Mitteilungen der Islandfreunde - 01.04.1930, Blaðsíða 42

Mitteilungen der Islandfreunde - 01.04.1930, Blaðsíða 42
dete Ansicht iiber den Verlauf der Ausgangsspalten geaufiert werden kann. Noch weniger aber sind Spekulationen uber die Fördermenge des ganzen is- lándischen Gebiets in tertiárer Zeit möglich. Soviel ist aber deutlich er- kennbar, daB in damaliger Zeit die Förderlinien und -Punkte sich úber eine weit gröBere Fláche verbreitet haben, als in geschichtlicher Zeit, wo sie in der Hauptsache auf einen nahe der Stidkúste verlaufenden, ungefáhr westöst- lich gerichteten und einen fast senkrecht darauf stehenden östlich der Mittel- linie Islands meridional verlaufenden schmalen Streifen konzentriert sind. Man darf dabei nicht etwa an je eine einzige Spalte denken. Dazu sind die einzelnen Ausbruchsstellen und -Dinien viel zu unregelmáBig angeordnet und auchaxrf allzu breiteBánder verteilt, vielmehr muB mansichvorstellen, dafi es sich um Zerrúttungsstreifen handelt, in denen die von unten andrángen- denvulkanischen, teils gasförmigen, teils feuerflússigenMassen bald ineinzel- nen Schloten gefördert wurden, bald aber auch in Sonderspalten, die oft der Hauptstreichrichtung des Streifens entsprachen, oft aber auch schrág dazu stehen. Dabei wissen wir aus geschichthchen Ausbruehsnachrichten, clafi das Aufbrechen der Spalten keineswegs immer auf einen Ruck erfolgte, sondern gar manches Mal auch nach und nach mit zeitlichen und ráumlichen Unterbrechungen vor sich ging, wie namentlich der Uaki-Ausbruch von 1783 (Varmárdalur oder Skaptárjökull) deutlich gezeigt hat. Es kam auch vor, wie man am Heklasystem sehen kann, daB eine ganze Anzahl von parallelen Einzelspalten schrág zur Hauptrichtung sich bildeten. Wieviel juvenile Massen, vor allem Eava und Eockermaterialien, von den beiden Hauptförderstreifen Islands in vorgeschichthcher quartárer Zeit gefördert worden sind, entzieht sich fúr alle Zeiten unserer Kenntnis. Da- gegen kann man sich wenigstens eine ungefáhre Vorstellung von der Förder- leistung derselben wáhrend der geschichtlichen Zeit machen. Es ist freilich nur in seltenen Fállen möghch, eine gut begrúndete Berechnung der geför- derten Stoffe zu machen, soweit sie fest gewordeu und auf der Erdoberfláche abgelagert sind, wáhrend die sicherlich oft ungelieuer groBen Massen aus- gehauchter Gase sich selbst der rohesten Schátzung spröde entziehen. Aber wenn man auch zugeben muB, daB angesichts des Mangels genauer Kar- ten aus der álteren Zeit jede Berechnung der geförderten Mineralstoffe lediglich als eine etwas besser begrúndete Schátzung angesehen werden muB, so gentigt doch das vorhandene Schátzungsmaterial trotz aller Mangel- haftigkeit zu einem annáhernden Úberblick úber die Gesamtförderung ein- zelner Vulkane oder Vulkangebiete. Fúr Island sind derartige Schátzungen vor allem von meinem verehrten Freunde Th. Thoroddsen gerade in ent- scheidenden Fállen gewagt worden. Da die Riesenausbrúche, um die es sich hier hauptsáchlich handelt, in ihrer Gesamtförderung oft Hunderten von 88
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112

x

Mitteilungen der Islandfreunde

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mitteilungen der Islandfreunde
https://timarit.is/publication/323

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.