, ef Hfskjör eiga aö vera viðunandi. Það framtak einstaklingsins aö afla sér starfsmenntunar á þvi að vera'einhvers metið I launum. Ég ætla aö leggja það til hér að starfsmenntun verði metin til launa á þann hátt aö miðað við venjulega starfsævi gefi starfsmenntun af sér I launum tvöfalt þaö vinnutap og annan þann kostnað sem varift er til náms- ins. Um starfsmenntun er sem sé gert ráö fyrir aö sett sé algild regla sem tiltölulega auövelt er aö reikna út. Þaö kann að vera að einhverjum finníst þessi regla sem hér hefur verið sett fram gefa of litinn launamun og aö öör- um finnist a& launamunurinn ver&i of mikill. Um þa& veröa menn sjálfsagt aldrei sammála. En þaö ætti ekki aö koma i veg fyrir aö reynt yröi aö finna viömiöun sem menn gæti sættsig vi& eftir atvikum. Hitt er aftur á móti erfi&ara a& finna reglu sem gæfi sanngjarna umbun fyr- ir ábyrgb. Abyrgð og það álag sem henni fylgir er svo breytilegt á milli ábyrgöarstarfa aö varla er um þaö aö ræ&a a& sett ver&i um þa& algild regla. Hins vegar er þa& ljóst aö launamunur vegna ábyrg&ar ver&ur a& vera nokkur. Hér er lagt til aö reynt veröi aö samræma reglur um ábyfgö reglum um starfsmenntun. Þannig að mesta greiösla fyrir ábyrgö I starfi geti aldrei orðiö hærri en mesta greiösla fyrir menntun I starfi. Hér er ekki átt viö a& greiöalsa fyrir ábyrgö fylgi menntun í viökomandi starfi, heldur aö ábyrgöin veröi metin sérstaklega I hverju starfi og aö mesta ábyrgö veröi metin til jafns vi& mesta starfsmenntun þó I ööru starfi sé. Og að lokum. Hér'hefur veriö reynt aö bregöa upp mynd af hugsan- legum breytingum I launa og kjaramálum sem aö dómi þess sem betta ritar gæti leitt til aukins jafnréttis á þeim vettvangi, ásamt meira valfrelsi um vinnutlma, en þaö ætti tvimælalaust að vera réttarbót. Þetta er fram sett til þess aö freista þess aö koma af staö umræöum um raunveruleg hagsmunamál launþega og hugsanlega gæti þaö oröiö til þess a& fram kæmu þær breytingar I viöhorfum sem færöu launþegum raunverulegan ávinn- ing. En eins og sakir standa eru vinnubrögö og umræður um kjaramál blýföst I því ömurlegasta afturhaldi sem hægt er að hugsa sér. Þaö er nauösynlegt aö rífa sig upp úr þvi fari. Ekki ætla ég að halda þvl fram a6 þær tillögur sem hér eru framsettar leysi allan vanda, hér hefur aðeins verið stiklað á stóru, og þar að auki kunna aðrir að sjá aðrar . og betri leiðir. Hins vegar ætla ég aö fullyr&a þa& að væri fariö eftir þessum tillögum yröi yerulega ööruvlsi um- horfs I þjó&félaginu, launamunur yr&i minni en annars staðar þekkist og þjóðfélagi6 aö ö&ru leyti á margan hátt opnara og skemmtilegra. Að lokum má svo geta þess að mér virðist að þegar þær breytingar sem hér hafa verið lag&ar til heföi náö fram aö ganga yröi dagvinnukaup ófaglærðs verkamanns eitthvað nálægt 260.000 krónum á mánuBi brúttó, og er þá gert ráð f yrir að þau laun stæ&ust en leiddu ekki af sér veröbólgu og gengisfellingar. POLSK/ auEsa 125p Rúmgóður, kraftmikill og sparneytinn bíll, sem hentar þér. ¦ Kraftbremsur meö ¦ diskum á öllum hjólum ¦ tvöföld framljós ¦ með stillingu jlæst benslnlok ¦jteppi horn i horn i öryggisgler 2ja hólfa karborator Synkroniseraöur i girkassi hituð afturrúða i hallanleg sætisbök höfuðpú&ar o.fl. *&$*& l k*st '*£'" Verð kr. 2.070.000.- á götuna. FIAT EINKAUMBOD Á ÍSLANDI Davíð Sigurðsson h.f. Síðumúlo 35 Símar 38845 — 38888 BILAPARTA- SALAN <\v: ^ auglýsir rvYKOMNIt VARAHLUTIR í: Taunus 17 M árgerð '67 VW 1300 '71 Cortina '68 Escort '68 Willy's V-8 Land Rover Fiat 128 '72 Volvo Amason '64 BILAPARTASALAN Höfðatúni 10 — Simi 1-13-97 ÖRKIN auglýsir Til sölu við Borgarholtsbraut stórglæsileg 4ra herb. ibúð i tvibýlishúsi m/bilskúr. Til sölu á einum besta stað i Reykjavik litil fataverslun. Upplýsingar aðeins á skrifstofunni, ekki i sima. örkin s.f. SÖlumenn: Fasteignasala Páll Helgason Hamraborg 7, Eyþór Karlsson 200 Kópavogi Lögmaður: Simi 44904 Sigurður Helgason.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.